(TT&VH) - Năm 2009 đã khép lại với rất nhiều các sự kiện trong đời sống bóng đá Việt Nam. Có những sự kiện đánh dấu những bước phát triển ở khía cạnh nào đó, nhưng cũng không thiếu những cột mốc đánh dấu sự giậm chân tại chỗ, hay nói thẳng ra là thất bại và vấn đề còn tồn tại. Nhân dịp cuối năm, Thể thao & Văn hóa bầu chọn 10 sự kiện tiêu biểu với tiêu chí: mức độ tác động tới đời sống bóng đá, dư luận xã hội cả trong và ngoài nước.
1. U23 Việt Nam thất bại ở đấu trường SEA Games
Thua trong trận chung kết trước U23 Malaysia đã khiến cả một nền bóng đá với hàng triệu người hâm mộ hụt hẫng. 2 trận đấu ấn tượng trước đó, thắng U23 Singapore 4-1 ở bán kết và chính U23 Malaysia 3-1 ở vòng bảng đã khiến cả Việt Nam như sống trong những ngày hội. Và khi nước mắt đổ dài trên gương mặt của các cầu thủ, của CĐV ở Vientiane, ở Việt Nam trong tối 17-12 đã nói lên tất cả về sự thất vọng tột cùng. Giấc mơ Vàng 50 năm của BĐVN ở SEA Games thêm một lần dang dở.
U23 Việt Nam thất bại ở SEA Games là điều day dứt trong lòng người hâm mộ . Ảnh:QK
2. Đội tuyển nữ Việt Nam giành HCV SEA Games
Lần thứ 4 sau 5 lần tổ chức môn bóng đá nữ ở đại hội thể thao khu vực, Việt Nam lại lên ngôi. Chiến thắng tại SEA Games 2009 có lẽ là khó nhọc nhất, nhưng vinh quang lại rất rực rỡ, khi đội tuyển nữ đánh bại kình địch và cũng là ĐKVĐ Thái Lan ở trận chung kết. Có một sự kiện lịch sử (nhỏ) khác: các cầu thủ được trao thưởng gần chục tỉ đồng cho danh hiệu này, nhiều hơn cả tiền thưởng mà các cầu thủ nam kiếm được với chức vô địch lịch sử và rất đặc biệt ở AFF Cup: dường như đã có một sự thay đổi trong nhận thức, để bóng đá nam và nữ bình đẳng hơn!
3. Thể Công bị xóa tên
Đội bóng lâu đời nhất và giàu truyền thống nhất BĐVN đã bị xóa tên đúng vào dịp CLB này kỷ niệm 55 năm ngày thành lập (năm 1954). Lãnh đạo Bộ Tổng tham mưu, Bộ Quốc phòng đã chấp thuận đề nghị của Viettel được đổi tên từ Thể Công sang Viettel chỉ 3 ngày trước ngày truyền thống của CLB (23-9). Và hơn 1 tháng sau, Viettel đã bán đội bóng Thể Công cũ cho Thanh Hóa, tỉnh vừa mới chịu nỗi đau rớt hạng của đội bóng quê nhà. Nhiều người thắc mắc, tại sao cái tên Thể Công không được giữ lại; chỉ thay đổi cơ chế hoặc thay đổi chủ sở hữu và CLB vẫn nên “đóng đô” ở Hà Nội có phải là phương án hợp hơn chăng? Nhìn rộng ra, người ta cũng đặt câu hỏi: Tại sao các CLB giàu truyền thống của BĐVN đều bị xóa tên một cách dễ dàng vậy ?
