Trong nhiều thập niên qua, giải thưởng của Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh – thường được gọi là Oscar – luôn là thước đo uy tín hàng đầu của ngành công nghiệp điện ảnh thế giới. Không ít đạo diễn tài năng đã nhiều lần được đề cử nhưng phải chờ đợi rất lâu mới chạm tới tượng vàng danh giá. Trường hợp của Paul Thomas Anderson là một ví dụ điển hình.

Ở mùa giải Oscar năm 2026, bộ phim mới của ông – One Battle After Another – đang mở ra cơ hội hiếm hoi để nhà làm phim người Mỹ đạt được một thành tích đặc biệt: chiến thắng đồng thời ba hạng mục lớn gồm Đạo diễn xuất sắc, Kịch bản chuyển thể và Phim hay nhất. Nếu điều đó xảy ra, đây không chỉ là chiến thắng cá nhân của Anderson mà còn là dấu mốc đáng chú ý của điện ảnh đương đại.

Sinh năm 1970 tại thành phố Los Angeles, Paul Thomas Anderson được xem là một trong những đạo diễn quan trọng của điện ảnh Mỹ từ cuối thế kỷ 20 đến nay. Ông gây chú ý từ rất sớm với bộ phim Boogie Nights (1997), tác phẩm đã mang lại cho ông đề cử Oscar đầu tiên ở hạng mục Kịch bản gốc.

Sau đó, hàng loạt bộ phim của Anderson tiếp tục được giới phê bình đánh giá cao như Magnolia, There Will Be Blood, The Master, Phantom Thread và Licorice Pizza. Nhiều tác phẩm trong số này nhận được đề cử ở các hạng mục quan trọng của Oscar như Phim hay nhất, Đạo diễn xuất sắc hoặc Kịch bản.

Tuy nhiên, nghịch lý nằm ở chỗ: dù đã nhận nhiều đề cử trong sự nghiệp, Anderson vẫn chưa từng giành chiến thắng ở bất kỳ hạng mục cạnh tranh nào của Oscar. Theo các thống kê gần đây, ông đã có hơn một chục đề cử từ Viện Hàn lâm nhưng vẫn trắng tay.

Điều này khiến ông thường được nhắc tới trong danh sách những nhà làm phim vĩ đại nhưng chưa từng đoạt tượng vàng – một danh sách từng có nhiều tên tuổi lớn của điện ảnh thế giới.

Bộ phim One Battle After Another ra mắt năm 2025 được xem là dự án tham vọng nhất trong sự nghiệp của Anderson. Phim lấy cảm hứng từ tiểu thuyết Vineland của nhà văn Thomas Pynchon, nhưng được chuyển thể theo hướng sáng tạo mới. Nội dung kể về một cựu nhà hoạt động cách mạng đi tìm cô con gái mất tích trong bối cảnh xã hội đầy biến động.

Bộ phim có sự tham gia của nhiều diễn viên nổi tiếng như Leonardo DiCaprio và Sean Penn. Không chỉ gây chú ý về mặt nội dung, đây còn là tác phẩm có kinh phí lớn nhất trong sự nghiệp của Anderson, với nhiều cảnh hành động quy mô như rượt đuổi xe và những trường đoạn hoành tráng.

Leonardo DiCaprio trong phim "One Battle After Another"

Ngay sau khi ra mắt, bộ phim đã nhận được sự tán dương mạnh mẽ từ giới phê bình. Trên nhiều hệ thống đánh giá điện ảnh, tác phẩm đạt mức điểm rất cao và được xem là một trong những phim xuất sắc nhất năm 2025.

Thành công của bộ phim không chỉ dừng lại ở đánh giá chuyên môn mà còn thể hiện rõ trong mùa giải thưởng.

Trước khi bước vào Oscar, One Battle After Another đã có một mùa giải thưởng gần như hoàn hảo.

Tại giải Quả cầu Vàng năm 2026, bộ phim giành nhiều giải thưởng quan trọng, trong đó có Phim hay nhất (thể loại ca nhạc hoặc hài), Đạo diễn xuất sắc và Kịch bản.

Tiếp đó, tác phẩm tiếp tục chiến thắng tại lễ trao giải Critics Choice với các giải Phim hay nhất và Đạo diễn xuất sắc.

Không dừng lại ở đó, Anderson còn giành giải cao nhất của Hiệp hội các Đạo diễn Mỹ cho thành tích Đạo diễn xuất sắc. Đây là một trong những giải thưởng được coi là "chỉ báo" quan trọng cho kết quả Oscar, bởi nhiều người chiến thắng tại đây sau đó cũng giành tượng vàng ở hạng mục đạo diễn.

Những chiến thắng liên tiếp này đã giúp bộ phim trở thành ứng cử viên hàng đầu cho các hạng mục lớn của Oscar.

