"Bản giao hưởng Hà Nội": Khi ký ức Thăng Long ngân vang trong âm nhạc

Không chỉ tái hiện những dấu mốc lịch sử và ký ức văn hóa của Thủ đô qua âm nhạc, chương trình nghệ thuật "Bản giao hưởng Hà Nội" với chủ đề "Dòng chảy Thăng Long" còn mang đến những cách cảm nhận mới về các tác phẩm quen thuộc. Trong không gian sang trọng của Nhà hát Hồ Gươm, những giai điệu về Hà Nội được khoác lên diện mạo mới qua sự kết hợp giữa thanh nhạc và giao hưởng, tạo nên một cuộc đối thoại giàu cảm xúc giữa quá khứ và hiện tại.

Vừa qua, tại Nhà hát Hồ Gươm, UBND thành phố Hà Nội phối hợp với Bộ Công an tổ chức chương trình nghệ thuật "Bản giao hưởng Hà Nội" nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 – 10/10/2026). Với chủ đề "Dòng chảy Thăng Long", đêm hòa nhạc đưa công chúng bước vào hành trình khám phá những tầng sâu lịch sử, văn hóa và tâm hồn Hà Nội qua ngôn ngữ âm nhạc.

Không lựa chọn cách kể chuyện lịch sử bằng những hình ảnh minh họa hay lời dẫn dài, chương trình để âm nhạc tự cất lên tiếng nói. Từ những giai điệu hào hùng gắn với một thời khói lửa đến những bản tình ca da diết về phố phường, con người Hà Nội, mỗi tác phẩm như một lát cắt ký ức, góp phần tạo nên bức tranh âm nhạc đa sắc về Thủ đô nghìn năm văn hiến.

Được xây dựng với ba chương "Hào khí Thăng Long", "Tình yêu Hà Nội" và "Mùa xuân thế kỷ", chương trình có sự tham gia của Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam dưới sự chỉ huy của nhạc trưởng Honna Tetsuji cùng nhiều nghệ sĩ thanh nhạc, nhạc cụ. Sự kết hợp giữa những tác phẩm kinh điển và sáng tác mới đã tạo nên dòng chảy âm nhạc xuyên suốt, nơi truyền thống và hiện đại không tách rời mà bổ sung, làm giàu cho nhau.

Đặc biệt, khi những ca khúc vốn quen thuộc với nhiều thế hệ được trình diễn cùng dàn nhạc giao hưởng, công chúng có dịp cảm nhận tác phẩm ở một chiều kích khác. Những lớp âm thanh phong phú, sự hòa quyện giữa giọng hát và các bè nhạc cụ không chỉ mở rộng không gian biểu đạt mà còn làm nổi bật vẻ đẹp giai điệu và chiều sâu cảm xúc của từng sáng tác.

Với Nguyễn Khắc Hòa, được hát về Hà Nội trong một chương trình đặc biệt đúng dịp kỷ niệm Ngày Giải phóng Thủ đô là trải nghiệm đáng nhớ.

"Đó là những ca khúc rất giàu cảm xúc, chứa đựng biết bao kỷ niệm. Tôi cảm nhận concert 'Bản giao hưởng Hà Nội' lần này như một món quà mà Hà Nội dành tặng mình, đồng thời cũng là món quà tôi muốn gửi đến người dân Thủ đô. Những bản tình ca da diết, sâu lắng về Hà Nội, về con người Hà Nội mộc mạc, thân thương, gần gũi nhưng vẫn toát lên khí thế anh hùng, kiêu dũng và nét thanh lịch rất riêng", nam nghệ sĩ chia sẻ.

Không chỉ khơi gợi ký ức qua những ca khúc đã đi cùng năm tháng, "Bản giao hưởng Hà Nội" còn mở rộng không gian sáng tạo bằng việc đưa những chất liệu lịch sử, truyền thuyết và văn hóa dân tộc vào ngôn ngữ biểu diễn đương đại. Trong đó, "Truyền thuyết Hồ Gươm" của nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến, qua phần thể hiện của nghệ sĩ Trường Linh, mang đến một sắc màu riêng. 

