Biến kho tàng văn hóa dân gian thành nguồn lực nội sinh mạnh mẽ

Sáng 13/9, tại Hà Nội, Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã có phiên làm việc chính thức. GS.TS Lê Hồng Lý tiếp tục được tín nhiệm bầu làm Chủ tịch Hội.

Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam là Hội do Đảng và Nhà nước giao nhiệm vụ sưu tầm, nghiên cứu, phổ biến và truyền dạy văn hóa văn nghệ dân gian các dân tộc Việt Nam. Theo báo cáo tại Đại hội, nhiệm kỳ vừa qua, công việc sưu tầm, nghiên cứu của Hội vẫn có được nhiều thành tích đáng khích lệ, với một số lượng lớn các công trình tham dự xét giải thưởng và nhiều đầu sách được xuất bản.

Một trong những mục tiêu chiến lược trong nhiệm kỳ mới của Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam là đổi mới toàn diện hoạt động, trọng tâm đột phá là công cuộc chuyển đổi số, xác định việc số hóa là giải pháp sống còn để bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể trong kỷ nguyên công nghệ, biến kho tàng văn hóa dân gian thành nguồn lực nội sinh mạnh mẽ, theo đúng tinh thần của Nghị quyết 80 về phát triển văn hóa.

GS.TS Lê Hồng Lý, Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam khóa IX, nhiệm kỳ 2026 – 2031 cho biết: "Định hướng của chúng tôi trong thời gian sắp tới là tiếp tục sưu tầm những giá trị văn hóa nghệ thuật dân gian còn lại trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam chúng ta. Trong bối cảnh hiện nay, chúng tôi muốn đưa các giá trị văn hóa đó vào cuộc sống đương đại thông qua lễ hội, nghệ thuật biểu diễn và các hình thức trình diễn nghệ thuật. Thời gian gần đây, nhiều nghệ sĩ đã chủ động đến gặp chúng tôi để tư vấn cách đưa hình ảnh văn hóa dân gian vào sản phẩm nghệ thuật sao cho hiệu quả".

Nhà nghiên cứu Kiều Trung Sơn, Viện Nghiên cứu Văn hóa, thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam nói: "Di sản văn hóa, văn nghệ dân gian Việt Nam vô cùng phong phú và đa dạng với 54 dân tộc anh em. Các di sản văn hóa cốt lõi hầu hết đều bắt nguồn từ văn hóa, văn nghệ dân gian chứ không từ đâu khác. Do đó, các hoạt động của Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam là vô cùng quan trọng. Những năm qua, Hội đã thích ứng rất nhanh với những biến đổi liên tục của quá trình hội nhập, công nghiệp hóa và sự phát triển vượt bậc của công nghệ trên thế giới".

Theo GS. TS Từ Thị Loan, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Văn hóa Thăng Long, Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam là một trong những hội hoạt động rất tích cực, biên độ phủ sóng rất lớn trên cả nước và làm việc rất hiệu quả. Điều này thể hiện qua các sản phẩm cụ thể như những công trình nghiên cứu, sưu tầm văn hóa dân gian, mỗi năm Hội xuất bản và công bố rất nhiều công trình có giá trị. Những công bố này đóng góp rất tích cực vào đời sống văn hóa của Việt Nam.

Trong nhiệm kỳ mới, Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh công tác truyền dạy, phổ biến văn hóa truyền thống đến giới trẻ, bởi họ là thế hệ tương lai, thế hệ tiếp tục giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Đồng thời, mong muốn Đảng, Nhà nước có những chính sách, cơ chế phù hợp để động viên các nhà nghiên cứu, nghệ nhân dân gian trên cả nước.

TS. Trần Hồng Hoa, Chi hội Trưởng Chi hội Văn nghệ dân gian tỉnh Hưng Yên mong muốn, trong nhiệm kỳ mới, với sự đồng lòng của các Chi hội trưởng và trách nhiệm hướng về thế hệ trẻ, Hội sẽ đẩy mạnh phối hợp để thực hiện chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa dân gian theo Nghị quyết 57, đồng thời đưa văn hóa dân gian vào trường học. 

Qua đó, góp phần giáo dục cho học sinh các giá trị cốt lõi của con người Việt Nam. Từ đó, biến di sản văn hóa thành nguồn lực tinh thần quan trọng cho sự phát triển và đổi mới hiện nay, đồng thời đưa các công trình nghiên cứu di sản tiếp cận rộng rãi đến mọi tầng lớp nhân dân.

Là nghệ nhân đang thực hành nghệ thuật dân gian Hát đối (Hát giao duyên) vùng biển Quảng Ninh, NNƯT Phạm Thanh Tuyết bày tỏ: "Văn hóa phi vật thể và văn nghệ dân gian vẫn cần phải được giữ gìn và phát huy hơn nữa. Chúng tôi mong muốn tiếp tục mang hết tâm huyết để sưu tầm và truyền dạy, chủ yếu là cho thế hệ trẻ và các cháu học sinh trong các trường học. Có như vậy, các cháu mới có thể tiếp nối và bảo tồn trọn vẹn di sản văn hóa phi vật thể của cha ông".

13 Ủy viên Ban Chấp hành Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam khóa IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã ra mắt Đại hội. GS.TS Lê Hồng Lý được tín nhiệm bầu làm Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam khóa IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031./.