 |
Ông Trần Hồng Hà cho biết, tuy Vedan đã tiến hành lắp đặt vận hành hệ thống đường ống bí mật ra cầu cảng số 2 xả nước thải độc hại xuống sông Thị Vải khoảng 14 năm, huỷ hoại môi trường cũng từng đấy năm, nhưng cũng chỉ có thể tính từ năm 2004 vì phải thực hiện từ khi có luật, nghĩa là từ khi có nghị định 67/2004/CP. Nhưng riêng từ đó đến nay Vedan bỏ túi hàng trăm tỷ đồng nhờ trốn tránh trách nhiệm với môi trường.
Người dân lo ngại Vedan là Cty nước ngoài nên dễ chìm xuồng, giơ cao đánh khẽ, quan điểm của Bộ TN&MT về vấn đề này?
Chính phủ chỉ đạo phải kiên quyết xử lí vụ việc này để làm gương cho các doanh nghiệp khác. Tuy nhiên phải căn cứ vào luật chứ không lo ngại là giơ cao đánh khẽ, vi phạm đến đâu xử lý đến đó. Trách nhiệm của ai xử lý người đó, ngay cả đối với cơ quan chức năng nếu có liên quan cũng bị xử lý.
Thưa Thứ trưởng, bao giờ sẽ có kết luận xử phạt vụ Vedan?
Trong tuần này, Bộ TN&MT sẽ cùng các cơ quan chức năng nghiên cứu kỹ lại toàn bộ hồ sơ sự việc, đánh giá một cách kỹ lưỡng, dựa theo thẩm quyền của mình đưa ra phương pháp xử lý nghiêm minh với Cty Vedan, còn những phần nào vượt thẩm quyền thì sẽ xin ý kiến chính phủ.
Rất nhiều doanh nghiệp, khu công nghiệp gây ô nhiễm nặng cho môi trường, Bộ có ý kiến gì về vấn đề này?
Không chỉ riêng Bộ TN&MT, mà tất cả các cơ quan nhà nước Trung ương và địa phương, theo tinh thần của Nghị định 67 và Luật Bảo vệ Môi trường 2005 là triển khai quyết liệt và cùng làm. Vedan là trường hợp đầu tiên, tinh thần chung tất cả các doanh nghiệp cá nhân đều phải giải quyết, xử lí không loại trừ nơi nào.
Khó khăn nhất là lực lượng, so với công việc thì rất mỏng, kể cả trung ương và địa phương. Tại thời điểm hiện nay, trung ương cũng chỉ có khoảng 100 cán bộ chuyên trách về môi trường. Địa phương lực lượng làm môi trường đông lắm như TP HCM cũng chỉ được 20 người, còn các tỉnh như Vĩnh Phúc, Thái Nguyên thì 5-7 người. Từ năm 2002 sau khi tách Bộ, nhiều cán bộ được đào tạo ở lại Bộ KHCN. Một số cán bộ trước đây làm địa chính, đất đai, đo đạc bản đồ, tài nguyên nước thuộc Bộ KHCN&MT trước kia, nay chuyển sang làm môi trường cũng khá khó khăn.
Thời gian tới việc xử lý các doanh nghiệp gây ô nhiễm môi trường có quyết liệt như Vedan không?
Kể từ khi có Luật Bảo vệ Môi trường 2005, chúng ta đã có những bước xem xét và đưa ra lộ trình thích hợp. Ví dụ, đối với các doanh nghiệp đầu tư trước khi có luật, do chính sách của nhà nước lúc đó là thu hút đầu tư, tập trung cho vấn đề xóa đói nghèo, nên chúng ta có phần lơi lỏng trong vấn đề môi trường. Nhật Bản, Hàn Quốc và nhiều nước khác cũng đã trải qua giai đoạn này. Đôi khi sự phát triển cũng cần chấp nhận sự đánh đổi. Sau chiến tranh, nguồn lực của Việt Nam không có gì, đôi khi buộc lòng cũng có đánh đổi nhất định để thu hút đầu tư.
Đến thời điểm này, quá trình luật pháp thêm 1 bước mới. Luật 2005, đã thay đổi so với luật 1993, thực hiện chủ trương phát triển kinh tế nhưng phải hài hoà với phát triển xã hội. Đối với Vedan, chúng ta có thể đóng cửa nhà máy này vào những năm trước, nhưng do xét tới các yếu tố lịch sử và đã yêu cầu họ phải khắc phục vấn đề gây ô nhiễm thời điểm cuối là 31/12/2006. Tuy nhiên họ đã không làm. Lần này sẽ cương quyết, triệt để hơn bởi vì ta đã có lộ trình, bước đi, cân nhắc đến các yếu tố, kể cả tính lịch sử.
Xử lý Vedan mất nhiều năm như thế, trong khi tại Việt Nam có nhiều DN tương tự. Bài toán xử lý sẽ được giải như thế nào?
Nếu nói đến Vedan là chúng ta đang nói đến doanh nghiệp hoạt động trước khi Luật Bảo vệ Môi trường 2005 có hiệu lực. Nhưng từ 2005 đã có quy định rõ ràng, nếu không đánh giá tác động môi trường, không lập các phương án giải quyết môi trường, khi đi vào hoạt động mà không có xác nhận đầu tư hệ thống xử lý thì lúc đó chúng ta xử lý nghiêm, đình chỉ hoàn toàn. So với doanh nghiệp kiểu như Vedan trước đây, thì sau này việc kiểm tra có cơ sở pháp lý rõ ràng hơn.
Xin cảm ơn Thứ trưởng!
Mạnh Cường
