1Con cóc thấp cổ bé họng nhất, giống như dân đen, quen chịu thua thiệt nhất mà còn không chịu nổi bất công do ông Giời gây ra, vậy nên với sự khởi xướng của nó, tất cả các loài vật đã vùng lên theo cóc.
Ở đây ta phải đặt câu hỏi tại sao hạn nặng, muôn lòai đang chờ chết mà các con vật có sức mạnh như hổ báo gấu voi, hoặc linh hoạt như loài ong, rắn, rết...lại không con nào chống lại nhà Giời mà lại là con cóc. Đơn giản là các loài trên chưa hẳn đã bị đẩy vào chỗ chết, còn có thứ để mất. Hoặc là ham ăn, ham sống cho riêng mình mà chưa thấy nguy cơ. Còn chú cóc thì chẳng có... cái cóc gì. Chú chỉ còn mỗi cách vùng lên một là sống hai là chết. Đằng nào cũng chết. Liều chết, đó là sức mạnh của kẻ cầm đầu.
Kết thúc câu chuỵện, cóc được ông Giời nhận làm cậu. Cậu là em vợ hay ông cậu là em mẹ nhà Giời. Là gì thì xem ra cũng thì chỉ là cái danh hão để vỗ về thôi. Cái danh cốt để tỏ ra cóc được tôn trọng chứ cóc thì vẫn là cóc. Cái kết có hậu của câu chuyện chưa từng xảy ra thật ở loài vật này có phải là lời nhắc nhở với kẻ bề trên nên biết cách ứng xử khi lâm vào thế đổ vỡ. Cũng may, trong mỗi con người xứ lúa nước này đều có chứa chấp một thằng AQ nên ông Giời cũng trót lọt nhiều việc làm bậy bạ.
Giời thoát vì cóc chỉ nổi xung thiên khi không còn đường sống. Được tí quyền lợi là cóc xuôi ngay. Cũng bởi cóc thực sự đâu có sức mạnh riêng rẽ gì. Nếu hạ bệ được ông Giời thì chắc gì muôn loài ở chốn trần gian này chắc đâu đã cho cóc ngồi vào ngôi vị số Một ấy? Vậy nên được làm Cậu là tốt lắm rồi. Cóc là người biết thân biết phận, cho dù cái danh hão ấy cũng khá mong manh.
2 Cậu ông Giời là người thân ở bên cạnh ông Giời. Dù là thân thật hay chỉ là chuyện hão thì vẫn được thiên hạ nể vì. Ở thôn quê bây giờ các cụ vẫn dạy con cháu không được đánh cóc, con cóc là cậu ông Giời, ai mà đánh nó thì Giời đánh cho. Bởi đánh nó sẽ gây ra họa lớn lắm.
Con cóc xấu xí trong cổ tích ngày xưa được áp vào hạng dân đen, nhưng ngày nay thì không hẳn thế. Ngày nay dân đen không dễ gì làm được cóc. Cóc bây giờ ở đẳng cấp khác và có rất nhiều loại, từ cóc cụ cóc kẹ đến cóc con, trong khắp các tầng lớp. Ngày nay lại cũng có rất nhiều ông Giời ở mọi vị trí từ cao đến thấp
Ngày nay những chuyện ỷ thế là người nhà của ông Giời hoặc vin cớ ông Giời là người thân quen để làm càn, hoặc biết ông Giời nọ bà Giời kia đem ra để giải cứu thân mình trong những cơn nguy biến thì đám ấy chẳng phải là đám cóc nhái thì là loại gì? Trong đám cóc nhái đó, có con là cóc thật, béo mẫm, có con chỉ giả vờ là cóc chứ chẳng có quan hệ với ông Giời nào cả, cũng chưa bao giờ được là thân phận cóc. Nhưng để được việc thì cóc rởm cứ dùng đòn gió thì đã sao nào. Đấy là những bọn lừa đảo đầy rẫy trong cuộc sống ở mọi môi trường.
Bởi thế, Nhà văn hóa Hữu Ngọc mới đưa ra tổng kết sau một đời chiêm nghiệm rằng thành công ở đời thì 30% là ở tài năng, 70% do mối quan hệ. Hình như phương Đông phương Tây đều thế cả. Tài năng chưa phải là tất cả.
3 Cuộc đời thì ngắn mà con người lại nhiều ham hố. Để chộp giật sao cho nhanh thì phải kiếm cách nhanh chóng được biến thành cóc. Đã là cóc, cậu của ông Giời thì làm mọi việc kể cả hắc ám cũng dễ hanh thông, nên kẻ xấu thường ham. Đã có một số Người như thế. Nhưng len chân được vào hàng cóc cũng đâu phải chuyện dễ dàng. Người ta phải tranh thủ đủ nơi đủ chốn để chộp lấy cơ hội như tìm cách được nhận làm con đỡ đầu, cha nuôi, chị nuôi, em nuôi, cháu nuôi chẳng hạn. Còn thấp hơn là đồng môn, đồng tuế. Thấp nữa là quen biết, là hàng xóm.
Con cóc thời nay không phải là cóc trong cổ tích. Ở cổ tích, con cóc tử tế an bài với cái danh hão. Sau đấy nó chẳng hại ai. Con cóc thời nay thì không thế. Con cóc ngày nay tinh ranh hơn nhiều. Vì có nhiều ông Giời ở nhiều tầng thứ, nên Cóc tính toán dùng mỗi ông vào một việc, để được việc cho mình. Tôi có một người bạn từng được làm Ông Giời, là ông giời nhỏ thôi, nhưng vừa bỏ ghế về hưu không làm ông Giời nữa thì đám cóc nhái cũng biến luôn.
Đỗ Đức
