(TT&VH Online) - Đối với những người có cơ hội được biết mặt Nadia Comaneci qua truyền hình, kể cả những người qua năm tháng biết đến cựu VĐV thể dục dụng cụ nổi tiếng thế giới, Nadia Comaneci luôn gắn liền với một hình ảnh đầy tính tượng trưng: một cô bé choàng khăn trắng mỏng tanh, thắt nơ xinh xắn, kẹp tóc gọn gàng và đôi mắt ngước nhìn lên bảng điểm điện tử với kết quả không ai dám mơ tới: điểm 10 tuyệt đối.
Đó là thời khắc đã làm thay đổi hướng đi của môn thể dục dụng cụ nghệ thuật nữ, một cột mốc có thể sánh ngang với tầm quan trọng của những chiến công mà VĐV điền kinh Bob Beamon đã làm nên tại Mexico 1968 hay bảy chiếc huy chương vàng của Mark Spitz trong môn bơi lội tại Munich 1972. Đó là ngày 19 tháng 7 năm 1976.
Cô gái trẻ có tứ chi dài và cử chỉ của một người lớn, lúc đó được đặt tên là "Cô dâu của Montreal", vừa đón sinh nhật tuổi 50 vào ngày hôm qua. Bất chấp năm tháng qua đi cùng với một cuộc sống đầy trắc trở, Nadia Comaneci tiếp tục được coi là một trong những vận động viên nổi tiếng và được khâm phục nhất trong thế kỷ 21.
Người ta có thể tìm thấy nhiều VĐV có bảng thành tích dày hơn và sáng lạn hơn so với nhà vô địch người Rumania - kể cả ở bộ môn thể dục dụng cụ - nhưng không một ai để lại một dấu ấn sâu sắc như Comaneci. Trước khi chị xuất hiện trên đấu trường quốc tế và trở thành nhà vô địch châu Âu năm 1975, ở độ tuổi 13, làng thể dục dụng cụ thế giới đã có những cái tên nổi tiếng như Vera Caslavska (Tiệp khắc), Ludmila Turischeva và Golga Korbut (Liên Xô cũ), nhưng tất cả đều mang vẻ bề ngoài khô cứng và lạnh lùng.
Chính Comaneci, được đôi vợ chồng Bela và Marta Karoly huấn luyện từ lúc lên 8 tuổi, đã thổi hồn vào môn thể thao này. Kỹ thuật hoàn chỉnh, sức hấp dẫn với khán giả cùng với việc một cô bé đến từ một đất nước nhỏ và lạc hậu như Rumania nhưng dám thách thức và chiến thắng các đại diện của đế chế Xô-viết hùng mạnh, đã đem môn thể dục dụng cụ và danh tiếng của Comaneci đến những cột mốc không ngờ tới.
Tuy nhiên Comaneci không coi mình là nữ VĐV đầu tiên của bộ môn thể dục dụng cụ hiện đại. “Không, tôi nghĩ vai trò đó thuộc về Olga Korbut tại Munich 1972. Với chị ấy, môn thể thao này được biết đến nhiều hơn. Chỉ vì những gì xảy ra ở Montreal gây tác động lớn hơn nên người ta mới nhớ tới tôi nhiều hơn chị Olga”, cựu vô địch người Rumania tâm sự tại một diễn đàn ở London do Quỹ Laurus tổ chức. Comaneci cũng chính là đại sứ của Quỹ nói trên.
Nhà cách mạng
Theo Jesus Caballo, HLV hiện nay của đội tuyển thể dục dụng cụ nữ của Tây Ban Nha nhưng tại Montreral là HLV của đội tuyển nam, Comaneci tỏa sáng vì ba lý do: tính cách tự tin, khả năng tập trung cao, tài năng cộng tinh thần làm việc hết mình.
Comaneci đã làm thay đổi các dụng cụ như cầu thăng bằng, nơi VĐV này luôn trình diễn với sự tự tin tuyệt đối, và xà lệch, được cải tiến một số chi tiết theo sáng kiến của Nadia. Chỉ với hai môn thi đấu này chị đã giành được bảy điểm 10 tại Montreal. Bởi đây là lần đầu điểm 10 được đưa ra tại một cuộc thi đấu chính thức, nên bảng điểm Swiss Timing đã không thể hiển thị được con số 10.0, mà thay vào đó là 1.00.
Trong Thế vận hội đó, Nadia đã giành được 1 danh hiệu cá nhân môn toàn năng, thêm hai huy chương vàng ở cầu thăng bằng và xà lệch, huy chương bạc đồng đội và huy chương đồng nội dung thi đấu trên thảm. Tuy nhiên, với quy chế của môn thể dục dụng cụ ngày nay thì hiện tượng Comaneci không thể xảy ra, bởi vì VĐV dưới 14 tuổi không được tham gia và đã từ ba năm qua việc chấm điểm 10 tuyệt đối đã bị loại trừ.
Nadia thừa nhận như ngày nay mọi việc có thể đã khác. “Khi tôi giành được các điểm 10, mọi người đều biết ý nghĩa của điểm 10 hồi đó như thế nào. Hiện nay, tất cả đều mở hơn, nhưng cũng thiếu công bằng hơn và người ta không biết thực chất của điểm 14 hay 15 là như thế nào”, nữ VĐV người Rumania lý giải. “Và tôi nghĩ cái tuổi hợp nhất để bắt đầu thi đấu nên là trước 15, Điều đó cho phép VĐV tham gia được hai kỳ Thế vận hội. Một cô gái 15 tuổi sinh vào tháng 1 của năm Olympic, mặc dù có giỏi cũng phải đợi đến 19 tuổi để dự Thế vận hội sau đó nhưng như thếlà quá muộn”, cựu vô địch châu Âu tâm sự.
 |
Comaneci là VĐV dụng cụ nữ đầu tiên và duy nhất giành được ba danh hiệu châu Âu trong ba kỳ thi đấu liên tục (75, 77 và 79) nhưng chưa bao giờ đăng quang tại giải thế giới. Năm 1978 chị trải qua một cuộc khủng hoảng về thể lực và năm 1979 thì rút lui vì bị nhiễm trùng máu. Tại Thế vận hội Moscow, Nada thi đấu trên thánh địa của đối phương khi các đối thủ người Nga đã “nhân bản” môn thể dục dụng cụ. Nadia đành chấp nhận chỉ có một vàng ở cầu thăng bằng và một bạc ở đồng đội. Năm 1981, chị từ giã sự nghiệp, khi chưa đầy 21 tuổi. Hôm nay, với 50 mùa xuân, dù năm tháng qua đi nhưng người ta vẫn nhớ và khâm phục Nadia Comaneci, với hình ảnh là cô dâu của Montreal.
Khang Chi (Theo Marca)
Clip bài biểu diễn của Nadia ở Montreal 1976:
