Tiếp tục chương trình làm việc của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, sáng 21/1, Đại hội dành thời gian thảo luận tại Hội trường về các dự thảo Văn kiện. Mười lăm tham luận, mười lăm lát cắt từ Trung ương đến địa phương, từ lập pháp, tư pháp, hành pháp đến giám sát và phản biện xã hội, đã phác họa nên một bức tranh tư duy phát triển có chiều sâu, có hệ thống và đặc biệt có chung một điểm hội tụ: đặt niềm tin của Nhân dân làm nền tảng và động lực cho phát triển nhanh hơn, nhưng bền vững hơn.

Nhìn xuyên suốt các tham luận, có thể nhận ra một mạch lớn đang hình thành rõ ràng. Đó là sự chuyển trạng thái từ "quản lý" sang "kiến tạo"; từ hành động theo quy trình sang hành động theo hiệu quả; và sâu xa hơn, từ việc đo đếm phát triển bằng con số sang đo bằng chất lượng đời sống, mức độ hài lòng và niềm tin xã hội. Nếu phải gói tinh thần ấy trong một câu ngắn gọn, có lẽ đó là: ý Đảng phải đi vào lòng dân bằng kết quả cụ thể.

Đoàn Chủ tịch Đại hội tại phiên thảo luận, sáng 21/1

Trong một kỷ nguyên mà cơ hội và thách thức luôn đan xen, niềm tin không thể được duy trì chỉ bằng lời hứa hay khẩu hiệu. Niềm tin đòi hỏi một nền quản trị biết tổ chức, biết huy động nguồn lực, biết thúc đẩy hành động và cũng biết tự điều chỉnh khi thực tiễn đặt ra yêu cầu mới. Quan trọng hơn cả, đó là một nền quản trị đặt con người vào đúng vị trí trung tâm của mọi quyết sách phát triển.

Đồng chí Lương Cường, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước điều hành phiên thảo luận

Tinh thần ấy được Chính phủ nhấn mạnh rõ nét khi xác định sứ mệnh "kiến tạo phát triển, liêm chính, hành động quyết liệt, phục vụ Nhân dân". Nếu chỉ đọc như một khẩu hiệu, cụm từ này có thể trôi qua rất nhanh. Nhưng nếu đọc như một cam kết quản trị, đó là sự tái định nghĩa vai trò của Nhà nước trong giai đoạn mới: Nhà nước không chỉ điều hành mà phải mở đường; không chỉ xử lý sự vụ mà phải thiết kế tương lai; không chỉ nói đúng mà phải làm cho được.

Đồng chí Phạm Thị Thanh Trà, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ, tham luận về vấn đề: "Xây dựng Chính phủ kiến tạo phát triển, liêm chính, hành động quyết liệt, phục vụ Nhân dân”

Tuy nhiên, để "làm cho được", không thể chỉ dựa vào quyết tâm của nhánh hành pháp. Cần một "đường ray" thể chế đủ vững và đủ gần với đời sống. Chính vì vậy, tham luận của Quốc hội về nâng cao tính Đảng, tính Nhân dân trong hoạt động lập pháp và giám sát trở thành một điểm neo quan trọng. Ở kỷ nguyên mới, thể chế không còn là phần "đi sau" để hợp thức hóa, mà phải là phần "đi trước" để dẫn dắt phát triển. "Đột phá của đột phá" về thể chế, suy cho cùng, là tạo dựng một môi trường pháp lý ổn định, dự báo được, giảm chi phí tuân thủ và biến quyền làm chủ của Nhân dân thành những quy trình bắt buộc trong xây dựng và thực thi chính sách.

Đồng chí Nguyễn Thị Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội, tham luận về vấn đề “Nâng cao tính Đảng, tính Nhân dân trong hoạt động của Quốc hội đáp ứng yêu cầu hoàn thiện thể chế phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”

Điều làm nên sức nặng của thông điệp "tính Đảng – tính Nhân dân" nằm ở chỗ nó chạm đúng một yêu cầu rất đời sống: người dân không chỉ cần luật đúng, mà cần luật khả thi. Khả thi về nguồn lực, về bộ máy, về con người, đặc biệt ở cấp cơ sở – nơi mọi chủ trương cuối cùng đều được "dịch" thành công việc hằng ngày. Khi đích đến của mọi quyết sách được xác định là sự hài lòng và niềm tin của Nhân dân, tiêu chuẩn phát triển cũng trở thành tiêu chuẩn kép: đúng về định hướng và đúng về hiệu quả. Đúng mà không làm được, hoặc làm được nhưng không tạo đồng thuận, đều không thể gọi là bền vững.

Đồng chí Trần Văn Rón, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Kiểm tra Trung ương, tham luận về vấn đề “Đổi mới công tác kiểm tra, giám sát góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới”

Mạch tư tưởng ấy tiếp tục được nối dài qua tham luận của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam về đại đoàn kết toàn dân tộc. Trong một xã hội vận động nhanh và đa dạng lợi ích, "đoàn kết" không thể chỉ là lời kêu gọi chung chung, mà phải là một năng lực tổ chức xã hội: làm sao để mọi tầng lớp đều được lắng nghe, được tham gia, được giám sát và được thụ hưởng thành quả phát triển. Khi nhấn mạnh yêu cầu biến "chủ trương đúng" thành "hành động đúng" và "kết quả đúng", Mặt trận đã gọi tên đúng bản chất của quản trị niềm tin.

