Bài 4: Bức tranh toàn cảnh
(TT&VH) - Quỹ biệt thự của Hà Nội có 970 căn, được xây dựng từ trước 1954 cho đến hết thời điểm Nhà nước bỏ bao cấp về nhà ở bằng cách đưa tiền nhà vào lương.. Kết quả kiểm tra rà soát cho thấy, chỉ còn 15% số lượng này còn giữ được nguyên trạng, và đó là một trong những lý do chính để đi đến quyết định tư nhân hóa hàng trăm biệt thự đợt này.
10. Những biệt thự Hà Nội dự định không bán nằm ở trung tâm chính trị Ba Đình (giới hạn bởi phía Nam đường Hoàng Hoa Thám, phố Phan Đình Phùng, phía Tây đường Hoàng Diệu, phía bắc phố Trần Phú, đường Hùng Vương, đường Lê Hồng Phong, phía bắc phố Đội Cấn, phía đông phố Ngọc Hà và đường dốc Ngọc Hà). Tổng cộng trong số này gồm 42 biệt thự nằm trong danh mục không tư nhân hóa.
Dạng biệt thự không bán nữa đang là nhà công vụ, biệt thự cho các cơ quan hành chính, sự nghiệp thuê làm trụ sở (123); biệt thự có đan xen sử dụng giữa trụ sở cơ quan với các hộ dân, sẽ di chuyển các hộ dân để làm trụ sở cơ quan; biệt thự đã có quyết định thu hồi để lập dự án; biệt thự có khuôn viên đất thuộc sở hữu Nhà nước lớn hơn 500m2, chưa bán và diện tích đất bình quân cho mỗi hộ đang sử dụng lớn hơn hạn mức đất ở của khu vực (4); biệt thự có giá trị về kiến trúc (4). Như thế nào là biệt thự có giá trị kiến trúc là một định nghĩa khá trừu tượng.
Danh mục 634 biệt thự Hà Nội đề nghị bán, gồm có 588 biệt thự đề nghị tiếp tục bán (52 biệt thự chưa bán, 536 biệt thự đã bán một phần) và 46 biệt thự thành phố quản lý cho doanh nghiệp thuê, đề nghị bán theo giá thị trường. Có thể thấy, ngoài 536 biệt thự đã bán một phần, đợt này sẽ tiếp tục đưa vào danh sách bán 98 căn.
Hà Nội cho rằng, trong tổng số 970 biệt thự chỉ có 55 căn có giá trị kiến trúc. Tuy nhiên trong số này chỉ còn 29 căn không bán, 9 căn đã bán trọn biển, 17 căn đã bán một phần. Số lượng còn nguyên trạng chỉ chiếm 15%; số đã cải tạo, sửa chữa, biến dạng trong quá trình sử dụng, cơi nới, lấn chiếm diện tích chiếm tới 80%; còn lại 5% là số bị đập bỏ xây mới. Số hộ ở thuê nhà biệt thự khoảng 3.900 hộ, có khoảng 2.500 hộ đã mua nhà và 1.052 hộ đã nộp đơn mua đang được xem xét. Tổng số tiền bán nhà, trong đó có biệt thự, là 1.200 tỉ đồng.
11. Chủ nhân của các biệt thự hiện nay ngoài các hộ dân còn có không ít các trường mầm non, vườn trẻ, trường mẫu giáo, trung tâm triển lãm, nhà hộ sinh, y tế cấp phường, ngân hàng, công an phường. Những người xây dựng biệt thự chắc chắn không thể tưởng tượng được rằng, công trình của mình lại có ích cho đời sau nhiều đến như vậy!
UBND TP Hà Nội thừa nhận rằng, việc phân phối nhà ở cho nhiều hộ trong cùng một biệt thự đã dẫn đến công năng sử dụng ban đầu bị quá tải; quản lý lỏng lẻo nên để phát sinh tình trạng cơi nới, lấn chiếm diện tích đất trống trong khuôn viên biệt thự. Nhiều biệt thự có sự đan xen sở hữu giữa nhà nước và tư nhân, giữa cơ quan và các hộ thuê nhà, rất phức tạp. Giá cho thuê biệt thự quá rẻ, không đủ kinh phí để duy trì sửa chữa, cải tạo; biệt thự có tuổi thọ xây dựng từ 40 – 50 năm trở lên nên xuống cấp rất nghiêm trọng. Chính sách về quản lý nhà, đất biến động qua nhiều thời kỳ; suốt một thời gian dài không có các quy định riêng về quản lý, sử dụng, các tiêu chí bảo tồn, tôn tạo cũng như thu hồi biệt thự. Năng lực, trình độ của một số cán bộ làm công tác quản lý biệt thự hạn chế, thiếu hẳn sự kiểm tra của các cơ quan quản lý nhà, cơ quan xử lý vi phạm trật tự xây dựng thiếu kiên quyết. Tất cả những lý do trên đã khiến cho khoảng 85% biệt thự Hà Nội bị biến dạng và đập bỏ.
Dường như mọi chuyện đã trở nên quá muộn.
Danh sách các doanh nghiệp thuê 46 biệt thự do TP Hà Nội quản lý và đang được đề xuất bán theo giá thị trường |
(Còn nữa)
Mạnh Cường – Thế Vinh
