(TT&VH Cuối tuần) - Theo ông Nguyễn Trí Công việc biên tập rất cực, biên tập viên không phải là người sửa morasse bình thường mà là một người “gác cửa” chỉnh sửa, xử lý bản thảo tới nơi tới chốn.
>> Chuyên đề: Toàn cảnh Manga
* Một ấn phẩm truyện tranh hoàn chỉnh cần phải qua những công đoạn nào thưa ông?>> Chuyên đề: Toàn cảnh Manga
- Với truyện tranh nước ngoài cần qua các công đoạn: đọc và lựa chọn bản thảo ưng ý; thương lượng mua tác quyền; dịch bản thảo gốc; nhập liệu vô tranh để biên tập; làm bìa; đưa trưởng ban duyệt; chỉnh sửa hoàn chỉnh bản thảo và sau cùng là đưa đi sản xuất.
* Còn công việc của một biên tập viên truyện tranh?
- Một trong những rào cản lớn nhất của NXB Trẻ là khi mua tác quyền đối tác luôn bắt bảo đảm nguyên xi tác quyền về lời thoại cũng như hình ảnh. Mấy năm gần đây họ còn buộc mình phải in theo kiểu Nhật, tức là đọc ngược, từ phải sang trái. Lý do họ đưa ra là tranh vẽ gốc cầm kiếm tay phải, nếu in theo kiểu ta lật ngược lại thành cầm kiếm tay trái sẽ ảnh hưởng đến hình ảnh nguyên mẫu, đến mỹ thuật của tác phẩm. NXB Trẻ đang cố gắng làm việc lại với đối tác để có thể in theo cách Việt Nam. Vì thế việc biên tập rất cực. Do đặc trưng văn hóa nên truyện của họ viết rất thoải mái từ câu cú đến hình ảnh, đầy những cảnh nhạy cảm. Biên tập viên không phải là người sửa morasse bình thường mà là một người “gác cửa” chỉnh sửa, xử lý bản thảo tới nơi tới chốn. Ví dụ như trong bộ truyện Võ thần, NXB Trẻ đã phải cắt bỏ mấy trang liền thể hiện cảnh một người moi tim đứa con ruột của mình. Và phải chỉnh sửa để câu chuyện được liền mạch, người xem không có cảm giác hẫng. Ở bộ Thám tử Kindaichi chúng tôi cũng phải “ghép” xác nạn nhân lại chứ không thể để hình ảnh nạn nhân bị phân thây đầu mình, tay chân tứ tán được. Tóm lại biên tập viên truyện tranh là người xử lý những hình ảnh bạo lực ghê rợn, những hình ảnh sex, những cảnh có thể gây tác hại xấu cho trẻ em, không phù hợp với thuần phong mỹ tục của Việt Nam.
* Chúng ta có phải thương lượng lại với đối tác về những chỉnh sửa mới?
- Với truyện tranh Hàn Quốc và Trung Quốc thì chúng ta có quyền chỉnh sửa cho phù hợp. Nhưng với Nhật Bản thì khó hơn, phải gởi thư xin phép đối tác đồng thời gởi kèm hình vẽ sẽ sửa đổi (như họ có những pha tình cảm hơi phô như cảnh hôn môi thắm thiết thì ta có thể xóa hình đi thay vào đó chỉ là một chữ “chụt” thôi) – NXB Trẻ có 3 họa sĩ chuyên làm việc này. Họ gật đầu đồng ý mới được sửa, nếu không thì đành chịu.
* Nghe có vẻ vất vả quá?
- Rất điên đầu. Chỉ một chi tiết nhỏ thôi mà nhiều khi biên tập viên phải “nhức đầu” cả tuần lễ mới giải quyết được. Đừng tưởng truyện tranh là không có vấn đề nhạy cảm chính trị hay tôn giáo. Rất nhiều. Phải hết sức cảnh giác và xử lý khéo léo nếu không sẽ mệt mỏi lắm đấy (cười)!
Ngọc Tuyết (thực hiện)
