(TT&VH) - Bài văn dưới dạng bức thư gửi mẹ của Nguyễn Trung Hiếu, học sinh lớp 11 trường THPT Amsterdam Hà Nội đã làm xôn xao dư luận. Với đề bài “Quan điểm về vai trò của đồng tiền trong cuộc sống”, Hiếu đã trải lòng mình trên trang viết với những xúc cảm về chính hoàn cảnh thực của bản thân.
Những quan niệm “ghét”, “sợ” rồi lại “quý” và “tôn trọng” đồng tiền của Hiếu đã khiến nhiều người, nhất là những người trẻ khi đọc bài văn phải ngồi lại và suy ngẫm về giá trị của đồng tiền đối với cuộc sống của mình.
TT&VH đã trao đổi về vấn đề này với TS Đỗ Thu Hằng - Chuyên gia tâm lí học, giảng viên môn Tâm lý học Báo chí - Học viện Báo chí và Tuyên truyền.

Tiến sĩ Đỗ Thu Hằng - Chuyên gia tâm lý, giảng viên tâm lý học
* Theo TS, bài văn này có những ảnh hưởng tâm lý như thế nào đối với các em học sinh đồng trang lứa với Hiếu trong cách nhìn nhận đồng tiền?
- Bài văn này có tác động đến các em học sinh tích cực nhiều hơn là tiêu cực. Các em hiểu được thực tế cuộc sống, giá trị lao động, học cách yêu thương trong một xã hội thị trường, cũng học cách trân trọng những đóng góp tiền bạc của mọi người dành cho người khác.
Nó giúp cho các em có một cái nhìn thực tế hơn, nhân văn hơn với chuyện đồng tiền và tình cảm. Những bạn học sinh nhìn thấy mình trong câu chuyện của Hiếu sẽ khẳng định một cách chắc chắn hơn về sự đúng đắn trong suy nghĩ, tình cảm của mình. Có những em nhà có điều kiện tiêu dùng không cân nhắc, nhiều bạn cha mẹ người thân chắt chiu cho con học hành mà con cái vẫn phí phạm và vô ơn. Nếu đọc được bài văn này, chắc chắn sẽ khiến các em học sinh đó suy nghĩ và thay đổi.
Đoạn trích “Bức thư gửi mẹ” của Hiếu: “Con đâu có ngờ tiền chính là yếu tố quyết định sinh mạng mẹ mình, là thứ bố mẹ phải hằng ngày chắt bóp và bao người thân gom góp lại để trả cho từng ca lọc máu cho mẹ tại Bệnh viện Bạch Mai, là thứ càng làm mẹ thêm đau đầu suy nghĩ khi mẹ buộc phải nghỉ việc làm vì điều kiện sức khỏe không cho phép... Hôm trước con có hỏi quan điểm của mẹ về tiền bạc thế nào để con có thêm ý viết bài làm văn nghị luận cô giao. Mẹ hơi ngạc nhiên vì câu hỏi đường đột ấy. Rồi mẹ chỉ trả lời với 3 từ gọn lỏn “Mẹ ghét tiền”. Nếu con còn thơ dại như ngày nào, hay như một người ngoài nào khác thì chắc con đã ngạc nhiên lắm. Nhưng giờ đây con cũng đồng ý với mẹ: con cũng ghét tiền. Con sợ tiền mà lại muốn có tiền. Con ghét tiền mà lại quý tiền nữa mẹ ạ. Con quý tiền và tôn trọng tiền bởi con luôn biết ơn những người hảo tâm đã giúp nhà mình. Từ những nhà sư tốt bụng mời mẹ đến chùa vào cuối tuần, những cô bác ở Hội Chữ thập đỏ quyên góp tiền giúp mẹ và gia đình mình. Và cả những người bạn xung quanh con, dù chưa giúp gì được về vật chất, tiền bạc nhưng luôn quan tâm hỏi thăm sức khỏe của mẹ... Nhờ họ mà con cảm thấy ấm lòng hơn, vững tin hơn”.
* Có một số bạn sinh viên cho rằng, cách suy nghĩ của Hiếu về đồng tiền có phần hơi tiêu cực. TS đánh giá thế nào về nhận định này?
- Bạn Hiếu phải trải qua một vật lộn với đồng tiền để giành giật cuộc sống từng ngày, từng giờ của mẹ bạn ấy. Sức nặng này là quá lớn, nên bạn ấy nghĩ vậy cũng là điều dễ hiểu. Nhưng chỉ cần đọc những lời tri ân những người thân hay những người chưa quen biết đã gửi tiền hỗ trợ gia đình bạn ấy, là có thể thấy được ngay rằng: đồng tiền cũng là phương tiện để con người sống, chia sẻ, yêu thương. Có yêu thương, có sẻ chia, đồng tiền mới có một giá trị mới và những người sử dụng đồng tiền ấy cũng sẽ mang một giá trị khác.
* Theo TS, tâm lý ỷ lại và phụ thuộc vào đồng tiền của những người trẻ, đặc biệt là các học sinh, sinh viên có trầm trọng?
- Nó không trầm trọng nhưng nó cũng là một vấn đề xã hội cần quan tâm. Bằng việc lạm dụng tiền bạc, điển hình như việc chạy chọt thi cử, sinh viên đã làm tha hóa môi trường đào tạo, tha hóa chính bản thân mình và làm mất các cơ hội cạnh tranh làm mạnh, mất đi sức trẻ, sức sáng tạo của chính mình. Các bạn trẻ cần phải có cái nhìn đúng đắn hơn về cách thức sử dụng tiền bạc vào những mục đích chính đáng, để đồng tiền không trở nên vô nghĩa.
* Xin cảm ơn TS!
|
Kim Anh - Tiến Dũng (thực hiện)