Đại biểu Quốc hội đề xuất đưa chuyển đổi số du lịch vào luật để tạo bứt phá

Thảo luận tại Tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch, góp ý về Luật Du lịch, các đại biểu Quốc hội đã tập trung đề xuất nhiều giải pháp chiến lược như áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), thúc đẩy chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia để phát triển ngành kinh tế mũi nhọn này.

Cần cơ chế "sandbox" cho các mô hình du lịch mới

Đánh giá cao những bước tiến tích cực trong dự thảo luật - như công nhận giá trị pháp lý của thẻ hướng dẫn viên điện tử hay quy định về chương trình du lịch dưới dạng dữ liệu điện tử - Đại biểu Tạ Đình Thi, Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội khẳng định, chuyển đổi số chính là một trong những yếu tố then chốt để phát triển du lịch trong giai đoạn hiện nay.

Đại biểu Tạ Đình Thi đề xuất bổ sung ngay vào Điều 4 nguyên tắc phát triển du lịch gắn liền với khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, du lịch thông minh và du lịch xanh.

Đặc biệt, ông nhấn mạnh tính cấp thiết của việc xây dựng một điều khoản riêng về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với các mô hình kinh doanh du lịch mới.

"Lĩnh vực du lịch đang có tốc độ tăng trưởng rất mạnh mẽ. Trong khi chưa thể ban hành ngay các quy định chi tiết, việc cho phép áp dụng cơ chế sandbox với các điều kiện ràng buộc cụ thể là hết sức cần thiết," ông Thi nhấn mạnh.

Cụ thể, đại biểu đề xuất thí điểm có thời hạn và giám sát chặt chẽ đối với các mô hình tiên phong như: Các nền tảng du lịch trực tuyến xuyên biên giới, mô hình kinh doanh lưu trú chia sẻ và phát triển kinh tế đêm; Tổ hợp du lịch - văn hóa - thể thao - giải trí - mua sắm; du lịch tàu biển, du lịch y tế, du lịch thể thao mạo hiểm; và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và Dữ liệu lớn (Big Data) trong quản trị điểm đến.

Theo ông, cơ chế này cần quy định rõ ràng về phạm vi, thời hạn, cơ quan thẩm định, tiêu chí đánh giá, cơ chế kiểm tra - giám sát xử lý rủi ro và lộ trình chuyển hóa kết quả thử nghiệm thành quy định pháp luật chính thức.

Xây dựng hạ tầng dữ liệu số quốc gia đồng bộ

Cùng chung góc nhìn về chuyển đổi số, Đại biểu Nguyễn Minh Đức, Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hồ Chí Minh chỉ ra rằng Luật Du lịch hiện hành vẫn chưa cập nhật các nội dung quan trọng về quản trị số và dữ liệu lớn (Big Data) theo Nghị quyết 26-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.

Đại biểu Nguyễn Minh Đức đề xuất phải xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia số về du lịch; quy định rõ trách nhiệm xây dựng, vận hành và kết nối liên thông dữ liệu du lịch với các Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, xuất nhập cảnh, giao thông và thuế. Việc triển khai cơ chế khai báo tạm trú tự động và định danh số cho du khách vừa tạo thuận lợi tối đa, vừa bảo đảm an toàn an ninh mạng theo Luật Cư trú.

Nhiều giải pháp kỹ thuật số cũng được đại biểu Tạ Đình Thi kiến nghị đưa vào khuôn khổ luật lần này. Về hạ tầng số, ông cho rằng cần đưa vào luật việc thí điểm bản đồ số du lịch, vé điện tử, trợ lý du lịch ảo đa ngôn ngữ và số hóa các thủ tục xuất nhập cảnh, cấp thẻ hướng dẫn viên, xếp hạng lưu trú.

Bên cạnh đó, ông cho rằng cần bổ sung quy định tại Điều 69 về việc hình thành hệ thống du lịch thông minh nhằm đồng bộ hạ tầng dữ liệu số về du lịch biển. Đây là giải pháp đa mục tiêu, vừa hiện thực hóa Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, vừa đáp ứng yêu cầu của Nghị quyết 139 của Quốc hội về Quy hoạch không gian biển quốc gia giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Siết chặt quản lý sàn giao dịch xuyên biên giới, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo

Đối với các mô hình kinh doanh mới phát sinh thực tiễn, Đại biểu Nguyễn Minh Đức kiến nghị bổ sung khung pháp lý điều chỉnh nghĩa vụ của các sàn giao dịch trực tuyến xuyên biên giới (OTA) nước ngoài đang hoạt động tại Việt Nam. Các nền tảng này cần phải cam kết lưu trữ dữ liệu nội địa, bảo mật thông tin khách hàng và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế. Đồng thời, cần ban hành tiêu chí định danh, quản lý rõ ràng đối với mô hình lưu trú chia sẻ (homestay tự phát) để tránh thất thu ngân sách và bảo đảm an ninh trật tự.

Về phía nguồn lực thực thi, đại biểu Tạ Đình Thi đề nghị bổ sung các chính sách ưu đãi cụ thể về thuế, tín dụng, đất đai và hỗ trợ khởi nghiệp cho các doanh nghiệp du lịch đầu tư vào hạ tầng số, sản phẩm sáng tạo. Đồng thời, cần quy định rõ trách nhiệm của các bộ, ngành liên quan (như Bộ Khoa học và Công nghệ) tại Điều 74 để phối hợp đồng bộ trong công cuộc chuyển đổi số ngành du lịch.