80 năm nhớ Khánh Ký – Người khai sáng nghề nhiếp ảnh Lai Xá

Sáng 5/6, Lễ kỷ niệm 80 năm ngày mất của cụ Nguyễn Đình Khánh – danh nhân nhiếp ảnh Việt Nam đã diễn ra trên quê hương Lai Xá, xã Hoài Đức, Hà Nội, là dịp để các thế hệ hôm nay tri ân công lao Ông Tổ nghề nhiếp ảnh Lai Xá người nghệ sĩ tài hoa, người yêu nước mang tên Khánh Ký.

Ông Tổ nghề nhiếp ảnh Lai Xá

Cách đây hơn một thế kỷ, từ mảnh đất Lai Xá, cụ Nguyễn Đình Khánh đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng và trở thành người tiên phong đưa nghề ảnh phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam. Không chỉ thành công trong kinh doanh, cụ còn tận tâm truyền nghề cho lớp lớp thanh niên quê hương, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

NSNA Trần Thị Thu Đông, Phó Chủ tịch Liên hiệp các hội VHNT Việt Nam, Chủ tịch Hội nghệ sĩ nhiếp ảnh Việt Nam nhấn mạnh: "Tôi và Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam hết sức xúc động trước đóng góp to lớn của nhà nhiếp ảnh tiền bối Nguyễn Đình Khánh. Từ một người yêu nhiếp ảnh, ông đã đem nghề nhiếp ảnh về Lai Xá, điều đặc biệt là ông đã truyền dạy, nhân rộng, ở thời điểm đó nghề nhiếp ảnh còn rất mới mẻ ở Việt Nam. Từ làng nghề nhỏ bé này, đã có trên 150 tiệm ảnh trên khắp đất nước, ra cả nước ngoài. Và có 2 nghìn người đã hành nghề nhiếp ảnh từ thời điểm đó. Đây là sự đóng góp rất lớn cho nền nhiếp ảnh Việt Nam".

Tên tuổi của cụ Nguyễn Đình Khánh gắn liền với lịch sử hình thành và phát triển của nền nhiếp ảnh Việt Nam hiện đại. Từ Lai Xá, nhiều người thợ ảnh đã tỏa đi khắp mọi miền đất nước, góp phần lưu giữ hình ảnh, ký ức và vẻ đẹp của dân tộc qua từng giai đoạn lịch sử. Có những người đã trở thành nghệ nhân, nghệ sĩ nổi tiếng; có những người lặng thầm gìn giữ nghề qua từng thế hệ gia đình. Tất cả đã làm nên niềm tự hào đặc biệt của quê hương Lai Xá!

NSNA Nguyễn Văn Thắng, Giám đốc Bảo tàng nhiếp ảnh Lai Xá bày tỏ: "Chúng tôi là thế hệ sau, là học trò của cụ Nguyễn Đình Khánh, chúng tôi rất biết ơn vì thầy Khánh Ký đã đưa làng Lai Xá từ một làng nghề thuần nông trở thành làng nghề nhiếp ảnh có danh tiếng duy nhất tại Việt Nam. Cụ có đóng góp rất lớn cho sự phát triển của nhiếp ảnh Việt Nam, đặc biệt là nhiếp ảnh tư liệu. Cụ còn là người yêu nước rất nhiệt huyết."

Có thể nói, nghề nhiếp ảnh đã trở thành một phần hồn cốt văn hóa của quê hương Lai Xá. Từ cái nôi Lai Xá, nhiều thế hệ học trò của cụ đã tỏa đi khắp mọi miền Tổ quốc, góp phần hình thành và phát triển nền nhiếp ảnh Việt Nam.

Bà Nguyễn Thị Việt Hà, Phố Bạch Mai, Hà Nộ chia sẻi: "Tôi rất tự hào khi gia đình tôi làm nghề ảnh, tiếp nối nghề ảnh của cụ Tổ nghề Khánh Ký. Đó là nghề tâm huyết của bố tôi, cũng là nguồn thu nhập chính cho gia đình, sau đó được truyền tải cho các con, các con các cháu bây giờ đều biết làm ảnh hết. Bố tôi cũng muốn chồng tôi tiếp nối nghề ảnh của làng nghề, bây giờ cũng là 2-3 đời nhà tôi làm ảnh".

Theo NSNA Hoàng Kim Đáng, trên thế giới và ở Việt Nam, Lai Xá vẫn là làng nhiếp ảnh duy nhất, độc đáo, mà trên thế giới không có. Bảo tàng nhiếp ảnh Lai Xá gắn với tên tuổi cụ Khánh Ký. Tại làng hiện nay có các nhiếp ảnh gia, CLB Nhiếp ảnh Lai Xá thường xuyên tổ chức triển lãm ảnh thu hút sự quan tâm của công chúng.

Trong hành trình cuộc đời mình, cụ Nguyễn Đình Khánh không chỉ lưu giữ hình ảnh của thời đại bằng ống kính nghệ thuật mà còn góp phần nuôi dưỡng tinh thần dân tộc, hỗ trợ, đồng hành cùng những người yêu nước, mang khát vọng canh tân đất nước.

Trong khuôn khổ lễ kỷ niệm, triển lãm ảnh với nhiều tư liệu, hình ảnh quý về cuộc đời, sự nghiệp của cụ Khánh Ký, về lịch sử làng nghề nhiếp ảnh Lai Xá cũng như những dấu ấn phát triển của quê hương qua các thời kỳ cũng được trưng bày, giúp mọi thế hệ hiểu hơn về truyền thống của cha ông, về giá trị của nghề ảnh đối với đời sống xã hội và lịch sử dân tộc./.