Thể Công bị xóa tên khiến nhiều người hâm mộ hụt hẫng
4. Cầu thủ ngoại nhập quốc tịch lần đầu tiên khoác áo đội tuyển Việt Nam
Thủ môn Đinh Hoàng La đã trổ tài khiến Kuwait phải nản lòng; Kesley tham gia pha phối hợp dẫn tới bàn thắng của Trọng Hoàng cũng trong trận đấu lịch sử đó: Lần đầu tiên trong một trận đấu quốc tế (giao hữu có đăng ký với FIFA), ĐTVN có những cầu thủ ngoại nhập quốc tịch Việt Nam đứng trong đội hình. Với thế giới bóng đá, “cầu thủ ngoại” khoác áo ĐTQG là chuyện không mới. Nhưng với BĐVN, điều này cũng gây ra một tranh luận kéo dài: bảo vệ bản sắc, màu cờ khi nội lực cũng đã đủ giúp BĐVN vô địch khu vực, thì có cần phải xây dựng một “đội tuyển nhập ngoại ”? Bên cạnh đó là ý kiến muốn Việt Nam cũng hòa theo dòng chảy chung và cầu thủ ngoại có thể nâng cấp đội tuyển lên một nấc mới. Tuy nhiên, sự chỉ đạo ở cấp cao hơn VFF đã khép lại nhanh chóng giai đoạn cầu thủ ngoại nhập quốc tịch khoác áo ĐTVN, khi ở các lần tập trung gần nhất chỉ có các cầu thủ Việt Nam thuần túy khoác áo đỏ.
5. Denilson tới Việt Nam đầu quân cho Xi măng Hải Phòng
Lần đầu tiên bóng đá Việt Nam có ngôi sao quốc tế tới thi đấu ở V-League: danh thủ Denilson, cựu cầu thủ đắt giá nhất thế giới, nhà VĐTG (cùng Brazil năm 2002), tới đầu quân cho XMHP ở giai đoạn chuyển nhượng giữa mùa, 6-2009. Sự kiện này cũng đã thu hút được giới truyền thông quốc tế và phần nào quảng bá đuợc thương hiệu cho bóng đá đất Cảng nói riêng và V-League nói chung. Denilson ghi 1 bàn thắng ngay trận đầu tiên ra mắt (từ cú đá phạt). Nhưng giống như các CLB khác, đã có một sơ suất rất nghiệp dư là ký hợp đồng mà không kiểm tra sức khỏe khiến cho vụ việc đổ vỡ: Denilson bị chấn thương trước đó, tới mức phải tính chuyện giải nghệ và chỉ đến Hải Phòng “làm kinh tế !”.
Denilson tới Việt Nam chơi bóng ở V-League thu hút được cả dư luận quốc tế.
6. Bình Duơng lọt vào tới bán kết AFC Cup
Bóng đá Việt Nam và các CLB VN có thể làm nên được một điều gì đó ở tầm châu lục: Bình Dương đã chứng minh như thế bằng việc có mặt ở vòng bán kết AFC Cup 2009. Chưa từng có một thành tích nào tốt gần bằng thế đối với các CLB VN khi tham dự cúp châu lục. Bước tiến của Bình Dương phần nào khẳng định điều chúng ta từng phán đoán rằng ở đẳng cấp thứ hai của châu lục (cao nhất là Champions League châu Á) thì BĐVN không phải là “non”. Mặt khác, thành tích này cũng khiến cho niềm tự hào rằng V-League hấp dẫn, chất lượng nhất khu vực không phải là sự đánh giá thổi phồng.
7. Một loạt thành tích ấn tượng của các đội bóng trẻ ở vòng loại châu lục
U19 Việt Nam cùng với U19 Hàn Quốc và U19 Thái Lan vượt qua vòng loại tổ chức ở Bangkok để có mặt tại VCK U19 châu Á. U16 Việt Nam cũng giành vé đi VCK U16 châu Á một cách xuất sắc sau khi thi đấu thành công ở vòng loại. Thêm một sự chứng tỏ nữa: ở cấp độ bóng đá trẻ, chúng ta không thua kém, có thể vượt qua những thử thách để tranh tài ở đẳng cấp châu lục. Vấn đề còn lại chỉ là đầu tư để phát triển, hoặc nếu không cũng là để duy trì cho các thế hệ cầu thủ trẻ đó tiếp tục đi đúng hướng.