Đồng chí Hà Thị Nga, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tham luận về vấn đề “Phát huy sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc – nền tảng và động lực quan trọng thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”

Nếu thể chế và đoàn kết là phần "nền", thì các tham luận về tăng trưởng, hạ tầng, khoa học công nghệ và hội nhập quốc tế chính là "lực đẩy" của giai đoạn phát triển mới. Mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn 2026-2030 đặt ra một yêu cầu thẳng thắn: không thể chậm trễ nếu muốn hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược đến năm 2030 và tầm nhìn 2045. Nhưng tăng trưởng nhanh không thể tiếp tục dựa vào những động lực cũ. Nó đòi hỏi phải làm mới động lực truyền thống và kiến tạo những động lực mới, trong đó khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giữ vai trò trục phát triển.

Đồng chí Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ trưởng Bộ Công an, tham luận về vấn đề “Công tác công an thực hiện 3 mục tiêu chiến lược của Đảng: Hòa bình, ổn định – phát triển chất lượng cao – hạnh phúc của Nhân dân”

Điểm đáng chú ý là các tham luận gặp nhau ở một tư duy chung: muốn tăng trưởng nhanh mà bền vững, phải dựa vào năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh - tức là dựa vào tri thức và năng lực tổ chức. Không gian phát triển mới như kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế dữ liệu được đặt trong mối liên kết chặt chẽ với việc khai thác hiệu quả thị trường quốc tế và phát triển thị trường trong nước thành một động lực bền vững. Tăng trưởng cao, vì vậy, không đơn thuần là câu chuyện "bơm thêm" nguồn lực, mà là câu chuyện "tổ chức lại" nguồn lực cho đúng hướng.

Đồng chí Nguyễn Mạnh Hùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, tham luận về vấn đề “Giải pháp đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia trở thành động lực chính xác lập mô hình tăng trưởng mới và phát triển bền vững quốc gia”

Ở chiều sâu hơn, nhấn mạnh cơ chế "lấy hạ tầng nuôi hạ tầng", phát triển công cụ tài chính, PPP, khai thác quỹ đất đi kèm với tăng cường giám sát, chống thất thoát, lãng phí cho thấy một thông điệp rõ ràng: mỗi công trình hạ tầng không chỉ là bê tông cốt thép, mà là niềm tin và kỳ vọng của người dân. Một quốc gia muốn bứt tốc bằng hạ tầng phải giữ vững kỷ luật của đồng tiền công.

Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, tham luận về vấn đề “Xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, làm nòng cốt xây dựng nền quốc phòng vững mạnh, hiện đại, gắn với nền an ninh nhân dân và thế trận lòng dân vững chắc”

Nếu hạ tầng là "mạch máu", thì khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chính là "hệ thần kinh" của mô hình tăng trưởng mới. Con đường từ thu nhập trung bình lên thu nhập cao không nằm ở việc gọi tên công nghệ, mà ở việc thiết kế cơ chế để tri thức được chuyển hóa thành năng suất và giá trị gia tăng. Khi cơ chế chuyển hóa được thông suốt, khát vọng phát triển mới có điều kiện trở thành hiện thực.

Đồng chí Nguyễn Văn Phong, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội, tham luận về vấn đề “Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng bộ thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên mới, góp phần kiến tạo tương lai phát triển của đất nước”

Ở phía đối ngoại, việc xác định hội nhập quốc tế là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên cũng phản ánh một bước tiến về tư duy. Trong bối cảnh thế giới biến động sâu sắc, đối ngoại không thể là những đợt cao điểm, mà là một tiến trình liên tục, vừa bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, vừa phục vụ trực tiếp cho phát triển đất nước. Đối ngoại trong kỷ nguyên mới vì thế được đo bằng hiệu quả mang lại cho người dân, doanh nghiệp và sức bật của nền kinh tế.

Đồng chí Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, tham luận về vấn đề “Phát huy vai trò đầu tàu, xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh trở thành trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo mang tầm quốc tế, tạo động lực lan tỏa phát triển cho cả nước”

Những tham luận từ Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh đến cơ sở cho thấy một chân lý rất giản dị: mọi tư duy lớn cuối cùng đều phải "chạm đất". Từ đổi mới phương thức lãnh đạo, dám thử nghiệm, dám chịu trách nhiệm, đến việc coi chuyển đổi số là con đường phục vụ dân tốt hơn, tất cả đều gặp nhau ở một điểm: biến niềm tin thành trải nghiệm hằng ngày của người dân.

Đoàn đại biểu dự phiên thảo luận về các văn kiện Đại hội

Đó cũng là thông điệp văn hóa sâu xa của câu chuyện phát triển hôm nay: một đất nước không đi xa nhờ những lời hô hào, mà đi xa nhờ những giá trị được thể chế hóa và được thực hành mỗi ngày. Khi ý Đảng hòa vào lòng dân bằng kết quả cụ thể, niềm tin không còn là điều mong ước. Niềm tin trở thành động lực – và chính động lực ấy sẽ đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới với một tâm thế vững vàng, tự tin và bền bỉ hơn.