Nhẩn nha chơi chữ ngày Xuân

Nhẩn nha chơi chữ ngày Xuân

Thứ Năm, 31/01/2019 06:46 GMT+7

(Thethaovanhoa.vn) - Sát Tết Kỷ Hợi, tôi ghé lại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, nơi vốn là “trung tâm hoạt động” của các ông đồ Hà Nội. Và, giống như mọi năm, hội chữ Xuân Kỷ Hợi đã khai mạc ở đây từ ngày 29/1, với sự có mặt của gần 60 nhà thư pháp.
Mang nét đẹp thư pháp đến Hội chữ Xuân Kỷ Hợi 2019

Mang nét đẹp thư pháp đến Hội chữ Xuân Kỷ Hợi 2019

Chiều 29/1, Hội chữ Xuân Kỷ Hợi 2019 diễn ra tại khu vực hồ Văn thuộc di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hà Nội trong không gian ngập tràn sắc màu văn hóa truyền thống.
1. Cách nay trên mười năm, lác đác có mấy bác hoài cổ, vào trước Tết Âm lịch rải chiếu trên vỉa hè bờ tường Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội bày giấy điều, viết thư pháp cho những ai còn thích chơi chữ trong ngày xuân…
Và rồi từ đấy người ngồi viết đông dầnlên, kéo dài từ 23 tháng Chạp đến Rằm tháng Giêng. Từ mấy ông già yêu thư pháp, sau đó là những ông đồ trẻ tuổi cũng đến đây để dần biến Văn Miếu thành một “chợ chữ”. Nói chợ chữ vì viết chữ bán được tiền!
Để ổn định trật tự đường phố, chính quyền cho sửa sang và tổ chức quy củ. Mấy năm nay “chợ chữ” được cho sắp xếp lại địa điểm ở xung quanh hồ Văn, trước cổng Văn Miếu…
Bây giờ hồ Văn trở thành một điểm giao lưu văn hóa chữ vào ngày Tết. Cũng lắm cung bậc buồn vui.
Một bạn trẻ tuổi có biệt danh Việt “Tàu”, cao thủ trong làng thư pháp tâm sự: Ngày Tết đến hội chữ này cũng vui, nhưng cũng có cảm giác buồn vì Hà Nội thiếu điểm vui chơi quá! Anh cho rằng nếu thư pháp tổ chức tại bảo tàng Dân tộc học thì hay nhất.
Nhớ lại mấy năm trước, giám đốc Nguyễn Văn Huy đã làm rất thành công việc này. Nhưng điểm hồ Văn này gần trung tâm, dân dã hơn, cũng có cái tiện của nó.
Chú thích ảnh
Ông đồ trẻ Việt “Tàu” (trái) tại hội chữ Xuân Đinh Hợi. Ảnh: Hòa Nguyễn
2. Chuyện cho chữ xin chữ này có từ xa xưa.Có chữ nghĩa là niềm khát khao của mọi nhà. Thôn quê xưa chỉ nhà khá giả mới có thể cho con đi theo ông đồ kiếm dăm ba chữ. Còn học thi đến đỗ đạt thành danh thì hiếm hoi lắm.
Nên, vào những ngày đầu năm, nhà nghèo cũng cố sắp một cái lễ để ông đồ xin vài chữ về treo ở nhà, để tự tin hơn là nhà cũng có chút chữ nghĩa.Và cũng để mà phấn đấu.
Lệ xin chữ cũng giản dị. Người xin sắp quả cau lá trầu lên đĩa với vài đồng xu gọi là cho cái lễ. Ông đồ hỏi gia cảnh ước nguyện của người xin và từ đó ông cho chữ hợp cảnh. Ông có thể viết luôn, nhưng có những ông đồ chỉ “ra” văn nhưng viết không đẹp, thì giới thiệu đến người viết đẹp chứ không cố!
Xét như thế thì nhà quê ít học, nhưng việc xin chữ cũng sâu xa lắm.Chữ ông đồ xuất ra như lời chúc, lại như lời khuyên hợp gia cảnh để gia chủ thấm mà cố gắng chứ không phải để khoa trương bịp đời. Vì từ cái tâm cái chí đó mà việc xin chữ, cho chữ nó như khởi nguồn của văn hóa làng xã. Nhà nhà đều cố gắng hướng về cái nhân văn dù cuộc sống còn nghèo. Chí hướng ấy thật thanh cao!
Bây giờ đến chợ chữ cũng có mươi người xin chữ theo lối xưa. Nhưng giờ những nhà nho thâm hậu không còn mấy. Việc “ra văn” cho khách thì chỉ loanh quanh chữ Tâm, chữ Đức, chữ Nhẫn, An lạc, An khang, Hiếu thuận... Còn ông đồ sau thỏa thuận giá cả thì viết cho nhanh. Có ông còn kèm theo máy sấy cho mực nhanh khô. Việc trao đổi mạn đàm bên chiếu viết chỉ còn dăm ba người có kiến văn mới nói được.
Tại “chợ” chữ này, mải mạn đàm hơn viết thì chỉ có ông Tiến sĩ cao niên Cung Khắc Lược với cả bồ kiến thức nho y lý số,có thể miên man hàng giờ khi khách quan tâm, hoặc ông đồ trẻ Việt “Tàu”có thể luận cả buổi về tâm đức, phật pháp thời xưa và thời nay như thế nào.

Tôi nghĩ “chợ chữ” về đúng nghĩa chơi chữ ngày Xuân phải là gặp những bậc thâm hậu. Như vậy thì cuộc vui tham gia vào chữ nghĩa ngày Tết có ý nghĩa hơn nhiều. Nó cho người ta thêm nhiều hiểu biết sâu xa hơn về tinh thần dân tộc qua con chữ cô đọng trong vài từ ngắngọn mỗi khi xuân về.
3. Bây giờ cho chữ đại trà, người viết cũng đại trà. Dù có sát hạch trước khi được thuê chỗ nhưng cũng không ít những ông đồ nghèo nàn về kiến văn cũng như chữ cũng chẳng khéo. Và người đi chợ xin chữ, nhưng thực ra là mua chữ cho nhanh, chứ không thực sự muốn tìm về cội nguồn văn hóa. Thú chơi tao nhã này cũng có phần thực dụng và a dua theo thời.
Người Hà Nội xưa đến ngày Tết lượn vào chợ hoa Hàng Lược, vào vườn hoa Ngọc Hà hay lên Nhật Tân dăm bảy lần rồi mới chọn cho mình một cành đào. Đi mua hoa thì chỉ cần một lúc, nhưng thưởng hoa thì cả tuần vào những giờ thanh thản.
Đi chợ chữ phải la cà hỏi han, tìm hiểu bổ sung cho phần khiếm khuyết của mình rồi mới quyết định xin chữ cho phù hợp với mình. Đó mới là người cẩn trọng để chơi, mà vẫn nâng cấp văn hóa của mình.Việc xin chữ sẽ có ý nghĩa hơn nhiều. Tôi vẫn mong mọi người chơi Xuân với chợ chữ theo hướng ấy.
Chợ chữ hồ Văn, tôi yêu nó và muốn những ai đến chợ đó hãy coi là dịp bổ sung thêm cho mình những giá trị nhân văn. Đi chợ phải mua về được thứ hàng đáng giá!
Đỗ Đức
30/1/2019
Ý kiến độc giả (0)
Gửi ý kiến
Chọn avatar
Họ tên*
Email*
BÁO VIỆT NAM NEWS: THÔNG BÁO TUYỂN DỤNG
Tiêu điểm - Spotlight