8. SHB.ĐN vô địch V-League
V-League có sự thay đổi ở cán cân quyền lực. Không còn nhiều những hiện tượng gây bất ngờ như năm 2008 nữa, mà giải đấu trở nên ổn định hơn và các kết quả phản ánh chân thực hơn năng lực của các đội bóng. Sau 6 năm chứng kiến thế chân kiềng của HAGL, ĐTLA và Bình Dương, quyền lực của BĐVN đã thuộc về Đà Nẵng. Với riêng bóng đá nơi đây, cơn khát danh hiệu sau 19 năm đã được thỏa mãn. Sự lựa chọn vứt bỏ cái vỏ bao bọc và cơ chế bao cấp, để sát cánh cùng với doanh nghiệp, hoạt động theo mô hình chuyên nghiệp, đã mang lại những kết quả tối ưu.
9. Giá chuyển nhượng cầu thủ vẫn chưa thể kiểm soát
VFF đề xuất các CLB mua cầu thủ sẽ phải báo cáo về việc chuyển nhượng, tiền ký hợp đồng để có thể kiểm soát được lĩnh vực nhạy cảm và then chốt này. Nhưng đó mới chỉ là dự định, từ đó đến việc thực hiện vẫn còn khoảng cách. Trong năm 2009, giá chuyển nhương tiếp tục rơi trong tình trạng ảo (như Việt Thắng giá 8 tỉ đồng, Như Thành giá 9 tỉ đồng): ảo vì giá cao hơn so với giá trị thực tế và ảo vì ngay cả các con số trên cũng chưa chắc thực, trong khi những vụ chuyển nhượng thực khác lại phải căn cứ vào những “kỷ lục” đó.
10. Đại hội VFF khóa VI thành công
Hầu hết các vị trí chủ chốt trong bộ máy quản lý và điều hành tái đắc cử. Thành công trên khía cạnh tài chính được ghi nhận với việc VFF làm ăn có lãi gần 40 tỉ đồng. Nhưng những thách thức lập tức này sinh khi VFF khóa VI mất điểm với “dự án” ngăn cản cầu thủ ngoại nhập tịch ra sân thi đấu ở V-League-một quyết định (chưa thành hiện thực) chưa phù hợp với Hiến pháp, các bộ luật lao động, dân sự… của Việt Nam. Một điểm nữa khiến chúng ta băn khoăn là sự cân bằng đang mất đi giữa vai trò chỉ đạo, định hướng của VFF với tính độc lập của ông Calisto (không còn tập trung tuyệt đối vào công tác huấn luyện).
1. U23 Việt Nam thất bại ở đấu trường SEA Games
Thua trong trận chung kết trước U23 Malaysia đã khiến cả một nền bóng đá với hàng triệu người hâm mộ hụt hẫng. 2 trận đấu ấn tượng trước đó, thắng U23 Singapore 4-1 ở bán kết và chính U23 Malaysia 3-1 ở vòng bảng đã khiến cả Việt Nam như sống trong những ngày hội. Và khi nước mắt đổ dài trên gương mặt của các cầu thủ, của CĐV ở Vientiane, ở Việt Nam trong tối 17-12 đã nói lên tất cả về sự thất vọng tột cùng. Giấc mơ Vàng 50 năm của BĐVN ở SEA Games thêm một lần dang dở.
U23 Việt Nam thất bại ở SEA Games là điều day dứt trong lòng người hâm mộ . Ảnh:QK
Lần thứ 4 sau 5 lần tổ chức môn bóng đá nữ ở đại hội thể thao khu vực, Việt Nam lại lên ngôi. Chiến thắng tại SEA Games 2009 có lẽ là khó nhọc nhất, nhưng vinh quang lại rất rực rỡ, khi đội tuyển nữ đánh bại kình địch và cũng là ĐKVĐ Thái Lan ở trận chung kết. Có một sự kiện lịch sử (nhỏ) khác: các cầu thủ được trao thưởng gần chục tỉ đồng cho danh hiệu này, nhiều hơn cả tiền thưởng mà các cầu thủ nam kiếm được với chức vô địch lịch sử và rất đặc biệt ở AFF Cup: dường như đã có một sự thay đổi trong nhận thức, để bóng đá nam và nữ bình đẳng hơn!
