Chuyện thú vị về những tấm thiệp mừng năm mới

Từ thời xa xưa, conngười đã gửi cho nhau những cành lá cây thay cho lời chúc mừng. Phải đợi đến thế kỷ XVIII, khi công nghệ in ấn phát triển cùng sự ra đời của ngành bưu điện, bưu thiếp bằng giấy mới chính thức xuất hiện. Đáng chú ý, người khởi xướng phong tục, thói quen này không phải là giới nghệ sĩ, mà chính là cánh lái buôn khi họ gửi thiệp chúc mừng năm mới để tri ân các khách hàng của mình.

Bước ngoặt công nghệ lớn nhất xảy ra vào năm 1796, khi Aloys Senefelder hoàn thiện kỹ thuật in thạch bản. Phát minh này cho phép sản xuất hàng loạt các tác phẩm hội họa và văn bản, tạo tiền đề vững chắc cho sự ra đời của những tấm bưu thiếp sau này.

Mặc dù công nghệ đã sẵn sàng, nhưng phải đến năm 1843, tấm bưu thiếp chúc mừng bằng giấy đầu tiên mới thực sự lộ diện. Câu chuyện bắt đầu từ Ngài Henry Cole, một công chức kiêm nhà phát minh tại Anh thời Victoria. Trong bối cảnh việc không trả lời thư được coi là bất lịch sự, ông đã tìm đến họa sĩ John Callcott Horsley để tạo ra một giải pháp vừa tiết kiệm thời gian vừa có ý nghĩa.

Tấm thiệp đầu tiên là một bức tranh 3 phần: phần giữa vẽ cảnh gia đình quây quần bên tiệc Giáng sinh, hai phần còn lại mô tả cảnh trẻ em nghèo được ăn no, mặc ấm, đi kèm lời chúc: "Giáng sinh vui vẻ và Chúc mừng năm mới". Với giá thành đắt đỏ do được tô màu thủ công, hiện nay thế giới chỉ còn khoảng 12 tấm thiệp này nằm trong các bộ sưu tập và bảo tàng.

Tại Mỹ, phong tục này có bước đi riêng. Năm 1860, Louis Prang, một người Đức di cư, đã lập xưởng in tại Boston và thiết kế ra tấm thiếp chúc mừng năm mới in màu đầu tiên. Khác với Anh, người Mỹ thời kỳ đó ưa chuộng gửi thiệp vào dịp năm mới hơn là Giáng sinh.

Trong khi đó, tại Pháp, phong tục này lại đến khá muộn . Người Pháp vốn duy trì truyền thống đi thăm hỏi trực tiếp người thân, bạn bè trong 15 ngày đầu năm. Nếu không gặp, họ sẽ để lại tấm danh thiếp bị gấp lại ở góc trên bên phải. Tuy nhiên, vì nhiều người cảm thấy việc thăm hỏi có phần gò bó, họ bắt đầu viết lời chúc lên danh thiếp rồi nhờ người gác cổng chuyển hộ. Phải đến những năm 30 của thế kỷ trước, người Pháp mới quen dần với việc dùng bưu thiếp in hình màu sắc.

Ngày nay, Internet và mạng xã hội đã khai sinh ra thiệp điện tử với ưu điểm đa dạng mẫu mã và lưu trữ lâu dài. Tuy nhiên, phong tục gửi thiệp giấy vẫn tồn tại mạnh mẽ. Trong một thế giới hiện đại khi con người sống và làm việc xa cách nhau, việc trao nhau một tấm bưu thiếp với những dòng chữ viết tay vẫn là một cử chỉ chân thành nhất trong dịp năm mới.