(TT&VH) - Bị lật đổ theo sau cuộc đảo chính quân sự hồi năm 2006 và phải sống ở nước ngoài để tránh các cáo buộc tham nhũng, cựu Thủ tướng Thái Lan Thanksin Shinawatra được xem là một nhân tố quan trọng giúp cho đảng Pheu Thai giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử, đưa em gái ông lên ghế Thủ tướng. Nhưng giới phân tích đánh giá cũng chính Thaksin đang bắt đầu gây rắc rối cho chính quyền mới, khi vội vã xuất hiện trở lại và thu hút nhiều sự chú ý vào bản thân mình.
Mấy ngày trở lại đây, các tờ báo và hãng tin truyền hình Thái Lan dường như đã tập trung sự chú ý đặc biệt vào Thaksin, thay vì các chính sách điều hành đất nước mà em gái ông, tân Thủ tướng Yingluck Shinawatra, mới đưa ra.
Hứng búa rìu từ một đề nghị cấp thị thực
"Đã giúp đỡ Thaksin rồi sao Thủ tướng?” - là tựa bài đăng trên trang nhất tờ Bangkok Post. Cũng chính tờ báo này có bài viết khác mang tít "Người đàn bà đẹp mắc sai lầm đầu tiên”. Trong khi đó tờ Nation đăng bài bình luận mang tựa đề “Chính phủ đang nỗ lực đưa Thaksin trở lại” và một bài khác với tít “Thaksin ít nhất cũng nên để em gái làm việc đã”.
Mọi chuyện bắt đầu được châm ngòi từ ngày 9/8 vừa qua, khi bà Yingluck tuyên bố bổ nhiệm ông Surapong Towichukchaikul vào ghế tân Ngoại trưởng Thái Lan. Đây là một nhân vật chưa từng kinh qua ghế ngoại giao nào và cũng không có kinh nghiệm làm bộ trưởng, nhưng lại là một người họ hàng khá trung thành với Thaksin.
Cá nhân Towichukchaikul cũng không mang lại điểm cộng nào cho mình, khi tổ chức một cuộc họp khoảng 2 ngày sau khi nhậm chức với một nhà ngoại giao Nhật Bản, trong đó ông đề nghị phía Nhật cấp thị thực nhập cảnh cho Thaksin. Đề nghị này đã được phía Nhật chấp thuận.
Ngay lập tức các chính trị gia đã lên tiếng chỉ trích việc cấp thị thực, gọi Thaksin là kẻ trốn chạy công lý. Hôm 18/8, khoảng 200 người biểu tình đã tuần hành bên ngoài Đại sứ quán Nhật Bản ở thủ đô Bangkok để chống lại quyết định của Tokyo.
Nhiều người Thái tin rằng ông Surapong còn có thể cấp lại hộ chiếu cho cựu Thủ tướng. Tấm hộ chiếu trước đó của Thaksin đã bị Thái Lan thu hồi và ông hiện chu du vòng quanh thế giới nhờ hộ chiếu Nicaragua hoặc Montenegro, 2 quốc gia đã cho ông nhập tịch.
Quyết định trả lại hộ chiếu, nếu thành hiện thực, còn là bằng chứng cho thấy chính phủ mới không tin vào các cáo buộc chống lại Thaksin và đang đứng sau lưng ủng hộ ông.
Việc Thaksin đang nhanh chóng tạo dựng lại hình ảnh và ảnh hưởng được đánh giá
có thể gây hại tới chính quyền do em gái ông lãnh đạo
Một trò chơi nguy hiểm
Những diễn biến mới này cũng khiến các nhà quan sát không khỏi ngạc nhiên. Từ villa riêng ở Dubai, Thaksin được cho là đã dàn xếp chiến thắng của Pheu Thai và đưa em gái ông lên ghế Thủ tướng. Phần lớn giới phân tích đều dự báo Thaksin, vốn chỉ liên hệ với hàng ngàn người ủng hộ bằng những cuộc điện thoại hoặc truyền trực tiếp hình ảnh từ nước ngoài, sẽ im lặng trong một thời gian để các đồng minh củng cố sức mạnh, mở đường cho việc triển khai một lệnh ân xá rộng rãi và đưa ông trở lại quê nhà.
Nhưng Thaksin đã làm điều ngược lại khi tổ chức các chuyến đi hoành tráng tới thăm Nhật Bản, Macau và Campuchia, đẩy em gái ông vào thế khó xử.