3. Thể Công bị xóa tên
Đội bóng lâu đời nhất và giàu truyền thống nhất BĐVN đã bị xóa tên đúng vào dịp CLB này kỷ niệm 55 năm ngày thành lập (năm 1954). Lãnh đạo Bộ Tổng tham mưu, Bộ Quốc phòng đã chấp thuận đề nghị của Viettel được đổi tên từ Thể Công sang Viettel chỉ 3 ngày trước ngày truyền thống của CLB (23-9). Và hơn 1 tháng sau, Viettel đã bán đội bóng Thể Công cũ cho Thanh Hóa, tỉnh vừa mới chịu nỗi đau rớt hạng của đội bóng quê nhà. Nhiều người thắc mắc, tại sao cái tên Thể Công không được giữ lại; chỉ thay đổi cơ chế hoặc thay đổi chủ sở hữu và CLB vẫn nên “đóng đô” ở Hà Nội có phải là phương án hợp hơn chăng? Nhìn rộng ra, người ta cũng đặt câu hỏi: Tại sao các CLB giàu truyền thống của BĐVN đều bị xóa tên một cách dễ dàng vậy ?
Thể Công bị xóa tên khiến nhiều người hâm mộ hụt hẫng
Thủ môn Đinh Hoàng La đã trổ tài khiến Kuwait phải nản lòng; Kesley tham gia pha phối hợp dẫn tới bàn thắng của Trọng Hoàng cũng trong trận đấu lịch sử đó: Lần đầu tiên trong một trận đấu quốc tế (giao hữu có đăng ký với FIFA), ĐTVN có những cầu thủ ngoại nhập quốc tịch Việt Nam đứng trong đội hình. Với thế giới bóng đá, “cầu thủ ngoại” khoác áo ĐTQG là chuyện không mới. Nhưng với BĐVN, điều này cũng gây ra một tranh luận kéo dài: bảo vệ bản sắc, màu cờ khi nội lực cũng đã đủ giúp BĐVN vô địch khu vực, thì có cần phải xây dựng một “đội tuyển nhập ngoại ”? Bên cạnh đó là ý kiến muốn Việt Nam cũng hòa theo dòng chảy chung và cầu thủ ngoại có thể nâng cấp đội tuyển lên một nấc mới. Tuy nhiên, sự chỉ đạo ở cấp cao hơn VFF đã khép lại nhanh chóng giai đoạn cầu thủ ngoại nhập quốc tịch khoác áo ĐTVN, khi ở các lần tập trung gần nhất chỉ có các cầu thủ Việt Nam thuần túy khoác áo đỏ.
5. Denilson tới Việt Nam đầu quân cho Xi măng Hải Phòng
Lần đầu tiên bóng đá Việt Nam có ngôi sao quốc tế tới thi đấu ở V-League: danh thủ Denilson, cựu cầu thủ đắt giá nhất thế giới, nhà VĐTG (cùng Brazil năm 2002), tới đầu quân cho XMHP ở giai đoạn chuyển nhượng giữa mùa, 6-2009. Sự kiện này cũng đã thu hút được giới truyền thông quốc tế và phần nào quảng bá đuợc thương hiệu cho bóng đá đất Cảng nói riêng và V-League nói chung. Denilson ghi 1 bàn thắng ngay trận đầu tiên ra mắt (từ cú đá phạt). Nhưng giống như các CLB khác, đã có một sơ suất rất nghiệp dư là ký hợp đồng mà không kiểm tra sức khỏe khiến cho vụ việc đổ vỡ: Denilson bị chấn thương trước đó, tới mức phải tính chuyện giải nghệ và chỉ đến Hải Phòng “làm kinh tế !”.
Denilson tới Việt Nam chơi bóng ở V-League thu hút được cả dư luận quốc tế.
