Chiều 12/1, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu chủ trì Phiên họp thứ Nhất của Ban Chỉ đạo. Phiên họp được tổ chức trực tiếp tại trụ sở Chính phủ, trực tuyến với điểm cầu 34 tỉnh, thành phố trong cả nước.

Dự phiên họp có các Phó Trưởng ban Chỉ đạo là các Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng, Phạm Thị Thanh Trà; Bộ Trưởng bộ Công an, Đại tướng Lương Tam Quang. Cùng dự có các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; lãnh đạo Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Quốc hội, Tòa án nhân dân Tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao, các ban, bộ, ngành Trung ương là thành viên Ban Chỉ đạo. Bộ Công an là cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo.

Phiên họp đã công bố Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về thành lập Ban Chỉ đạo. Theo đó, Ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu là tổ chức phối hợp liên ngành, có chức năng nghiên cứu, tư vấn, khuyến nghị và giúp Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo chỉ đạo, phối hợp thực hiện các chủ trương, chiến lược, cơ chế chính sách, các giải pháp quy mô quốc gia về dữ liệu, hoạt động xây dựng, phát triển cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành; tích hợp, đồng bộ, lưu trữ, chia sẻ, phân tích, khai thác, điều phối dữ liệu tại Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia và giải quyết những công việc quan trọng, liên ngành về dữ liệu.

Phát biểu khai mạc phiên họp, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cho biết, với vai trò điều phối liên ngành trong việc hiện thực hóa chủ trương, chính sách về dữ liệu, tạo động lực phát triển kinh tế dữ liệu, kinh tế số, xã hội số thực chất, bền vững góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh, bền vững, Ban Chỉ đạo họp phiên đầu tiên nhằm thống nhất nhận thức, tầm nhìn, nội dung để tổ chức hành động, phát triển cơ sở dữ liệu Việt Nam đảm bảo đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung.

Cho rằng, để có trí tuệ thông minh thì phải có cơ sở dữ liệu, có dữ liệu mà không kết nối cũng không có trí tuệ thông minh. Do đó, tất cả các bộ, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị, cá nhân đều phải xây dựng cơ sở dữ liệu, Thủ tướng Chính phủ cho biết, Đảng, Nhà nước và Chính phủ đã xác định mục tiêu tăng trưởng 10% trở lên trong thời gian tới để tạo thế, tạo đà, tạo lực đưa đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên mới giàu mạnh, văn minh, phồn vinh và hạnh phúc.

Để hiện thực hóa mục tiêu trên, không thể chỉ dựa vào các động lực tăng trưởng truyền thống vốn đang dần tới hạn, mà cần phải nhanh chóng khơi thông và khai thác triệt để, hiệu quả các động lực tăng trưởng mới như kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn... đặc biệt là dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, kinh tế dữ liệu.

Vừa qua, Bộ Chính trị đã ban hành nhiều Nghị quyết trụ cột, chiến lược mang tính đột phá để thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn tới, trong đó, Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nghị quyết ghi rõ "khai thác tối đa tiềm năng của dữ liệu, đưa dữ liệu thành tư liệu sản xuất chính, thúc đẩy phát triển nhanh cơ sở dữ liệu lớn, công nghiệp dữ liệu, kinh tế dữ liệu".

Thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã tập trung chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương quyết liệt triển khai Nghị quyết số 57 với tinh thần "Đảng đã chỉ đạo, Chính phủ đã thống nhất, Quốc hội đồng tình, nhân dân ủng hộ, chỉ bàn làm, không bàn lùi","tranh thủ từng giờ, từng phút".

Theo Thủ tướng, thế giới đang chứng kiến sự phát triển như vũ bão, chưa từng có của dữ liệu với tốc độ tăng trưởng bình quân trên 25%/năm, biến dữ liệu thành nguồn tài nguyên mới có giá trị cao trong kỷ nguyên số. Thời gian qua, Việt Nam đã đạt nhiều kết quả tích cực trong phát triển dữ liệu, cùng với bước đột phá về chuyển đổi số và làn sóng trí tuệ nhân tạo đang lan tỏa sâu rộng.

Nhiều chuyên gia kinh tế nhận định, đây là thời điểm vàng để Việt Nam bứt phá trong lĩnh vực dữ liệu, nếu quản trị dữ liệu hiệu quả kết hợp với sức mạnh của trí tuệ nhân tạo, lĩnh vực này có thể tạo ra doanh thu 80 tỷ USD vào năm 2030. Điều này khẳng định, dữ liệu đã thực sự là một lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế, một động lực tăng trưởng mới.

Thủ tướng Phạm Minh Chính cho rằng, bên cạnh kết quả tích cực, Việt Nam vẫn đối mặt với "điểm nghẽn" về thể chế và hành lang pháp lý chưa theo kịp thực tiễn; dữ liệu thiếu kết nối, chia sẻ thực chất giữa các bộ, ngành, địa phương trong khi chất lượng dữ liệu còn thấp và thiếu chuẩn hóa.

Bên cạnh đó, hạ tầng trung tâm dữ liệu chưa đáp ứng được yêu cầu cho phát triển dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, cộng với sự thiếu hụt trầm trọng nhân lực chất lượng cao và nguy cơ mất an toàn an ninh mạng, đang là những rào cản lớn kìm hãm sự hình thành thị trường dữ liệu và năng lực trí tuệ nhân tạo tự chủ quốc gia.

Do đó, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tại Phiên họp, các thành viên Ban Chỉ đạo, các đại biểu tập trung thảo luận, phân tích có giải pháp giải quyết hiệu quả, triệt để bài toán dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung" ngay từ nguồn; phá bỏ tư duy "cát cứ dữ liệu" và thực hiện kết nối, chia sẻ thực chất, hiệu quả; cân bằng giữa mở dữ liệu và bảo vệ dữ liệu cá nhân, bảo vệ an ninh quốc gia.

Cùng với đó thúc đẩy hình thành và phát triển thị trường dữ liệu và định giá dữ liệu; đề xuất mô hình vận hành Sàn dữ liệu; chiến lược hình thành, xây dựng và phát triển trí tuệ nhân tạo tự chủ mang bản sắc và tri thức Việt Nam; huy động nguồn dữ liệu tiếng Việt để phát triển trí tuệ nhân tạo tự chủ của người Việt Nam, cho người Việt Nam; phát triển hạ tầng tính toán và năng lượng cho Trung tâm dữ liệu với các siêu máy chủ…

Nhắc nhở, vẫn còn một số cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành trọng yếu tiến độ triển khai rất chậm, chưa hoàn thành số hóa, dữ liệu hóa và tập trung dữ liệu về Trung ương, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu phải có giải pháp mạnh mẽ để chấm dứt việc xây dựng các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành theo kiểu "mạnh ai nấy làm", "trăm hoa đua nở", mỗi nơi một công nghệ, một chuẩn khác nhau. Bên cạnh đó, các đại biểu cần chia sẻ các xu hướng phát triển dữ liệu trên thế giới và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam; xác định rõ các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm mang tính bứt phá thời gian tới.