Manchester United sa thải Ruben Amorim sau 14 tháng gắn bó không phải là quyết định bộc phát. Trận hòa 1-1 trước Leeds United chỉ đóng vai trò như điểm kích hoạt cuối cùng, phơi bày những rạn nứt vốn đã tồn tại từ lâu trong lòng Old Trafford.

Cuộc "nội chiến" công khai giữa Amorim và ban lãnh đạo không phải nguyên nhân gốc rễ, mà chỉ là phần nổi của một tảng băng lớn hơn, nơi mâu thuẫn về quyền lực, triết lý và cấu trúc điều hành đã âm ỉ suốt nhiều tháng.

Nội chiến chỉ là tảng băng nổi của vấn đề

Khi Ruben Amorim khẳng định mình là "manager" (nhà quản lý) chứ không chỉ là "head coach" (HLV trưởng), ông không tranh luận về danh xưng. Ông đang thách thức trực diện mô hình quyền lực mà MU dưới thời Sir Jim Ratcliffe đang cố gắng thiết lập. Trong cấu trúc mới, HLV không còn là trung tâm tuyệt đối của mọi quyết định, đặc biệt là chuyển nhượng. Quyền lực được phân bổ cho giám đốc bóng đá, bộ phận tuyển trạch và CEO, nhằm tránh lặp lại vòng xoáy cá nhân hóa từng khiến MU trả giá đắt trong hơn một thập kỷ qua.

Vấn đề là Amorim không phù hợp, hoặc không sẵn sàng thích nghi, với mô hình đó. Ông đến Old Trafford với tư duy của một "manager toàn quyền", người muốn kiểm soát từ chiến thuật đến nhân sự. Khi MU không đáp ứng kỳ vọng về ngân sách trong kỳ chuyển nhượng tháng 1, mâu thuẫn lập tức bùng phát. Amorim tin rằng đội bóng sẽ chi đậm nếu xuất hiện một thương vụ đủ lớn để thúc đẩy tham vọng top 4. Thực tế, sau khi thất bại trong nỗ lực theo đuổi Antoine Semenyo, cánh cửa mua sắm gần như đóng sập.

Quyết định này đến từ Jason Wilcox, người nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ của CEO Omar Berrada. Với Amorim, đó là tín hiệu cho thấy ông không còn là trung tâm của dự án. Với ban lãnh đạo MU, đó đơn giản là cách vận hành của một CLB hiện đại, nơi HLV phải làm việc trong giới hạn ngân sách và cấu trúc chung. Hai cách nhìn ấy không bao giờ tìm được tiếng nói chung.

Bất đồng không chỉ dừng ở tiền bạc. Về chuyên môn, Amorim bị đặt dấu hỏi về sự linh hoạt chiến thuật. Sơ đồ 3-4-3 vốn là nền tảng triết lý của ông khiến MU trở nên dễ đoán, đặc biệt khi thiếu những cầu thủ phù hợp. Việc thử nghiệm hàng thủ 4 người chỉ mang tính tạm thời, nhanh chóng bị từ bỏ, càng củng cố cảm giác rằng Amorim đang mắc kẹt trong chính hệ thống của mình.

Khi HLV bắt đầu ám chỉ truyền thông nhận được "thông tin có chọn lọc", câu chuyện không còn là bóng đá. Đó là dấu hiệu cho thấy niềm tin giữa ông và thượng tầng đã đổ vỡ. Một khi HLV tin rằng nội bộ CLB đang "định hướng" dư luận chống lại mình, mối quan hệ hợp tác coi như chấm dứt.

Sa thải là tất yếu

Nếu MU đang bay cao, Amorim có thể đã được bảo vệ. Nhưng thực tế trên sân cỏ không đủ tốt để che chắn cho những xung đột hậu trường. Mùa giải trước, MU kết thúc ở vị trí thứ 15 Premier League, tệ nhất kể từ năm 1974. Họ trắng tay trên mọi đấu trường, thua Tottenham ở chung kết Europa League và không giành vé dự cúp châu Âu. Sang mùa mới, dù chi hơn 200 triệu bảng để tăng cường lực lượng, đội bóng vẫn khởi đầu tệ hại.

Trong bối cảnh ấy, Amorim không còn "đòn bẩy" để gây sức ép với ban lãnh đạo. Khi kết quả không đủ thuyết phục, mọi tuyên bố về quyền lực đều trở nên phản tác dụng. Việc ông công khai nói rằng sẽ làm việc cho đến khi ban lãnh đạo quyết định thay đổi chẳng khác nào đặt MU vào thế "hoặc anh, hoặc tôi". Và trong một CLB đang ưu tiên sự ổn định cấu trúc, lựa chọn gần như đã được định đoạt.

Cán cân quyền lực cũng không đứng về phía Amorim. Jason Wilcox là người của Berrada và cả hai đều đại diện cho chiến lược dài hạn của Ratcliffe. Sir Jim từng nói đến kế hoạch 3 năm cho Amorim, nhưng việc ông sẵn sàng sa thải những nhân sự cấp cao chỉ sau vài tháng cho thấy Ratcliffe không ngại đưa ra quyết định cứng rắn nếu cảm thấy cấu trúc bị đe dọa.

Sa thải Amorim, dù phải trả toàn bộ phần hợp đồng còn lại đến năm 2027, là cách MU khẳng định nguyên tắc: không cá nhân nào đứng trên hệ thống. Darren Fletcher được chỉ định tạm quyền chỉ mang tính giải pháp ngắn hạn, nhưng nó giúp MU "hạ nhiệt" phòng thay đồ và chấm dứt cuộc đối đầu công khai.