Điêu khắc từ 5 góc nhìn không gian

(TT&VH) - Hai nữ, ba nam là “5” hợp nhất trong một triển lãm điêu khắc xông đất của Bảo tàng Mỹ Thuật đầu xuân 2009 được xem như một tín hiệu vui đối với giới mỹ thuật, bởi bối cảnh Việt Nam chưa có thị trường mỹ thuật - điêu khắc cũng như chưa có các mạnh thường quân hỗ trợ cho nhà điêu khắc. Nguyễn Ngọc Lâm, Lê Lạng Lương, Lê Thị Hiền, Mai Thu Vân, Khổng Đỗ Tuyền có thể xem là một nhóm những kẻ đam mê nghề, cùng gặp nhau trong một cuộc chơi tốn kém, để cống hiến cho công chúng những khoảng khắc đầu Xuân đầy ý nghĩa.

“Hoa của gỗ”

Dư âm cánh đồng của Lê Lạng Lương, 40x40x75cm, chất liệu tổng hợp.

Nguyễn Ngọc Lâm có lẽ là một cái tên có lẽ khá quen thuộc đối với những người theo dõi nghệ thuật đương đại Việt Nam. Nằm trong dòng liên tưởng về cuộc sống của những cái cây, tác phẩm “hoa của gỗ” của anh lần này không phải là những điêu khắc cây từ những vật liệu bền chắc như đồng đá, mà là trên chính những cái cây thật. Bóc đi lớp vỏ để tìm đến cái bản chất bên trong, như sự tháo bỏ đi “cái mặt nạ” của cuộc sống để thấy được những lớp chuyển động ngầm. Ở đó cây cũng có một cuộc sống tiềm ẩn, một sự vận động đấu tranh sinh tồn dù những cây gỗ này đã chết. Mỗi cây đều có một tiếng nói riêng, hình hài riêng, như là hoa của gỗ, cây nào thì hoa nấy. Lâm cũng là người dành nhiều mối quan tâm của mình với môi trường, với “hoa của gỗ” cũng là cách để anh bày tỏ những ý niệm của mình với thiên nhiên, những cảm thức về những cánh rừng bị tàn phá.

Để tâm đến vấn đề xã hội khá nhạy cảm khác, Lê Lạng Lương lại quan tâm những người nông dân trong bối cảnh toàn cầu hoá hiện nay. Họ mang trên mình hình ảnh quá khứ của cánh đồng màu mỡ, vác cuốc mà ngơ ngác, bởi dưới chân họ là những khoảng không. Những bờ xôi ruộng mật bao đời nay trong bối cảnh chuyển đổi kinh tế hiện nay, tích tắc có thể biến thành những dự án, khu đô thị… Trên những môdul giấy bồi cái cảm giác về sự mỏng manh lại càng trở nên mong manh hơn. Ý tưởng về việc sử dụng một kỹ thuật thô sơ nhất để khắc họa hình ảnh nông dân cũng là cách anh đồng cảm với những con người này.

Còn Khổng Đỗ Tuyền thì sở trường của anh là những tác phẩm điêu khắc mang tính trừu tượng. Với khả năng điêu luyện về kỹ thuật sắt hàn, Khổng Đỗ Tuyền biến những điều khó diễn tả nhất trở nên đơn giản.

Thế giới nội tâm đàn bà

Hoa của gỗ của tác phẩm của Nguyễn Ngọc Lâm

Lê Thị Hiền và Mai Thu Vân được xem là hai nhà điêu khắc nữ năng động có khuynh hướng bày tỏ thế giới nội tâm đàn bà. Như một đứa trẻ với trò chơi gấp giấy, người ta có cảm giác như Lê Thị Hiền có thể tạo ra hàng nghìn tác phẩm như thế chỉ từ một hình vuông. Chỉ đơn giản là cắt góc, bẻ gập chúng đã trở thành một vườn hoa thép rực rỡ, cứng rắn mà mỏng manh. Chúng như thể đàn bà, vừa phải khoe hương sắc, nhưng cũng phải cứng rắn trước những biến cố của cuộc đời.

 

Còn Mai Thu Vân trong triển lãm lần này lại quyết định thử sức với không gian mà không phải là mặt phẳng hai chiều gò đồng, gò nhôm quen thuộc. Bằng cách tận dụng các hình thể nhôm có sẵn chị đã bỏ đi những hình thừa, khoét ra những khoảng trống, tạo những đường gấp sắc nét cho chuyển động uyển chuyển của thân người. Không chỉ vậy, từ những mảnh nhôm vừa được khoét ra lại tiếp tục được tạo hình để được treo lên như một tổ hợp sắp đặt điêu khắc. Vẫn là những khuông cửa, những mặt trăng của sự ngóng đợi rất đàn bà, nếu trên những gò nhôm của chị chỉ là sự gợi tả của hình, thì ở đây chúng trở nên trống gợi cảm giác khó lấp đầy trong tâm hồn đàn bà.

Tưởng chừng như không có gì chung giữa những con người này, bởi các tác phẩm của họ đem đến những thông điệp rất khác nhau, và cũng rất đặc trưng cho mối quan tâm của hai giới trong cách nhìn các vấn đề. Tuy nhiên, niềm đam mê nghề nghiệp đã cố kết họ tạo thành một mạch nguồn chung cho triển lãm. Triển lãm sẽ được mở cửa từ ngày 8 đến hết nagỳ 14/1/2009 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.

Trang Thanh Hiền