Tháng 6/1982, khi trái bóng World Cup lăn trên các sân cỏ Tây Ban Nha, một dấu mốc đặc biệt của báo chí thể thao Việt Nam cũng được xác lập. Thông tấn xã Việt Nam cho ra đời Tin nhanh Espana 82 - tờ tin nhanh World Cup đầu tiên của Việt Nam, đáp ứng niềm mong đợi của đông đảo công chúng về ngày hội bóng đá hấp dẫn nhất hành tinh.

Từ những trang tin còn thơm mùi mực in ấy, một hành trình mới bắt đầu. Tin nhanh Espana 82 không chỉ đưa diễn biến World Cup đến gần hơn với người hâm mộ Việt Nam, mà còn đặt nền móng cho sự ra đời của Báo Thể thao và Văn hóa.

Khởi nguồn từ nhịp đập sôi động của sân cỏ, tờ báo từng bước mở rộng không gian thông tin, kết nối thể thao với văn hóa, sự kiện với con người, tốc độ với chiều sâu. Tên gọi Thể thao và Văn hóa vì thế không chỉ xác định hai lĩnh vực thông tin chủ đạo, mà còn thể hiện một cách tiếp cận đời sống: nhìn thể thao từ chiều sâu văn hóa, nhìn văn hóa trong sự vận động của xã hội và luôn đặt con người ở vị trí trung tâm.

Từ Tin nhanh Espana 82 đến những chiến dịch thông tin quy mô lớn sau này là hành trình bền bỉ theo sát các sự kiện thể thao trong nước và quốc tế. Thể thao và Văn hóa không chỉ chuyển tải thông tin đầy đủ, kịp thời, mà còn tạo ra những dòng thông tin chuyên biệt, hình ảnh ấn tượng, chương trình truyền hình và sản phẩm đa phương tiện hấp dẫn, mang màu sắc riêng tại các giải đấu lớn như World Cup, Olympic, EURO, ASIAD, SEA Games, AFF Cup và U23 châu Á.

Nhà báo Trương Anh Ngọc của Thể thao và Văn hóa (TTXVN) trong những chuyến tác nghiệp tại các sự kiện thể thao lớn như EURO, World Cup

Phía sau những dòng tin nóng hổi là nỗ lực tác nghiệp không ngừng nghỉ của đội ngũ những người làm báo. Đó là những hành trình bám sân, theo đội tuyển, cập nhật kết quả, phân tích chiến thuật, ghi lại khoảnh khắc chiến thắng và cả những thất bại để lại nhiều suy ngẫm. Nhưng trên hết, Thể thao và Văn hóa luôn cố gắng đi xa hơn tỷ số của một trận đấu, một tấm huy chương hay một chiếc cúp để tìm đến những câu chuyện về ý chí, nghị lực, tinh thần cống hiến và vẻ đẹp con người.

Phóng viên Trần Giáp tác nghiệp tai Nga dịp World Cup 2018

Phát huy thế mạnh của TTXVN, tại các sự kiện thể thao lớn, đội ngũ phóng viên, biên tập viên của báo luôn phối hợp chặt chẽ với mạng lưới phóng viên thường trú ở trong và ngoài nước. Nguồn lực thông tin rộng khắp ấy giúp tòa soạn tạo nên những sản phẩm đa dạng, kết hợp văn bản, ảnh, truyền hình, đồ họa và các hình thức báo chí hiện đại, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của công chúng.

Qua mỗi tác phẩm, tờ báo góp phần khẳng định một nhận thức ngày càng sâu sắc: văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội, mà còn là nguồn lực nội sinh, sức mạnh mềm và động lực phát triển. Báo chí vì thế không thể chỉ dừng lại ở phản ánh, mà cần làm tốt vai trò kết nối cơ quan quản lý, nghệ sĩ, nhà sáng tạo, doanh nghiệp và công chúng; góp phần đưa chính sách vào cuộc sống, cổ vũ sáng tạo và nâng cao giá trị sản phẩm văn hóa Việt Nam.

Bìa báo số đặc biệt 50 năm nhân Kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2025) và 80 năm Cách mạng tháng Tám thành công (19/8/1945-19/8/2025) và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945-2/9/2025)

Giá trị của một cơ quan báo chí không chỉ được đo bằng số lượng tin, bài hay tốc độ cập nhật, mà còn được thể hiện ở khả năng phát hiện, nuôi dưỡng và kiến tạo những giá trị mới cho cộng đồng. Với Thể thao và Văn hóa, tinh thần ấy được kết tinh trong những giải thưởng đã trở thành thương hiệu của đời sống văn hóa - nghệ thuật nước nhà.

