(TT&VH) - Hôm 13/7, một tác phẩm trong serie tranh Flowers của nghệ sĩ Mỹ Andy Warhol (1928-1987), ước tính trị giá hơn 1,1 triệu USD, đã được đem đấu giá. Tuy nhiên, người mua không phải tới London hay New York để ra giá và họ cũng không phải nghe tiếng búa của người điều khiển cuộc bán đấu giá, mà thay vào đó họ có thể ngồi trước máy tính, truy cập vào http://www.artnet.com/và tham gia đấu giá chỉ bằng những cú nhấp chuột.
Đây là lần đầu tiên một tác phẩm nghệ thuật cao giá như vậy được đấu giá trên Internet. Cuộc đấu giá này do công ty đấu giá online Artnet tổ chức.
Trước sự bùng nổ của Internet, nhiều năm trở lại đây nền kinh doanh báo giấy đã rơi vào cuộc cạnh tranh bất lợi với báo mạng. Và giờ thì việc đấu giá tác phẩm nghệ thuật - một trong những lĩnh vực từng hoạt động rất độc lập - cũng đang rơi vào xu thế này khi nhiều công ty như Artnet giờ đang xúc tiến đấu giá nghệ thuật online.
Họ điều hành hoạt động tương tự như eBay, tức là Artnet cung cấp một diễn đàn giao dịch, nhưng sau khi bán được tác phẩm thì lập tức nó sẽ được chuyển giao trực tiếp tới người mua. Ông Hans Neuendorf, người sáng lập kiêm giám đốc điều hành của Artnet, cho biết: “Chúng tôi không để khách hàng tự xoay xở giống như eBay. Nếu eBay chỉ đơn thuần liên kết người bán với người mua, thì công ty chúng tôi còn tư vấn cho các khách hàng của mình và mời chuyên gia để thẩm định và định giá các tác phẩm được rao bán. Có như vậy thì mới đảm bảo được chất lượng và sự an toàn cho khách hàng”.
Nhanh, rẻ
Artnet tuyên bố họ có thể đẩy nhanh các giao dịch trên thị trường nghệ thuật và giảm được chi phí cho các bên liên quan bởi họ không cần phải thuê không gian trưng bày và tiết kiệm được các chi phí vận chuyển.
“Trung bình, chúng tôi chỉ lấy một nửa tiền hoa hồng của khách hàng so với các hãng đấu giá thông thường khác. Chúng tôi có thể hoàn tất một cuộc đấu giá, trong đó gồm cả chi phí và vận chuyển, trong vòng 5 tuần. Trong khi các hãng đấu giá khác thường phải mất 5-6 tháng” - ông Neuendorf cho hay.
 Tác phẩm trong serie tranh Flower của Andy Warhol. Đấu giá qua mạng, khách hàng chỉ được xem ảnh chứ không được tận mắt kiểm tra món đồ mà họ muốn mua |
Ông Neuendorf còn cho biết thêm công ty của ông ngày càng thu hút được nhiều khách hàng mới, cứ trong 5 khách hàng thì có 1 khách hàng mới. Phần lớn tác phẩm được bán qua mạng không phải là những kiệt tác nổi tiếng, mà là những tác phẩm tầm tầm với giá bán trung bình là 7.000 USD. Hoạt động kinh doanh của công ty đang khá phát đạt. Năm 2010 tăng 140% và trong quý 1 năm nay tăng 50%.
Trước khi lập diễn đàn đấu giá online, công ty Artnet - có trụ sở ở Berlin (Đức) - đã nổi tiếng với ngành kinh doanh chính: cung cấp dữ liệu về giá cả của các tác phẩm nghệ thuật. Đây được xem là trung tâm tư liệu lớn nhất thế giới về các tác phẩm được đấu giá, nhờ vậy mà các nhà sưu tầm có thể có được thông tin của khoảng 500 hãng đấu giá từ năm 1985 trở lại đây. Bên cạnh đó, Artnet còn điều hành một mạng lưới phòng trưng bày - liên kết với hơn 2.000 phòng trưng bày nghệ thuật và lên danh sách khoảng 166.000 tác phẩm nghệ thuật.
Rủi ro cao?
Thế nhưng, không phải ai cũng nhiệt tình mua tác phẩm nghệ thuật trên online. Theo ông Helmut Krause, Chủ tịch Hiệp hội Các chuyên gia nghệ thuật Đức, thì việc đấu giá trên online mang lại nhiều rủi ro cho khách hàng. “Khi mua, khách hàng chỉ được nhìn ảnh của món đồ mà họ đang muốn mua chứ không được tận mắt ngắm món đồ đó”.
Không giống như Artnet, các nhà đấu giá truyền thống thường trưng bày các đồ vật trước khi chúng được đấu giá. Theo ông Krause thì điều đó rất quan trọng bởi qua đó thì các khách hàng mới có thể xác định được tính xác thực của tác phẩm. “Khách hàng có thể tới hãng đấu giá cùng với một chuyên gia. Họ có thể nhìn kỹ được một bức tranh và có thể tháo nó ra khỏi tường rồi sử dụng thiết bị đặc biệt như đèn quartz iodine để soi kỹ bức tranh trước khi mua” - ông Krause giải thích. Nhưng liệu khách hàng có thực sự hài lòng khi chỉ được nhìn ảnh của một bức tranh khi bỏ ra tới hàng trăm ngàn USD để mua nó? Ông Hans Neuendorf cho biết: “Hầu hết khách hàng đều đã nắm rõ món đồ mà họ muốn mua. Chẳng hạn như ai đó sẽ mua bức tranh của Andy Warhol thì đương nhiên trước đó họ đã xem rất nhiều tác phẩm của ông”.
***
Năm 1999, Artnet đã tiến hành đấu giá online nhưng thất bại. Còn ngày nay, với sự phổ cập của Internet, liệu các cuộc đấu giá online có thể thu hút được các nhà sưu tầm như các cuộc đấu giá truyền thống? Điều này sẽ trở nên rõ ràng hơn khi cuộc đấu giá bức tranh Flower của Warhol kết thúc.
Việt Lâm
