Hôm qua 23/2, tại Hà Nội, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội ra mắt Trung tâm Hành động khắc phục bom mìn Việt Nam (VBMAC).
(Ảnh Tiền phong)
Theo thống kê, lượng đạn được sử dụng trong chiến tranh Việt Nam nhiều gấp 3,9 lần so với chiến tranh Thế giới thứ II và gấp 12 lần so với Chiến tranh Triều Tiên. Số lượng bom mìn vật nổ còn sót lại sau chiến tranh ở Việt Nam là gần 800.000 tấn. Theo kết quả Dự án điều tra và đánh giá tác động của ô nhiễm bom mìn, vật nổ còn sót lại sau chiến tranh Việt Nam do Trung tâm công nghệ xử lý bom mìn và Quỹ Cựu chiến binh Mỹ tại Việt Nam (VVAF) thực hiện từ năm 2004 đến 2008 tại 6 tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên – Huế và Quảng Ngãi, trong số 1.361 xã, phường, thị trấn được điều tra có 1.359 xã bị ô nhiễm bom mìn với diện tích gần 1,6 triệu ha. Tổng số nạn nhân bom mìn tại 6 tỉnh là 22.760 người trong đó có 10.529 người chết và 12.231 người bị thương. Trên toàn quốc có 9.284 trong tổng số 10.511 xã bị ô nhiễm bom mìn. Tổng số diện tích bị nhiễm là 6,6 triệu ha, chiếm hơn 20% diện tích cả nước.
Sau khi chiến tranh kết thúc, Nhà nước và quân đội đã tổ chức thu gom và giải phóng mặt bằng với quy mô lớn nhằm giải phóng đất đai đưa dân về quê hương sinh sống. Từ năm 1991 đến 1998 đã thu gom, huỷ khoảng 2,7 triệu quả bom mìn và vật nổ các loại giải phóng trên 10 ngàn ha đất đai. Từ năm 1999 đến nay đã tập trung giải phóng bom mìn các khu dân cư, các công trình dân sinh và các dự án phát triển kinh tế xã hội…Tuy nhiên, công tác giải phóng bom mìn sau chiến tranh cũng chỉ mới đáp ứng yêu cầu trước mắt, chủ yếu thu gom xử lý các loại bom mìn vật nổ nằm trên mặt đất hoặc dưới độ sâu 0,3 m ở các vùng đất canh tác. Hiện nay nếu tính bình quân, với tốc độ giải phóng bom mìn trên cả nước đạt khoảng 20.000ha/năm và để làm sạch hết 6,6 triệu ha ô nhiễm bom mìn trên cả nước thì phải mất 300 năm nữa mới hoàn thành. Đây là những thách thức rất lớn, đòi hỏi phải nâng cao khả năng, tốc độ giải phóng bom mìn lên gấp 4 đến 5 lần. Do vậy, VBMAC được Chính phủ cho phép thành lập nhằm mục tiêu góp phần đẩy nhanh tiến độ khắc phục bom mìn sau chiến tranh ở Việt Nam.
Ông Nguyễn Trọng Cảnh, Giám đốc Trung tâm VB Max cho biết: Chức năng của VB Max là vận động, tiếp nhận quản lý và sử dụng tài trợ của các tổ chức Quốc tế để tổ chức rà phá bom mìn còn sót lại sau chiến tranh ở Việt Nam. Với 6 phòng chức năng và 3 chi nhánh thuộc 3 miền có nhiệm vụ lập dự án phá bom mìn còn sót lại sau chiến tranh, phối hợp với các cơ quan, đơn vị ở Trung ương và địa phương triển khai rà phá bom. Năm 2009 VBMAC sẽ thực hiện dự án giải phóng bom mìn đầu tiên tại một số địa phương tỉnh Quảng Trị bằng nguồn tài trợ của Chính phủ Nhật Bản thông qua Quỹ liên kết Asean – Nhật Bản. Đây là dự án hỗ trợ trực tiếp cho giải phóng bom mìn đầu tiên của nước ngoài có quy mô lớn nhất từ trước tới nay với kinh phí 1,56 triệu USD thực hiện trong 2 năm 2009 và 2010.
Phát biểu tại lễ ra mắt VBMAC, Bộ trưởng Bộ LĐTB & XH Nguyễn Thị Kim Ngân cho rằng, sự ra đời của VBMAC không chỉ có nhiệm vụ đẩy nhanh tiến độ khắc phục bom mìn sau chiến tranh mà góp phần xây dựng đất nước Việt Nam phát triển bền vững trong một thế giới hoà bình, không có chiến tranh và không còn những người tàn tật và trẻ em bị thương tích do bom mìn sót lại sau chiến tranh.
Mạnh Cường