Trong cuộc đua Oscar lần thứ 98, One Battle After Another nhận tới 13 đề cử, trong đó có ba hạng mục quan trọng: Phim hay nhất, Đạo diễn xuất sắc và Kịch bản chuyển thể xuất sắc dành cho Paul Thomas Anderson.

Nếu chiến thắng ở cả ba hạng mục này, Anderson sẽ đạt được "trifecta" – thuật ngữ thường dùng để chỉ việc một cá nhân vừa đạo diễn, vừa viết kịch bản và đồng thời là nhà sản xuất của bộ phim chiến thắng Phim hay nhất.

Trong lịch sử Oscar, không nhiều nhà làm phim đạt được thành tích này. Những người từng làm được điều đó thường là các đạo diễn có ảnh hưởng lớn tới lịch sử điện ảnh, vì chiến thắng này đòi hỏi bộ phim phải đạt chất lượng xuất sắc ở nhiều phương diện: sáng tạo nghệ thuật, kịch bản và tầm nhìn đạo diễn.

Có ba lý do khiến khả năng "trifecta" của Anderson được giới quan sát đặc biệt chú ý.

1. Sự ghi nhận cho một sự nghiệp dài

Trong hơn hai thập niên làm phim, Paul Thomas Anderson đã xây dựng phong cách riêng với cách kể chuyện phức tạp, chiều sâu tâm lý và cách dàn dựng tinh tế.

Nhiều tác phẩm của ông như There Will Be Blood hay Phantom Thread thường xuyên xuất hiện trong các danh sách phim hay nhất của thế kỷ 21. Tuy vậy, Oscar vẫn chưa từng gọi tên ông. Vì vậy, nếu chiến thắng năm nay xảy ra, nó không chỉ là phần thưởng cho một bộ phim mà còn là sự ghi nhận đối với toàn bộ sự nghiệp của ông.

2. Bộ phim được đánh giá cao toàn diện

Khác với một số tác phẩm trước đây của Anderson – vốn được khen ngợi về nghệ thuật nhưng có phần kén khán giả – One Battle After Another được đánh giá là cân bằng giữa yếu tố nghệ thuật và tính giải trí.

Phim kết hợp câu chuyện chính trị, tình cảm gia đình và những cảnh hành động quy mô, tạo nên sức hấp dẫn rộng rãi hơn với công chúng.

3. Lợi thế từ mùa giải thưởng

Trong nhiều năm qua, các giải thưởng tiền Oscar như của giải của Hiệp hội các Đạo diễn Mỹ hay Quả cầu Vàng thường có sự tương đồng đáng kể với kết quả Oscar.

Việc Anderson chiến thắng ở nhiều giải thưởng quan trọng giúp ông trở thành một trong những ứng viên sáng giá nhất ở mùa giải năm nay.

Dù vậy, con đường tới tượng vàng vẫn không hề dễ dàng. Một số bộ phim khác cũng nhận được nhiều đề cử và sự chú ý từ giới chuyên môn.

Đáng chú ý là Sinners của đạo diễn Ryan Coogler – tác phẩm dẫn đầu số lượng đề cử Oscar năm 2026 với 16 đề cử, nhiều nhất trong lịch sử của giải thưởng này.

Ngoài ra còn có những ứng viên mạnh như Frankenstein của Guillermo del Toro hay Hamnet của Chloé Zhao. Sự cạnh tranh này khiến cuộc đua Oscar trở nên khó đoán hơn bao giờ hết.

Dù kết quả cuối cùng ra sao, mùa giải Oscar năm 2026 đã trở thành thời điểm đặc biệt trong sự nghiệp của Paul Thomas Anderson.

Nếu chiến thắng ở cả ba hạng mục lớn, ông sẽ không chỉ phá vỡ "lời nguyền" trắng tay tại Oscar mà còn gia nhập nhóm hiếm hoi những nhà làm phim vừa viết kịch bản, vừa đạo diễn và sản xuất bộ phim đoạt giải Phim hay nhất.

Đối với giới điện ảnh, đây có thể là khoảnh khắc đánh dấu sự ghi nhận muộn màng nhưng xứng đáng dành cho một trong những tác giả điện ảnh quan trọng nhất của thế hệ mình.

Cuộc đua Oscar luôn chứa đựng yếu tố bất ngờ. Tuy nhiên, với những thành công vang dội của One Battle After Another trong mùa giải thưởng, cùng sự nghiệp sáng tạo kéo dài gần ba thập niên của Paul Thomas Anderson, khả năng ông giành cú "trifecta" lịch sử không phải là điều quá xa vời.

Nếu điều đó xảy ra, Oscar năm 2026 có thể sẽ được nhớ đến như năm mà Viện Hàn lâm cuối cùng cũng trao phần thưởng xứng đáng cho một trong những đạo diễn xuất sắc nhất của điện ảnh hiện đại.