(TT&VH) - Cuối cùng thì Lễ hội tôn vinh chiến công vô địch sẽ chỉ được tổ chức như một thói quen và vì sự e ngại những những mặt trái của nó gây ra - sự e ngại đã được chứng thực bởi những gì diễn ra ở Lễ hội phố hoa Hà Nội.
Không có một thống kê chính thức nhưng phần lớn các lễ hội của Việt Nam quen được tổ chức trong nhà. Lễ hội to thì nhà to. Lễ hội bé thì nhà bé. Lễ hội nào mang tính cộng đồng nhiều hơn thì giỏi lắm được đem ra tổ chức ở một khuôn viên nào đó, kiểu như dựng rạp, sân khấu.
Xu thế thay đổi mới diễn ra trong những năm gần đây, kiểu như Lễ hội du lịch biển Hạ Long thì mang vào hang động tổ chức, diễu hành thuyền trên vịnh..., còn Huế thì có thêm nhiều hoạt động bổ trợ, xuống đường nhiều hơn và đến những địa điểm dễ tiếp cận và dễ thấy nhiều hơn kiểu như rước kiệu bến Phu Văn Lâu chẳng hạn.
Đó là sự thay đổi tất yếu. Khi các lễ hội càng xuống đường nhiều hơn, bớt trịnh trọng và đỡ bị gói ghém nhiều hơn thì người tham gia và người tham quan càng đông và xích lại gần nhau hơn. Thậm chí, tính đúng đắn này đã trở thành chân lý của lễ hội, vì nếu như Carnival bị tổ chức trong nhà thì sẽ không còn là Carnival nữa, hay October Fest mà tổ chức tại hội trường nào đó ở Berlin thì những giọt bia sẽ đắng ngắt dù đó là bia Đức hảo hạng.
Ranh giới giữa lòng hâm mộ cuồng nhiệt và sự quá khích chỉ là một ranh giới hết sức mỏng manh.
Lễ hội phố hoa ở Hà Nội mới đây ở Hà Nội là một ví dụ khác, rất gần gụi với mọi người. Nếu như người ta đem nó vào triển lãm Giảng Võ, chắc sẽ không thể là một lễ hội thực sự như khi thực hiện nó ngay bên bờ Hồ Gươm, trên đường Đinh Tiên Hoàng. Có một mặt trái nhiều người đang đổ xô vào chỉ trích là lễ hội hoa ấy chưa tương xứng với tầm vóc phải có và mặt trái thứ hai là nhiều người đi chơi hội thi nhau xâm hại hoa.
Thực ra, đó là hạn chế tất yếu. Văn hóa thưởng thức (tôn trọng, giữ gìn, thưởng ngoạn) không tự nhiên có. Người Sài thành trước khi biết tôn trọng đường hoa Nguyễn Huệ năm 2008 cũng đã từng có một bộ phận bị “nhắc nhở” khi đã làm những việc đáng xấu hổ: lấy đi những chú heo đất xinh xinh, giẫm lên những khoảnh ruộng lúa, ruộng mạ để tạo dáng chụp hình và hàng ngàn bông hoa bị ngắt, bị bẻ để các đôi trai gái Sài thành trao nhau kỷ niệm trong lễ hội đường hoa Nguyễn Huệ năm 2007.
Dài dòng như thế rồi trở lại với bóng đá. Hôm nay, đúng chục ngày sau lễ đăng quang ngôi vị số 1 bóng đá ĐNA, sẽ có một Gala để tôn vinh những người hùng và cũng là dịp để các người hùng giao lưu với người hâm mộ.
Vấn đề là sau lễ báo công ở Lăng Hồ Chủ tịch vào buổi sáng (rất ý nghĩa) thì Gala lại diễn ra trong nhà. Cung văn hóa Hữu nghị là một nơi trang trọng nhưng suy cho cùng cũng chỉ là nhà. Ước mơ của các cầu thủ được ôm cúp diễu hành qua vài con phố, nhất là vòng quanh Hồ Gươm sẽ nhuộm đỏ bởi cờ và sắc áo vậy là không thể trở thành hiện thực. Thực tình đơn vị tổ chức (VFD, theo lời của người phát ngôn Liên đoàn Nguyễn Lân Trung) cũng có ý tưởng đó, nhưng lại e ngại về giao thông và cả những điều khó kiểm soát khác từ việc ngộ nhỡ người hâm mộ phấn khích quá và chưa quen cách ứng xử với kiểu lễ hội này thì sao, như việc phố hoa bị xâm hại chẳng hạn.
Tối nay, Gala dĩ nhiên sẽ rất trang trọng, có truyền hình trực tiếp, có giao lưu có ca hát, nhưng suy cho cùng “đất” của bóng đá không phải là chốn khán phòng. Xem ra, chỉ có một ý nghĩa không mất đi là cơ hội để các doanh nghiệp các mạnh thường quân tiếp tục thưởng cho đội tuyển. Nhưng nếu phần hội mà không hơn phần lễ thì sợ là sẽ có người nhầm đấy là chương trình “Tết vì người nghèo”.
Đành phải chờ tới những lần sau, khi chúng ta vô địch thêm vài lần nữa, phong cách ứng xử được định hình rồi, may ra mới có một Gala bóng đá trên đường phố vậy.
Phạm Tấn
