'Chạm nghề phố cổ 2026': Đánh thức di sản, lan tỏa sáng tạo giữa lòng Thủ đô

Tâm điểm của chuỗi sự kiện tại khu phố cổ Hà Nội là chương trình "Chạm nghề phố cổ 2026" đang diễn ra tại Trung tâm Giao lưu Văn hóa Phố cổ Hà Nội (50 Đào Duy Từ). Năm nay, chương trình lựa chọn nghề sơn ta - sơn mài làm điểm nhấn, hướng tới kết nối di sản - sáng tạo - cộng đồng, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị nghề thủ công truyền thống trong đời sống.

Công chúng có cơ hội giao lưu với nghệ nhân qua chương trình "Sơn ta - Người làm nghề kể chuyện nghề", tham gia các tọa đàm về ký ức phố cổ và giá trị nghề truyền thống, hay trực tiếp trải nghiệm hành trình "Theo dấu sơn ta" kết nối các không gian di sản.

Họa sĩ Nguyễn Văn Bảng, nguyên Trưởng khoa Mỹ nghệ trường Trung cấp Nghề tổng hợp Hà Nội nói: Đời sống hiện đại, các sản phẩm đã được ứng dụng vào tủ, vào bàn ghế, vào đời sống rất sâu. Bởi vì bản chất của sơn là chất liệu bền vững, có bề mặt thẩm mỹ rất đẹp, có thể đi vào tất cả các đồ vật. Người ta có thể sử dụng nó để tạo nên vẻ đẹp mới. Ngoài ra, sơn là chất liệu hội họa đáng tự hào của dân tộc ta, cho các họa sĩ thỏa sức sáng tạo trên đó.

Chương trình không chỉ là hoạt động trưng bày, mà còn là nỗ lực kết nối di sản với đời sống đương đại, đưa các giá trị truyền thống trở thành nguồn lực cho sáng tạo và phát triển kinh tế bền vững. Trong bối cảnh phát triển công nghiệp văn hóa hiện nay, di sản nghề không chỉ cần được bảo tồn, mà còn trở thành động lực cho sáng tạo và phát triển kinh tế bền vững, đúng với tinh thần của Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

Bà Ngô Thị Thùy Dương, Trưởng Ban quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội chia sẻ: Chạm ở đây không phải chỉ là chạm – tác động vật lý mà chạm ở đây là chạm vào lớp di sản, giới thiệu những nghề truyền thống xa xưa của thủ đô Hà Nội. Điều đó giúp các bạn trẻ hiểu biết hơn về những ngành nghề truyền thống trước đây của kinh thành Thăng Long. Với nội dung này, Ban quản lý Hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội hy vọng rằng đây là hoạt động thường niên và mang đến trải nghiệm đáng nhớ cho người dân tham gia chuỗi sự kiện.

Trong chuỗi sự kiện này, nhiều không gian di tích và trung tâm văn hóa trong khu phố cổ cũng được "đánh thức" bằng các hoạt động trưng bày chuyên đề. Điển hình là đình Hà Vĩ (11 Hàng Hòm) giới thiệu "Dòng chảy sơn mài Việt - Từ di sản đến đương đại". Tại đình Kim Ngân, công chúng có thể khám phá sự kết hợp giữa sơn mài và sừng mỹ nghệ trong thời trang. Nhiều đình, di tích khác trở thành không gian giới thiệu nghề truyền thống, góp phần tạo nên mạng lưới trải nghiệm đa điểm trong lòng phố cổ .

Chuỗi hoạt động diễn ra từ tháng 4 đến hết tháng 6-2026. Thông qua hệ thống triển lãm, trải nghiệm và giao lưu, chương trình từng bước biến các không gian di tích thành không gian sáng tạo, nơi truyền thống và hiện đại giao thoa. Đây cũng là cách Hà Nội cụ thể hóa định hướng phát triển công nghiệp văn hóa, lấy di sản làm nền tảng, lấy sáng tạo làm động lực, hướng tới xây dựng Thủ đô trở thành điểm đến văn hóa hấp dẫn, giàu bản sắc../.