Nghệ sĩ Trường Linh bày tỏ: "Tôi cảm thấy rất vinh dự và tự hào khi được thể hiện những tác phẩm hay về Hà Nội trong buổi hòa nhạc đặc biệt này. Âm nhạc về Hà Nội có sự hòa quyện rất đẹp giữa yếu tố hào hùng, lãng mạn, trữ tình và những nét đẹp riêng của Thủ đô".

Bên cạnh các tác phẩm thanh nhạc, chương trình còn dành không gian cho âm nhạc không lời, trong đó có bản Concerto dành cho đàn nhị và dàn nhạc giao hưởng. Sự hiện diện của nhạc cụ truyền thống trong cấu trúc giao hưởng phương Tây góp phần mở ra những khả năng biểu đạt mới, đồng thời cho thấy sức sống của chất liệu âm nhạc dân tộc khi được đặt trong không gian sáng tạo đương đại.

Đây cũng là một trong những điểm đáng chú ý của "Bản giao hưởng Hà Nội": Không chỉ tôn vinh những giá trị âm nhạc đã được khẳng định, chương trình còn hướng tới sự giao thoa giữa các ngôn ngữ nghệ thuật, giữa bản sắc dân tộc và tinh thần hội nhập.

Từ "Tiến về Hà Nội", "Sẽ về Thủ đô" đến "Hà Nội niềm tin hy vọng", những tác phẩm gắn với các thời kỳ lịch sử khác nhau được đặt trong một tổng thể nghệ thuật thống nhất. Mỗi giai điệu mang một câu chuyện, một sắc thái, nhưng cùng gặp nhau ở tình yêu dành cho Hà Nội.

Đánh giá về chương trình, nhạc sĩ, Thiếu tướng Đức Trịnh, Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam, cho rằng "Bản giao hưởng Hà Nội" đã tạo được dấu ấn cả về chất lượng nghệ thuật lẫn khả năng truyền tải cảm xúc.

"Đây là một chương trình khá sang trọng và gây được cảm xúc rất mạnh. Từ những tác phẩm mới về Hà Nội như khúc giao hưởng của La Bằng mở đầu chương trình, đến những ca khúc kinh điển như 'Hướng về Hà Nội', tất cả đều được phối khí, trình diễn cùng dàn nhạc giao hưởng rất chỉn chu. Với người làm chuyên môn như tôi, đây thực sự là một bữa tiệc âm nhạc mà khá lâu rồi mới được chứng kiến, rất Hà Nội và rất bác học", nhạc sĩ Đức Trịnh nhận xét.

Ông cũng bày tỏ mong muốn Thủ đô sẽ tiếp tục có thêm nhiều chương trình nghệ thuật chất lượng cao, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của người dân và khẳng định vị thế của Hà Nội trong đời sống âm nhạc cả nước.

Nhìn từ góc độ phát triển văn hóa, "Bản giao hưởng Hà Nội" không đơn thuần là một chương trình nghệ thuật kỷ niệm. Đêm hòa nhạc còn gợi mở hướng tiếp cận đáng chú ý trong việc khai thác kho tàng tác phẩm âm nhạc về Thủ đô bằng những hình thức biểu diễn mới, qua đó đưa các giá trị đã trở thành di sản tinh thần đến gần hơn với công chúng đương đại.

Trong bối cảnh Hà Nội đang hướng tới phát triển công nghiệp văn hóa, xây dựng hình ảnh một Thủ đô sáng tạo, những chương trình nghệ thuật được đầu tư bài bản như "Bản giao hưởng Hà Nội" cũng cho thấy tiềm năng hình thành các sản phẩm âm nhạc chất lượng cao, mang bản sắc riêng của thành phố. Đó không chỉ là câu chuyện tổ chức một đêm diễn, mà còn là khả năng tạo dựng những thương hiệu nghệ thuật có sức sống lâu dài.

Khép lại bằng "Hà Nội niềm tin hy vọng", chương trình để lại dư âm về một Thủ đô kiên cường trong lịch sử, hào hoa trong tâm hồn và luôn tràn đầy khát vọng vươn lên./.