'Địa chỉ đỏ' – Di tích ngôi nhà số 5D Hàm Long: Dấu ấn chi bộ Cộng sản đầu tiên của Việt Nam

Nơi thành lập Chi bộ cộng sản đầu tiên của Việt Nam

Không gian di tích gốc với những kỷ vật đơn sơ, nơi đây gần một thế kỷ trước, vào những năm đầu thế kỷ XX, nhà 5D Hàm Long, Hà Nội là một trong 4 số nhà 5A, 5B, 5C, 5D của một gia đình tư sản cho thuê, đã được Kỳ bộ Bắc Kỳ của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên thuê làm trụ sở bí mật. Tại đây đã diễn ra nhiều cuộc trao đổi, thảo luận của những thanh niên tiên tiến trong ban lãnh đạo Kỳ bộ Bắc Kỳ và Tỉnh bộ Hà Nội.

Chị Nguyễn Thị Thu Hiền, Thuyết minh viên tại Di tích 5D Hàm Long: Ngôi nhà 5D Hàm Long cũng là nơi đã hoạt động bí mật của tổ chức Hội Việt Nam cách mạng thanh niên đã được thuê vào cuối năm 1928 và giao cho vợ chồng đồng chí Trần Văn Cung hay bí danh chính là Quốc Anh cùng với vợ là chị Liên làm nơi ở. Nhưng thực chất đây chính là hoạt động bí mật của tổ chức. Và tại nơi đây đã từng diễn ra rất nhiều cuộc họp bàn bạc, thảo luận xung quanh về việc thành lập tổ chức cộng sản và đến cuối tháng 3 năm 1929 thì các đồng chí sau rất nhiều lần bàn bạc và quyết định thành lập Chi bộ cộng sản đầu tiên, đấy chính là Chi bộ 5D phố Hàm Long.

Tháng 3/1929 đã diễn ra cuộc họp bí mật, gồm 8 người để thành lập Chi bộ cộng sản đầu tiên của Việt Nam. Tại tọa đàm khoa học với chủ đề "Bảo tồn và phát huy giá trị di tích ngôi nhà số 5D Hàm Long" do Ban Quản lý di tích danh thắng Hà Nội phối hợp với Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam tổ chức, các nhà khoa học khẳng định, sự ra đời của Chi bộ 5D Hàm Long được đánh giá là thắng lợi quan trọng, khẳng định con đường cách mạng vô sản đúng đắn, đồng thời tạo tiền đề cho việc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày 3-2-1930. Từ "đốm lửa đỏ" ban đầu, phong trào cách mạng đã lan rộng, góp phần khẳng định vai trò tiên phong của Hà Nội trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc.

Chị Nguyễn Thị Thu Hiền, Thuyết minh viên tại Di tích 5D Hàm Long: Và những người tham dự thành lập chi bộ gồm có đồng chí Nguyễn Phong Sắc, đồng chí Nguyễn Đức Cảnh, đồng chí Trịnh Đình Cửu, đồng chí Đỗ Ngọc Du, đồng chí Trần Văn Cung và đồng chí Ngô Gia Tự, cùng với đồng chí Nguyễn Văn Tôn và đồng chí Dương Hải Đính.Sau khi chi bộ ra đời thì chi bộ đã quyết định đó chính là nơi chỉ đạo phong trào cách mạng tại thành phố Hà Nội và cũng đã từng lãnh đạo một số phong trào cũng rất nổi tiếng như Phong trào đấu tranh của chị em chợ Đồng Xuân, phong trào đấu tranh công nhân Nhà máy sơn Hải Phòng, Nhà máy dệt lụa Nam Định...

Di tích 5D Hàm Long giờ đây là nơi trưng bày, giới thiệu, lưu giữ những hình ảnh, kỷ vật tiêu biểu của các đồng chí trong Chi bộ 5D Hàm Long, trở thành một "địa chỉ đỏ" trong hệ thống di tích cách mạng kháng chiến ở Thủ đô, để thế hệ đi sau như được tiếp thêm sức mạnh từ ngọn lửa nhiệt huyết của một thời hoạt động bí mật đầy gian khổ, hy sinh nhưng vô cùng tự hào của các bậc tiền bối.

Bà Nguyễn Thị Hồng Hà, Cháu nội Nhà cách mạng Nguyễn Phong Sắc: Với di tích 5D Hàm Long thì có một xúc động riêng, một cảm động riêng. Đây là nơi mà gắn bó với cụ tôi từ thủa bắt đầu hoạt động, cụ tham gia hoạt động cách mạng từ một chiến sĩ cách mạng, người yêu nước trở thành Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Với gia đình chúng tôi thì những năm gần đây đều cố gắng đưa các con, các cháu tới những địa điểm như thế này để gián tiếp giáo dục các cháu, các con hiểu được và tự hào về ông mình, cụ mình, hiểu về lịch sử của đất nước, của Đảng Cộng sản.

Bà Ngô Thị Minh Tâm, Phó trưởng phòng Quản lý di tích, Ban quản lý di tích Danh thắng Hà Nội: Di tích 5D Hàm Long cũng đã được đầu tư tu bổ, tôn tạo và giải phóng mặt bằng, đền bù nhà 5A, di dời hộ dân xin ra khỏi di tích. Hiện nay di tích có tổng số có 4 nhà A, 5 B, C, D. Trong công tác chuyển đổi số thì hiện nay chúng tôi cũng đã áp dụng các công nghệ tour guide, các màn hình trình chiếu để giới thiệu, tuyên truyền cho khách tham quan, thế hệ trẻ đến để có thể trải nghiệm những cách tính năng mới vào những hoạt động tại di tích 5D Hàm Long.

Trong suốt nhiều năm qua, nhà số 5D Hàm Long trở thành nơi lưu giữ một trang sử đáng nhớ của Thủ đô, là "địa chỉ đỏ" của đông đảo người dân, du khách trong và ngoài nước mỗi dịp đến Hà Nội. Trong những năm vừa qua, việc bảo tồn và phát huy giá trị di tích 5D Hàm Long đã được thực hiện một cách khoa học, nhằm lan tỏa giá trị lịch sử tới đông đảo người dân và du khách. Ban Quản lý di tích danh thắng Hà Nội tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quản lý, giúp người dân và du khách có trải nghiệm sống động, ấn tượng, đặc biệt tăng tính tương tác với thế hệ trẻ, đẩy mạnh liên kết với các đơn vị lữ hành để khai thác hiệu quả giá trị di tích trong phát triển du lịch, từ đó góp phần cho phát triển công nghiệp văn hoá của Thủ đô../.