Chúng tôi có mặt tại khu vực Cảng Vạn Gia (TP Móng Cái) nơi mà cách đây không lâu là "điểm nóng" của tình trạng vận chuyển than lậu với số lượng tàu thuyền xuất than tiểu ngạch có ngày lên đến hàng chục chiếc.
 Bộ đội biên phòng bắt giữ một vụ vận chuyển hàng lậu trên biển |
Khác với hình dung ban đầu của chúng tôi, quang cảnh nơi đây thật đìu hiu chỉ có một vài con tàu chở xơ dừa đợi làm thủ tục xuất khẩu và vài chiếc thuyền của dân chài. Trung tá Khúc Quốc Việt, Đồn trưởng Đồn Biên phòng số 4 - Bộ đội biên phòng Quảng Ninh cho biết: Thời gian này nhất là từ sau khi Chính phủ tạm ngừng xuất khẩu than tiểu ngạch qua cửa khẩu Vạn Gia và các lực lượng chức năng như Biên phòng, Hải Quan, Công an kiểm soát nghiêm ngặt, thì tình hình nơi đây không còn phức tạp như trước. Tuy nhiên, không có nghĩa là các đối tượng chịu "bó tay", mà thủ đoạn của chúng đã nhanh chóng thay đổi cho "thích nghi" với tình hình. Trung tá Bùi Quang Tạc, Chính trị viên Đồn Biên phòng số 4 nói: "Đồn biên phòng số 4 quản lý một khu vực rất rộng, kéo dài từ đảo Vĩnh Thực (TP Móng Cái) đến Cái Chiên (huyện Hải Hà) trong đó có nhiều đảo hoang, nhiều luồng lạch, cửa biển, rất thuận lợi cho các đối tượng buôn lậu ẩn nấp, di chuyển lẩn trốn nên rất khó khăn cho công tác đấu tranh ngăn chặn".
Để đối phó với các lực lượng trên biển, các đối tượng nay dùng tàu gỗ nhỏ trọng tải dưới 100 tấn lợi dụng sương mù, đêm tối ẩn nấp tại các đảo hoặc trà trộn vào các phương tiện đánh bắt hải sản của ngư dân ở khu vực lòng Trần để đưa hàng hóa vượt qua biên giới. Các đối tượng thường cất giấu hàng vào khoang máy, thành tàu sau đó che đậy, phủ lưới để ngụy trang nhằm che mắt các lực lượng tuần tra, kiểm soát. Thậm chí các đối tượng còn cắt cử người (theo ngôn ngữ dân buôn lậu gọi là chim lợn) để theo dõi và báo cho chúng mọi động thái của các lực lượng chức năng. Hàng hóa xuất lậu thường là than, quặng, cá, sứa đã qua sơ chế, hàng nhập lậu thường là pháo, gạch men, thịt gia cầm...
Riêng đối với hoạt động buôn lậu, kinh doanh than trái phép, các đối tượng sử dụng hóa đơn GTGT của các đơn vị, cá nhân không đủ điều kiện kinh doanh than mỏ để hợp thức hóa hồ sơ vận chuyển bằng tàu vỏ sắt trọng tải từ 800 đến 1.200 tấn trong nội địa sau đó đi vòng ra khu vực luồng quốc tế và lợi dụng đường phân định biên giới trên biển để di chuyển "vượt biên" tránh sự kiểm tra, bắt giữ của các lực lượng chức năng. Nhiều tàu khi bị lực lượng biên phòng bắt đã cãi chầy rằng đi "lạc đường" ra khu vực biên giới.
Trung tá Khúc Quốc Việt cũng tiết lộ: "Theo trao đổi thông tin giữa lực lượng biên phòng Việt Nam với lực lượng biên phòng ở TP Phòng Thành (Trung Quốc) thì bên đó hiện vẫn có tàu và xà lan than đi từ Việt Nam sang". Lý giải cho hiện tượng này, Trung tá Việt cho rằng: Các đối tượng buôn lậu đã thu mua than trôi nổi trong dân với giá rẻ, trốn được thuế nên cứ 3 chuyến tàu mà đi lọt được 2 thì đã là hòa vốn thậm chí còn có lãi. Chính vì thế nên các đối tượng buôn lậu luôn không từ một thủ đoạn nào để đưa hàng hóa "vượt biên".
Nghiêng ngả vì sóng và quần áo ướt đẫm trong cái rét "cắt da, cắt thịt" khi cùng với các chiến sỹ biên phòng đi tuần trên chiếc cano nhỏ bé mới cảm nhận hết những gian khó của lực lượng làm công tác chống buôn lậu trên biển nơi đây.
Theo Đinh Mạnh Tú
Bài 2: Liều lĩnh và xảo quyệt trên bộ