Ông Nguyễn Thiện Thuật, Tổng Biên tập báo Thể thao và Văn hóa, Trưởng Ban tổ chức Giải thưởng Cống hiến chúc mừng ca sĩ Hòa Minzy được chọn làm đại sứ giải thưởng năm 2026

Giải thưởng Cống hiến, được ví như "Grammy của âm nhạc Việt Nam", đã bền bỉ tôn vinh những tìm tòi, sáng tạo và đóng góp nổi bật đối với đời sống âm nhạc đại chúng. Với hệ thống bình chọn đề cao giá trị chuyên môn và sự ghi nhận của công chúng, Cống hiến góp phần tạo dựng chuẩn mực, khuyến khích nghệ sĩ sáng tạo và thúc đẩy công nghiệp âm nhạc Việt Nam phát triển hài hòa giữa chất lượng nghệ thuật với nhu cầu thị trường.

Nhà báo Nguyễn Thiện Thuật, Tổng biên tập báo Thể thao và Văn hóa, Trưởng Ban tổ chức Giải thưởng Cống hiến, thành viên bỏ phiếu của giải thưởng Music Awards Japan 2026 dự lễ trao giải tại Nhật Bản

Sự hợp tác chiến lược với Music Awards Japan từ năm 2025 tiếp tục mở ra một không gian mới cho Cống hiến. Việc ca sĩ Tùng Dương trở thành nghệ sĩ Việt Nam đầu tiên được trao Giải thưởng Đặc biệt quốc tế tại Music Awards Japan không chỉ là sự ghi nhận đối với một cá nhân, mà còn cho thấy khả năng kết nối âm nhạc Việt Nam với khu vực và thế giới. Từ một thương hiệu giải thưởng trong nước, Cống hiến đang từng bước trở thành nhịp cầu đưa tài năng và sản phẩm âm nhạc Việt Nam vươn xa.

Nếu Cống hiến ghi dấu trong đời sống âm nhạc, Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội lại là một không gian đặc biệt để tôn vinh những con người, tác phẩm, ý tưởng và việc làm chứa đựng tình yêu sâu sắc đối với Thủ đô. Qua mỗi mùa giải, Hà Nội hiện lên vừa cổ kính, thanh lịch, vừa sáng tạo và không ngừng vận động. Giải thưởng góp phần khơi dậy tình yêu Hà Nội, nâng cao ý thức bảo tồn di sản và lan tỏa trách nhiệm chung tay xây dựng một Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại.

Lễ trao Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội lần thứ 18, năm 2025. Ảnh: Phan Phương - TTXVN

Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn hướng đến một miền sáng tạo khác: thế giới tuổi thơ. Hàng trăm tác phẩm văn học, mỹ thuật, điện ảnh, âm nhạc và nghệ thuật biểu diễn dành cho thiếu nhi đã được phát hiện, giới thiệu và tôn vinh. Dế Mèn khuyến khích các văn nghệ sĩ dành thêm tâm huyết cho trẻ em, góp phần phát triển văn hóa đọc, thúc đẩy công nghiệp xuất bản và vun đắp đời sống tinh thần cho thế hệ tương lai.

Lễ trao Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn lần thứ 7 năm 2026. Ảnh: TTXVN

Ba giải thưởng, ba không gian sáng tạo, nhưng cùng gặp nhau ở một điểm: báo chí không chỉ quan sát và phản ánh đời sống, mà còn có thể chủ động kiến tạo đời sống văn hóa, khơi nguồn sáng tạo và lan tỏa những giá trị tốt đẹp.

Trong khuôn khổ của Lễ trao giải thiếu nhi Dế Mèn năm 2022, cuộc đấu giá nghệ thuật nhằm gây quỹ "Vì mái trường cho em" đã diễn ra sôi nổi và thu về hàng trăm triệu đồng

Tinh thần phụng sự cộng đồng còn được thể hiện qua chương trình "Vì mái trường cho em". Bằng việc đấu giá tranh và các vật phẩm văn hóa, chương trình đã đưa nghệ thuật vượt ra khỏi không gian thưởng lãm để chuyển hóa thành những nguồn lực thiết thực, góp phần xây dựng điểm trường cho trẻ em vùng cao.

Nhà báo Nguyễn Thiện Thuật cùng đại diện lãnh đạo xã và Trường Mầm non An Bình mở băng khánh thành công trình sửa chữa, cải tạo Trường Mầm non An Bình (xã Đông Cuông, Lào Cai) ngày 5/2/2026

Tháng 2/2026, công trình thứ năm thuộc chương trình chính thức được khánh thành tại Lào Cai. Công trình là kết quả của sự chung tay giữa tòa soạn, chính quyền, người dân địa phương, kiến trúc sư, đội ngũ thi công và các nhà hảo tâm. Đây không chỉ là một điểm trường phục vụ giáo dục, mà còn là một công trình giàu giá trị văn hóa, hài hòa với thiên nhiên, mang đậm dấu ấn bản địa và gửi gắm tình yêu thương dành cho trẻ em.