Bóng đá Việt Nam và các CLB VN có thể làm nên được một điều gì đó ở tầm châu lục: Bình Dương đã chứng minh như thế bằng việc có mặt ở vòng bán kết AFC Cup 2009. Chưa từng có một thành tích nào tốt gần bằng thế đối với các CLB VN khi tham dự cúp châu lục. Bước tiến của Bình Dương phần nào khẳng định điều chúng ta từng phán đoán rằng ở đẳng cấp thứ hai của châu lục (cao nhất là Champions League châu Á) thì BĐVN không phải là “non”. Mặt khác, thành tích này cũng khiến cho niềm tự hào rằng V-League hấp dẫn, chất lượng nhất khu vực không phải là sự đánh giá thổi phồng.
7. Một loạt thành tích ấn tượng của các đội bóng trẻ ở vòng loại châu lục
U19 Việt Nam cùng với U19 Hàn Quốc và U19 Thái Lan vượt qua vòng loại tổ chức ở Bangkok để có mặt tại VCK U19 châu Á. U16 Việt Nam cũng giành vé đi VCK U16 châu Á một cách xuất sắc sau khi thi đấu thành công ở vòng loại. Thêm một sự chứng tỏ nữa: ở cấp độ bóng đá trẻ, chúng ta không thua kém, có thể vượt qua những thử thách để tranh tài ở đẳng cấp châu lục. Vấn đề còn lại chỉ là đầu tư để phát triển, hoặc nếu không cũng là để duy trì cho các thế hệ cầu thủ trẻ đó tiếp tục đi đúng hướng.
8. SHB.ĐN vô địch V-League
V-League có sự thay đổi ở cán cân quyền lực. Không còn nhiều những hiện tượng gây bất ngờ như năm 2008 nữa, mà giải đấu trở nên ổn định hơn và các kết quả phản ánh chân thực hơn năng lực của các đội bóng. Sau 6 năm chứng kiến thế chân kiềng của HAGL, ĐTLA và Bình Dương, quyền lực của BĐVN đã thuộc về Đà Nẵng. Với riêng bóng đá nơi đây, cơn khát danh hiệu sau 19 năm đã được thỏa mãn. Sự lựa chọn vứt bỏ cái vỏ bao bọc và cơ chế bao cấp, để sát cánh cùng với doanh nghiệp, hoạt động theo mô hình chuyên nghiệp, đã mang lại những kết quả tối ưu.
9. Giá chuyển nhượng cầu thủ vẫn chưa thể kiểm soát
VFF đề xuất các CLB mua cầu thủ sẽ phải báo cáo về việc chuyển nhượng, tiền ký hợp đồng để có thể kiểm soát được lĩnh vực nhạy cảm và then chốt này. Nhưng đó mới chỉ là dự định, từ đó đến việc thực hiện vẫn còn khoảng cách. Trong năm 2009, giá chuyển nhương tiếp tục rơi trong tình trạng ảo (như Việt Thắng giá 8 tỉ đồng, Như Thành giá 9 tỉ đồng): ảo vì giá cao hơn so với giá trị thực tế và ảo vì ngay cả các con số trên cũng chưa chắc thực, trong khi những vụ chuyển nhượng thực khác lại phải căn cứ vào những “kỷ lục” đó.
10. Đại hội VFF khóa VI thành công
Hầu hết các vị trí chủ chốt trong bộ máy quản lý và điều hành tái đắc cử. Thành công trên khía cạnh tài chính được ghi nhận với việc VFF làm ăn có lãi gần 40 tỉ đồng. Nhưng những thách thức lập tức này sinh khi VFF khóa VI mất điểm với “dự án” ngăn cản cầu thủ ngoại nhập tịch ra sân thi đấu ở V-League-một quyết định (chưa thành hiện thực) chưa phù hợp với Hiến pháp, các bộ luật lao động, dân sự… của Việt Nam. Một điểm nữa khiến chúng ta băn khoăn là sự cân bằng đang mất đi giữa vai trò chỉ đạo, định hướng của VFF với tính độc lập của ông Calisto (không còn tập trung tuyệt đối vào công tác huấn luyện).
Nhóm PV thể thao, báo TT&VH
