Sân Coopers ở Adelaide đêm 11/8 không có nhiều khán giả đội khách reo hò khi trọng tài nổi hồi còi mãn cuộc. Chỉ có một nhóm nhỏ người Việt đang sinh sống và làm việc tại Australia trên khán đài vỡ òa. Công an Hà Nội (CAHN) vừa làm nên lịch sử: thắng trận play-off, bước thẳng vào vòng đấu League (League Stage) AFC Champions League Elite. Đó không chỉ là một chiến thắng, mà còn là một vạch xuất phát mới.
Có nhầm lẫn gì không khi nói về chiến thắng lịch sử của CAHN, vì thực tế có đến 8 đội bóng Việt Nam từng dự vòng bảng Cúp C1 châu Á/ AFC Champions League rồi?
Đúng là vậy. Lần gần nhất bóng đá Việt Nam góp mặt ở vòng bảng AFC Champions League là mùa 2023/24, với Hà Nội FC. Đội bóng Thủ đô khi ấy đã thắng liền hai trận trước hai đối thủ không hề bình thường, Wuhan Three Towns của Trung Quốc và Urawa Red Diamonds của Nhật Bản, với cùng tỷ số 2-1 trên sân Mỹ Đình. Một đại diện Trung Quốc, một đại diện Nhật Bản: cả hai đều đến từ những nền bóng đá vốn được xếp trên V-League nhiều bậc.
Trước đó nữa, HAGL là đội bóng đầu tiên của Việt Nam giành quyền tham dự vòng bảng sân chơi danh giá của châu lục vào năm 2004, có được 7 điểm sau 6 trận. Sau đó, đội bóng phố núi còn có thêm 2 lần nữa vào năm 2005 và 2022. Cũng chính HAGL là đội bóng từng có các trận đấu "gây sốc" trước những đối thủ rất mạnh. Ở mùa 2022, đội hòa Jeonbuk Hyundai (Hàn Quốc) 1-1, Sydney FC (Australia) 1-1 và thắng chính Sydney FC 1-0.
CLB Becamex Bình Dương cũng có 3 lần tham dự vòng bảng năm 2008, 2015 và 2016, và từng đạt 4 điểm sau 6 trận ở các mùa 2015 và 2016. Hai đội tham dự vòng bảng 2 lần gồm Bình Định (năm 2004 và 2005), Đồng Tâm Long An (năm 2006 và 2007). Các đội còn lại chỉ có 1 lần tham dự vòng bảng là SHB Đà Nẵng (năm 2006), Nam Định (năm 2008), Thể Công-Viettel (năm 2021) và Hà Nội (năm 2023/24).
Nghĩa là Việt Nam vẫn thường xuyên dự vòng bảng AFC Champions League (từ 2002), nhưng chính điều đó đặt ra một câu hỏi khó chịu: nếu các CLB Việt Nam từng đủ sức quật ngã những đối thủ lớn châu Á, tại sao trong nhiều mùa giải liên tiếp, bóng đá Việt Nam lại vắng bóng hoàn toàn ở sân chơi đỉnh cao châu lục và có đến 6 lần thua những trận play-off sơ loại?
Đó chính là điểm nghẽn thật sự: không phải chúng ta thiếu năng lực để thắng một trận, mà thiếu một "bản sắc" để đều đặn có mặt. Mỗi lần vắng mặt là một lần bóng đá Việt Nam mất điểm hệ số AFC, kéo theo việc mất suất tham dự ở những mùa sau. Như một cái bẫy tự siết chặt đôi chân chính mình.
Và đấy chính là lúc để nói về trận thắng của CAHN.
HLV Polking đã chứng tỏ năng lực quản trị và huấn luyện xuất sắc khi giúp CAHN giành quyền tham dự vòng bảng AFC Champions League Elite 2026/27 dù thiếu vắng 6 tuyển thủ. Ảnh: CLB CAHN
Sẽ là thiếu toàn diện nếu chỉ nhìn chiến thắng này qua tỷ số. Đối thủ mà CAHN đánh bại là Adelaide United, đại diện của một A-League đang được Bảng chỉ số sức mạnh Opta Power xếp hạng 4 châu Á (hạng 59 thế giới), trong khi V-League chỉ đứng thứ 14 châu lục và hạng 109 thế giới.
Khoảng cách trên bảng xếp hạng ấy lớn đến mức, trên lý thuyết, đây phải là một trận đấu không cân sức. Chính vì thế, việc CAHN loại Adelaide United khiến ở mùa 2026/27, Việt Nam và Australia sẽ có cùng 1 đại diện tại vòng đấu League AFC Champions League Elite.
Đáng nói hơn, CAHN đạt được cột mốc ấy trong tình huống chưa hoàn hảo. Sáu trụ cột đang bận cùng đội tuyển Việt Nam dự ASEAN Cup. HLV Mano Polking phải dựng một đội hình khác, dựa nhiều vào ngoại binh mới và các cầu thủ Việt kiều. Nó chứng minh năng lực tổ chức và quản trị đội bóng của HLV Polking, chứ không chỉ là chất lượng của vài cá nhân xuất sắc.
Điều này rất quan trọng. Nam Định từng dùng đến 11 cầu thủ ngoại trên sân vẫn kém xa về đẳng cấp khi đối đầu với các đại diện đến từ Nhật Bản hay thậm chí Hàn Quốc. Mua ngoại binh cho "bằng chị, bằng em" chỉ là vấn đề của bảng kế toán tài chính, xây dựng đội hình đạt tiêu chuẩn đồng nhất từ HLV đến cầu thủ để đủ sức cạnh tranh ở đấu trường quốc tế, lại là vấn đề của tham vọng, tầm nhìn.
Cái đáng chờ đợi nhất từ màn trình diễn của CAHN sau chiến thắng ở Adelaide không phải là một trận đấu, mà là một mô hình. Nhìn sang Thái Lan và Malaysia, sẽ thấy rõ vì sao hai nền bóng đá này giữ vị thế dẫn đầu Đông Nam Á suốt nhiều năm: Buriram United đã 14 lần dự vòng bảng AFC Champions League, Johor Darul Ta'zim (JDT) có 12 lần.
Trong số 16 đội thuộc khu vực Đông Á dự AFC Champions League Elite năm nay, chỉ có "đại gia" Jeonbuk của Hàn Quốc là tham dự nhiều hơn. Cả Buriram lẫn JDT từng nhiều lần vượt qua vòng bảng. Nó cho thấy giá trị của việc có mặt đều đặn.
Đó không phải là thành tích ngẫu nhiên của riêng một CLB, đó là chiến lược "đi tắt, đón đầu" được cả hệ thống bóng đá quốc gia đồng thuận: biến một CLB thành mũi nhọn mang "nhiệm vụ quốc gia", gánh trên vai sứ mệnh thể hiện sức mạnh khu vực ở đấu trường quốc tế, giống hệt vai trò của một đội tuyển. Khi 2 mũi nhọn ấy cùng tiến, có thể kéo cả mặt bằng nền bóng đá lên theo, ít nhất là điểm số AFC và số suất dự cúp châu Á.
Vì thế, hãy kỳ vọng rằng CAHN, với sự đầu tư mạnh tay, đang trở thành phiên bản Việt Nam của mô hình ấy.
