Hội nghị lần thứ Tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV khép lại với những quyết sách quan trọng trên nhiều lĩnh vực, từ xây dựng, chỉnh đốn Đảng, đổi mới phương thức lãnh đạo, công tác cán bộ đến tạo động lực cho tăng trưởng và phát triển đất nước.
Nhưng có lẽ, điều đọng lại rõ nét nhất trong bài phát biểu bế mạc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ là những nội dung Trung ương đã thống nhất, mà còn là yêu cầu đưa những quyết sách ấy đi đến tận cùng của đời sống, nơi hiệu quả thực tế và những chuyển biến trong cuộc sống Nhân dân trở thành thước đo chân thực nhất của năng lực lãnh đạo và tổ chức thực hiện.
Một nghị quyết, dù được chuẩn bị công phu đến đâu, cũng chỉ thực sự phát huy giá trị khi được chuyển hóa thành những công việc cụ thể, những quyết định kịp thời, những điểm nghẽn được tháo gỡ và những nguồn lực được đưa vào vận động. Khoảng cách giữa một chủ trương đúng và một kết quả tốt vì thế không chỉ nằm ở chất lượng của chủ trương, mà còn nằm ở năng lực tổ chức thực hiện, ở trách nhiệm của con người và khả năng biến quyết tâm chính trị thành hành động nhất quán.
Có thể nhìn thấy mạch tư tưởng ấy xuyên suốt những nội dung được Trung ương thảo luận và quyết định. Hội nghị đồng thời đặt ra những vấn đề có tầm nhìn rất dài hạn như tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, định hướng phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo, tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh và nghiên cứu sửa đổi Điều lệ Đảng, đồng thời đi sâu vào những vấn đề rất cụ thể của quản trị quốc gia như xây dựng, chỉnh đốn Đảng, kiểm tra, giám sát, phân cấp, phân quyền, công tác cán bộ, trọng dụng nhân tài và tạo động lực tăng trưởng.
Những vấn đề ấy cùng hướng tới một câu hỏi: làm thế nào để đất nước có đủ năng lực nhìn xa mà không xa rời thực tiễn, có đủ tầm nhìn chiến lược nhưng đồng thời đủ khả năng giải quyết những công việc đang đặt ra trước mắt. Tổng kết lịch sử, vì thế, không chỉ để khẳng định những điều đã đúng, mà còn phải đủ bản lĩnh nhìn thẳng vào những hạn chế, những vấn đề chưa được giải quyết và những câu hỏi mới mà thực tiễn đang đặt ra.
Trong tinh thần ấy, yêu cầu phải “nghe được sự thật” trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng mang ý nghĩa đặc biệt. Một tổ chức muốn tự đổi mới trước hết phải nhìn thấy điểm yếu của mình; người đứng đầu muốn lãnh đạo hiệu quả phải biết lắng nghe những ý kiến khác với mình. Kiểm tra, giám sát vì vậy không chỉ nhằm phát hiện và xử lý sai phạm khi hậu quả đã xảy ra, mà còn phải giúp nhận diện sớm nguy cơ, phát hiện những sơ hở trong cơ chế vận hành và kịp thời điều chỉnh. Kỷ luật phải nghiêm minh, nhưng cũng cần một môi trường đủ trong sạch để cán bộ yên tâm hành động, dám đổi mới và dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.
Từ đó, phân cấp, phân quyền trở thành một yêu cầu trực tiếp đối với hiệu quả vận hành của hệ thống. Phân quyền không thể chỉ là chuyển nhiệm vụ xuống cấp dưới mà phải đi cùng thẩm quyền, nguồn lực và điều kiện thực hiện. Khi quyền hạn và trách nhiệm không đi cùng nhau, công việc dễ rơi vào khoảng trống. Bởi vậy, yêu cầu đã được giao thẩm quyền thì phải quyết định và chịu trách nhiệm chính là đòi hỏi về một văn hóa công vụ mới: chủ động, rõ việc, rõ người và rõ trách nhiệm.
Cùng với thể chế, con người là yếu tố quyết định. Công tác cán bộ phải ngày càng được nhìn từ yêu cầu của công việc và kết quả thực tế. Người làm tốt cần được giao nhiệm vụ tương xứng; người có triển vọng cần được đào tạo, thử thách; người không đáp ứng yêu cầu phải được sàng lọc theo quy định. Trọng dụng nhân tài cũng cần được hiểu theo nghĩa rộng hơn: tìm đúng người, giao đúng việc, trao đủ quyền và tạo môi trường để năng lực được chuyển hóa thành giá trị cho đất nước.
Đặt trong mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2027, yêu cầu ấy càng trở nên cụ thể. Tăng trưởng cao không thể chỉ dựa vào huy động thêm vốn, mà phải dựa vào năng suất, sức cạnh tranh, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng lực tự chủ. Nguồn lực đã huy động phải thực sự đi vào sản xuất, kinh doanh. Một dự án chậm tiến độ, một quyết định bị trì hoãn hay một người có năng lực không được sử dụng đúng chỗ đều là những dạng lãng phí cần được nhìn nhận nghiêm túc. Chống lãng phí vì thế không chỉ là tiết kiệm tiền bạc, mà còn là sử dụng hiệu quả thời gian, cơ hội và năng lực của đất nước.
Vì vậy, lời nhấn mạnh “đã nhận việc phải làm, đã cam kết phải thực hiện, có tồn tại, khuyết điểm phải khắc phục, sửa chữa” có thể xem như điểm hội tụ của tinh thần Hội nghị. Sau mỗi quyết sách là trách nhiệm thực hiện; sau mỗi cam kết là một lời hẹn với thực tiễn; và sau mỗi chủ trương là câu hỏi về những kết quả mà Nhân dân có thể nhìn thấy, cảm nhận và thụ hưởng.
Hội nghị đã khép lại, nhưng những công việc mà Hội nghị đặt ra thì mới bắt đầu. Giá trị cuối cùng của một quyết sách không nằm ở việc nó được diễn đạt hay đến đâu, mà ở khả năng biến thành những thay đổi có thật trong đời sống đất nước và Nhân dân. Khi quyết sách tìm được đường đi vào công việc cụ thể, khi trách nhiệm được đặt đúng nơi và nguồn lực được đánh thức đúng lúc, khát vọng phát triển sẽ từng bước trở thành những chuyển động có thể nhìn thấy trong cuộc sống hôm nay.