"Có vẻ ông ấy vẫn chưa biết cách kiềm chế mình. Đây là một trò chơi rất nguy hiểm Michael Montesano, một chuyên gia chính trị Thái Lan ở Viện nghiên cứu Đông Nam Á của Singapore nhận xét - "Sự liều lĩnh cẩu thả và vội vã từ phía Thaksin đã tới sớm hơn so với dự báo của tôi. Hành vi của ông ấy gây rắc rối cho Yingluck. Tôi tin chúng ta sẽ thấy nhiều các hành động tương tự trong tương lai và Yingluck sẽ càng gặp nhiều khó khăn hơn trong việc kiểm soát anh trai của bà”.
Riêng chuyến thăm Campuchia được đánh giá là rất nhạy cảm bởi Thaksin sẽ có cuộc hội kiến với Thủ tướng Hun Sen, trong khi chưa một quan chức nào trong chính quyền mới của Thái Lan có cơ hội làm điều tương tự. Dường như nhận thấy sự quá đà này nên hôm 18/8, Noppadol Pattama , cố vấn pháp lý của Thaksin, cho hãng tin Reuters biết rằng cựu Thủ tướng đã quyết định tạm dừng chuyến thăm Campuchia và không nói rõ nguyên nhân.
Với Yingluck, hậu quả của việc Thaksin cố gắng chen chân trở lại chính trường Thái Lan sẽ rất nặng nề. Bà hiện đang nhận được sự ủng hộ khá cao từ phía cử tri, kể từ khi bắt đầu sự nghiệp cách đây chừng 3 tháng. Theo một cuộc thăm dò hồi đầu tuần này, bà là thành viên được ưa chuộng nhất trong chính phủ mới.
Đội chuyên gia kinh tế của bà đã cam kết sẽ tiếp tục các chính sách dân túy vốn được lòng cử tri nghèo ở vùng nông thôn, bao gồm việc tăng lương tối thiểu, giảm thuế và tăng vốn phát triển làng xã. Tuy nhiên rủi ro hiện nằm ở chỗ Thaksin có thể lấy đi sự quan tâm tới các chính sách của Yingluck và chọc giận những vị tướng đã từng hạ bệ ông cách nay 5 năm.
Nguy cơ khiến Chính phủ mới chết yểu
Kể từ khi diễn ra đảo chính hồi năm 2006, Thái Lan đã lâm vào một cuộc khủng hoảng chính trị lớn, được tô điểm bằng các cuộc biểu tình đường phố, phong tỏa sân bay, can thiệp của quân đội và tòa án. Khủng hoảng chính trị đã làm sụp đổ vài chính quyền thân cận với Thaksin. Giới phân tích nói rằng đảng Pheu Thai hiện nay cũng có thể chịu chung số phận, nếu Thaksin cố gắng can thiệp sâu vào tình hình trong nước và lèo lái Thái Lan từ nước ngoài.
Việc ông vội vã chu du thế giới, được giới phân tích đánh giá là để tái xây dựng hình ảnh bản thân và gửi thông điệp tới cho dư luận Thái Lan rằng ông là người vô tội. Việc Thaksin đi chu du thế giới, giống như bằng chứng cho thấy cộng đồng quốc tế cũng không công nhận các cáo buộc hình sự nhằm vào bản thân ông. Điều này sẽ làm giảm nhẹ các phản ứng nếu ông trở về nước thông qua một lệnh ân xá.
Tuy nhiên nếu xét tới sự căm ghét và phe đối lập dành cho Thaksin, người ta lo ngại chuyến đi có thể tạo ra các cuộc biểu tình, xung đột chính trị mới, thậm chí có thể khiến chính quyền của em gái ông chết yểu. "Thaksin và em gái cần tỉnh táo để nhận ra rằng ông ấy vẫn là cây cột thu lôi, là người có thể phá hỏng nỗ lực của Pheu Thai trong việc hàn gắn đất nước” - nhà phân tích Joshua Kurlantzick ở Hội đồng Quan hệ Quốc tế có trụ sở tại Mỹ nhận xét - “Thaksin, một chính trị gia vốn chưa bao giờ cảm thấy thoải mái khi sống lưu vong, có thể cũng không nhận ra rằng sự nôn nóng của bản thân sẽ phá hoại sự thành công của đảng chính trị đang ủng hộ ông”
Tường Linh
