Có những giá trị lớn của đất nước được gìn giữ từ những việc rất gần: một người kiên trì truyền dạy chữ viết của dân tộc mình, một nghệ nhân dìu dắt lớp trẻ, một gia đình sẻ chia với hàng xóm, một cán bộ tận tụy giải quyết công việc cho dân. Trong những việc làm bình dị ấy, văn hóa được tiếp nối, lòng tin được bồi đắp và tình đoàn kết có thêm nền tảng để bền lâu.
Đó cũng là điều đọng lại từ phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, tổ chức sáng 5/11 ở ấp Đa Lộc, xã Châu Thành, tỉnh Vĩnh Long. Sự trân trọng dành cho những người âm thầm gìn giữ di sản, chăm lo việc chung cho thấy một cách nhìn sâu sắc: sức mạnh cộng đồng được nuôi dưỡng từ chính những con người biết sống có trách nhiệm với nhau.
Ở Đa Lộc, đồng bào Kinh, Khmer và Hoa cùng sinh sống, mang theo tiếng nói, phong tục, nghệ thuật và ký ức văn hóa của mình. Đờn ca tài tử, múa Chhay-dăm, đua ghe Ngo cùng những lễ hội truyền thống góp phần làm nên diện mạo phong phú của quê hương. Mỗi di sản có vẻ đẹp riêng; sự hiểu biết và trân trọng lẫn nhau giúp những vẻ đẹp ấy cùng hiện diện trong đời sống chung.
Bởi vậy, đoàn kết cần bắt đầu từ sự tôn trọng. Khi một người biết quý tiếng nói, phong tục của đồng bào mình, khoảng cách được thu hẹp và sự gắn bó có thêm chiều sâu. Khi mỗi dân tộc được gìn giữ bản sắc, mỗi người được lắng nghe và có cơ hội đóng góp, niềm tự hào về cộng đồng mình sẽ hòa vào trách nhiệm đối với quê hương chung. Đây cũng là nền tảng cần được vun đắp sau hợp nhất, để sự gắn kết lớn dần qua những cuộc gặp gỡ, những công việc cùng làm và lợi ích cùng chăm lo.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm:
"Mỗi dân tộc được gìn giữ bản sắc, mỗi người được lắng nghe và có cơ hội đóng góp cho việc chung. Sự đa dạng văn hóa cần trở thành nguồn lực gắn kết, để mỗi người đều cảm nhận mình là một phần của quê hương và có trách nhiệm cùng xây dựng quê hương".
Nhắc lại lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh “Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặt văn hóa trong mối liên hệ với việc bồi dưỡng con người, định hướng lối sống và cách ứng xử. Từ đó, việc gắn Ngày Văn hóa Việt Nam với Ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc mang ý nghĩa thiết thực: tạo thêm cơ hội để người dân hiểu cội nguồn của mình, quý văn hóa của nhau và cùng vun đắp những giá trị chung.
Muốn vậy, di sản cần có người tiếp nối. Một lớp truyền dạy chỉ có thể bền lâu khi nghệ nhân được quan tâm, người học có điều kiện thực hành và cộng đồng dành cho di sản một vị trí trong đời sống. Với tiếng nói, chữ viết, nghệ thuật hay nghề truyền thống, sự trao truyền còn cần khơi dậy niềm yêu thích. Khi người trẻ hiểu vì sao một làn điệu, một con chữ gắn bó với lịch sử gia đình và dân tộc mình, các em sẽ có thêm động lực để học, gìn giữ và sáng tạo.
Lời mong muốn mỗi em nhỏ được nghe và hiểu tiếng nói của dân tộc mình, mỗi người cao tuổi yên lòng vì những điều quý báu đã có người tiếp nối chứa đựng sự quan tâm sâu xa đến mối dây giữa các thế hệ. Trong mối dây ấy có ký ức, lòng biết ơn và ý thức về cội nguồn - những điểm tựa để con người tự tin bước vào cuộc sống mới.
Chiều sâu văn hóa còn được nhận ra trong cách cộng đồng chăm lo cho những người cần được sẻ chia. Một gia đình neo đơn có người thăm hỏi, một em nhỏ được giúp để tiếp tục đến trường, người khuyết tật có điều kiện tham gia sinh hoạt chung: mỗi việc làm đều mở rộng cơ hội được gắn bó và thụ hưởng. Khi mọi người có chỗ trong đời sống văn hóa, tình đoàn kết trở thành một trải nghiệm gần gũi, có thể cảm nhận hằng ngày.
Tinh thần ấy cũng đặt ra yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ. Thái độ tiếp dân, cách giải quyết công việc và việc giữ lời hứa với dân đều thể hiện văn hóa công vụ. Một thủ tục được xử lý tận tình, một nguyện vọng được lắng nghe thấu đáo có thể bồi đắp niềm tin từ những điều cụ thể nhất. Trên không gian mạng, trách nhiệm với lời nói và thông tin chia sẻ cũng góp phần giữ gìn sự tôn trọng, bảo vệ tình nghĩa cộng đồng.
Vì thế, sức lan tỏa của ngày hội cần được tiếp nối suốt cả năm. Mỗi khu dân cư lựa chọn một vài việc sát nhu cầu, cùng thống nhất, cùng thực hiện và công khai kết quả sẽ tạo nên sự gắn bó qua hành động. Những căn nhà Đại đoàn kết được trao, việc khởi công nhà văn hóa cũng cần được tiếp nối bằng sự chăm lo lâu dài, để mái nhà thêm ấm và không gian chung thường xuyên có người đến học hỏi, gặp gỡ, sẻ chia.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm:
"Tiếp nối tinh thần ngày hội bằng những việc làm thiết thực suốt cả năm. Từ giúp một em nhỏ có nguy cơ bỏ học, chăm lo một gia đình neo đơn đến duy trì một lớp truyền dạy văn hóa - tình đoàn kết được vun đắp qua những công việc cùng làm, những trách nhiệm cùng chia sẻ".
Từ Đa Lộc, một niềm mong mỏi gần gũi được gửi gắm: mỗi người đều tìm thấy sự thuộc về trong cộng đồng mình. Khi người già yên lòng, trẻ nhỏ được nâng đỡ, bản sắc được trân trọng và khó khăn có người cùng gánh vác, văn hóa sẽ bồi đắp tình đồng bào qua từng ngày sống. Từ những mái nhà, xóm ấp, phum sóc ấy, sức mạnh đại đoàn kết được nuôi dưỡng để cùng đất nước đi tới.