Từ những trang báo đầu tiên đến một hệ sinh thái truyền thông đa nền tảng hôm nay, phương thức làm báo đã thay đổi mạnh mẽ. Báo in, báo điện tử, truyền hình và mạng xã hội ngày càng được kết nối; các hình thức thể hiện như video, đồ họa dữ liệu, longform, megastory, edumedia và livestream liên tục được phát triển. Công nghệ thay đổi, nhưng những giá trị cốt lõi vẫn được gìn giữ: trách nhiệm, tin cậy, nhân văn và giàu bản sắc.

Lựa chọn ấy không đơn thuần nhằm duy trì một ấn phẩm truyền thống, mà còn thể hiện quan niệm về giá trị của báo in trong thời đại số. Khi tin tức nhanh đã hiện diện ở khắp mọi nơi, báo in cần mang đến cho độc giả những giá trị sâu hơn: góc nhìn khác biệt, bình luận có cá tính, tri thức được hệ thống và những sản phẩm được thực hiện công phu, có giá trị lưu giữ.

Một số bìa báo Thể thao và Văn hóa

Song song với đổi mới báo in, Thể thao và Văn hóa chủ động tái cấu trúc hoạt động đa phương tiện, đẩy mạnh phát triển nội dung số. Tòa soạn đã sản xuất hơn 3.000 video, đồng thời phát triển nhiều hình thức thể hiện như video ngắn, phóng sự cô đọng, đồ họa dữ liệu và livestream. Những kết quả ấy cho thấy khả năng thích ứng nhanh cùng tinh thần dám thay đổi, dám thử nghiệm của đội ngũ những người làm báo.

Hiệu quả của quá trình chuyển đổi được thể hiện qua gần 300 triệu lượt xem trang, 230 triệu lượt truy cập báo điện tử và sự tăng trưởng mạnh trên các nền tảng mạng xã hội. Doanh thu tăng 10% so với năm trước, đời sống người lao động từng bước được cải thiện. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn những con số là quan điểm phát triển nhất quán: kinh tế báo chí phải luôn song hành với chuẩn mực nghề nghiệp, trách nhiệm xã hội và niềm tin của công chúng.

Những kết quả đó đánh dấu bước chuyển quan trọng của tòa soạn. Tư duy quản trị, phương thức tổ chức sản xuất và chiến lược nội dung từng bước được tái định hình theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp và hiệu quả hơn. Đổi mới tư duy làm báo phải gắn với siết chặt kỷ luật nghề nghiệp; hiện đại hóa phương thức tác nghiệp nhưng không được đánh mất bản sắc và chiều sâu của một tờ báo chính luận - văn hóa.

Chuyển đổi số trước hết phải bắt đầu từ chuyển đổi tư duy. Công nghệ có thể giúp tòa soạn nhanh hơn, tiếp cận công chúng rộng hơn và vận hành hiệu quả hơn, nhưng con người mới là nhân tố quyết định chiều sâu, chất lượng và độ tin cậy của mỗi tác phẩm. Vì vậy, đổi mới luôn gắn với chuẩn hóa quy trình, nâng cao trách nhiệm cá nhân, tăng cường phối hợp và xây dựng lề lối làm việc rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ kết quả.

44 năm là một chặng đường đủ dài để tự hào, nhưng truyền thống chỉ thực sự có ý nghĩa khi trở thành điểm tựa cho những bước tiến mới.

Bước vào chặng đường tiếp theo, Thể thao và Văn hóa hướng tới xây dựng một cơ quan báo chí hiện đại, chuyên nghiệp, nhân văn và giàu bản sắc; phát triển mạnh trên nền tảng số; nâng cao năng lực phân tích, phản biện và dẫn dắt; đồng thời mở rộng những hoạt động văn hóa, thể thao và xã hội có sức lan tỏa.

Từ Tin nhanh Espana 82 đến hệ sinh thái truyền thông đa nền tảng hôm nay là hành trình của nhiều thế hệ những người làm báo biết trân trọng truyền thống nhưng không ngừng tìm kiếm cái mới. Mỗi trang báo, bài viết, bức ảnh, khuôn hình, giải thưởng và hoạt động cộng đồng đều góp thêm một nét vào diện mạo, bản lĩnh và uy tín của Thể thao và Văn hóa.

Đó cũng là cách Thể thao và Văn hóa tiếp tục thực hiện sứ mệnh: Văn hóa mở đường - Thể thao dẫn lối, đồng hành cùng đất nước bằng trách nhiệm, bản lĩnh, sáng tạo và niềm tin.