Tiếp tục chương trình làm việc ngày 21/1, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng thảo luận các dự thảo Văn kiện tại Hội trường. Từ 30 tham luận của các bộ, ngành, địa phương và tổ chức chính trị - xã hội, một mạch tư duy nổi bật dần hiện rõ: phát triển không chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng, mà bằng chất lượng sống, mức độ hài lòng và niềm tin xã hội - khi niềm tin của Nhân dân trở thành thước đo thực chất của hiệu quả chính sách.

Nhìn xuyên suốt các ý kiến phát biểu, có thể nhận ra một chuyển động rõ ràng trong tư duy phát triển. Đó là sự dịch chuyển từ "quản lý" sang "kiến tạo"; từ hành động theo quy trình sang hành động theo hiệu quả; và sâu xa hơn, từ việc đo đếm thành tựu bằng những con số thuần túy sang đo bằng những giá trị sống động của đời sống xã hội. Nếu phải gói lại tinh thần ấy trong một câu ngắn gọn, có lẽ đó là: ý Đảng chỉ thực sự đi vào lòng dân khi được kiểm chứng bằng kết quả cụ thể.

Phiên thảo luận tại hội trường về các văn kiện Đại hội, chiều 21/1

Trong một kỷ nguyên mà thế giới biến động nhanh, cơ hội và thách thức đan xen, niềm tin không thể được duy trì bằng lời hứa hay khẩu hiệu. Niềm tin đòi hỏi một nền quản trị biết tổ chức, biết huy động và phân bổ nguồn lực hợp lý, biết thúc đẩy hành động và biết tự điều chỉnh khi thực tiễn đặt ra những yêu cầu mới. Quan trọng hơn, đó là một nền quản trị lấy con người làm trung tâm, coi đời sống của người dân không chỉ là đối tượng phục vụ, mà là thước đo cuối cùng của mọi quyết sách phát triển.

Tinh thần ấy được Chính phủ nhấn mạnh khi xác định sứ mệnh "kiến tạo phát triển, liêm chính, hành động quyết liệt, phục vụ Nhân dân". Nếu đọc lướt, đây có thể chỉ là một khẩu hiệu quen thuộc. Nhưng nếu đọc như một cam kết quản trị, đó là sự tái định nghĩa vai trò của Nhà nước trong giai đoạn mới: không chỉ điều hành mà phải mở đường; không chỉ xử lý sự vụ mà phải thiết kế tương lai; không chỉ nói đúng mà phải làm cho được.

Đại hội biểu quyết thông qua dự thảo Chương trình điều chỉnh chương trình Đại hội XIV của Đảng

Đáng chú ý là việc nhấn mạnh "liêm chính" như nền tảng cốt lõi của niềm tin. Liêm chính không chỉ dừng lại ở việc phòng, chống tiêu cực, mà là chuẩn mực vận hành của toàn bộ bộ máy: minh bạch, trách nhiệm, kỷ luật; đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên trên hết và coi sự hài lòng của người dân là tiêu chí đánh giá. Khi liêm chính đi cùng năng lực thực thi và kết quả cụ thể, thông điệp gửi ra xã hội trở nên rõ ràng: niềm tin không phải điều có thể xin, mà là điều phải tạo ra bằng hành động.

Tuy nhiên, để những cam kết ấy đi vào đời sống, không thể chỉ dựa vào quyết tâm của nhánh hành pháp. Cần một "đường ray" thể chế đủ vững và đủ gần với thực tiễn. Chính vì vậy, tham luận của Quốc hội về nâng cao tính Đảng, tính Nhân dân trong hoạt động lập pháp và giám sát trở thành một điểm neo quan trọng. Ở kỷ nguyên mới, thể chế không còn là phần "đi sau" để hợp thức hóa, mà phải là phần "đi trước" để dẫn dắt phát triển.

Sức nặng của thông điệp "tính Đảng - tính Nhân dân" nằm ở chỗ nó chạm đúng một yêu cầu rất đời sống: người dân không chỉ cần luật đúng, mà cần luật khả thi. Khả thi về nguồn lực, về bộ máy, về con người - đặc biệt ở cấp cơ sở, nơi mọi chủ trương cuối cùng đều được "dịch" thành những công việc hằng ngày. Khi đích đến của chính sách là sự hài lòng và niềm tin của Nhân dân, tiêu chuẩn phát triển trở thành tiêu chuẩn kép: đúng về định hướng và đúng về hiệu quả.

Mạch tư duy ấy tiếp tục được nối dài qua tham luận của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam về đại đoàn kết toàn dân tộc. Trong một xã hội vận động nhanh, đa dạng lợi ích và ngày càng phân tầng, đoàn kết không thể chỉ là lời kêu gọi chung chung, mà phải là năng lực tổ chức xã hội: để mọi tầng lớp được lắng nghe, được tham gia, được giám sát và được thụ hưởng thành quả phát triển.

Những đề xuất tăng cường dân chủ, minh bạch, trách nhiệm giải trình; mở rộng các kênh tiếp nhận phản hồi trên nền tảng số… cho thấy đại đoàn kết thời nay cần thêm một yếu tố mới: hạ tầng đối thoại. Niềm tin khó có thể bền vững nếu tiếng nói của người dân chỉ được ghi nhận theo định kỳ, hoặc bị đứt mạch ở khâu phản hồi và xử lý.

Điểm gặp nhau của các tham luận là tư duy dựa vào năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh - tức là dựa vào tri thức và năng lực tổ chức. Các không gian phát triển mới như kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế dữ liệu được đặt trong mối liên kết chặt chẽ với thị trường trong nước và quốc tế. Tăng trưởng cao, vì thế, không đơn thuần là "bơm thêm" nguồn lực, mà là tổ chức lại nguồn lực cho đúng hướng.

Đột phá hạ tầng, với tinh thần "đi trước mở đường", phản ánh một logic phát triển sâu sắc: hạ tầng không chỉ để đi nhanh, mà để đi xa. Khi nhấn mạnh kỷ luật đầu tư, chống thất thoát, lãng phí, mỗi công trình hạ tầng được nhìn nhận không chỉ là bê tông cốt thép, mà là nơi gửi gắm niềm tin và kỳ vọng của người dân.

Ở tầng sâu hơn, nhiều tham luận đã đặt con người vào trung tâm của phát triển theo nghĩa đầy đủ: phát triển không chỉ là tăng thu nhập, mà là nâng cao chất lượng sống, xây dựng cộng đồng an toàn, gắn kết và hạnh phúc. Từ an sinh xã hội đến giáo dục, từ thế hệ trẻ đến phát triển văn hóa, tư duy "làm cho dân" đang dần được thay thế bằng tư duy "làm cùng dân".

Đại hội XIV khép lại một ngày làm việc, nhưng mở ra một cách nhìn mới về phát triển. Ở đó, niềm tin không còn là khái niệm trừu tượng trong diễn văn, mà hiện diện trong từng chính sách được thực thi, từng công trình được hoàn thành, từng thay đổi nhỏ trong đời sống hằng ngày. Khi niềm tin của Nhân dân trở thành điểm xuất phát và cũng là đích đến của hành động, phát triển sẽ không chỉ đi nhanh hơn, mà còn đi sâu hơn, bền vững hơn và nhân văn hơn.

Các đại biểu dự phiên thảo luận tại hội trường về các văn kiện Đại hội, chiều 21/1