Thông điệp Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết số 80 về Phát triển Văn hoá Việt Nam đã tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm của văn hóa trong chiến lược phát triển đất nước.

Trao đổi với phóng viên, ca sĩ - NSƯT Vũ Thắng Lợi chia sẻ những góc nhìn sâu sắc về trách nhiệm của người nghệ sĩ, vai trò của âm nhạc trong xây dựng con người Việt Nam thời kỳ mới, cũng như kỳ vọng vào các định hướng phát triển văn hóa trong giai đoạn tới.

Chương trình nghệ thuật đặc biệt "Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng" chào mừng Đại hội XIV của Đảng và 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam. Ảnh: TTXVN

* Là một nghệ sĩ - chiến sĩ anh nhìn nhận như thế nào về những thông điệp lớn của Đại hội XIV của Đảng đối với lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật?

- Với tôi, Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định rất rõ vai trò đặc biệt quan trọng của văn hóa trong sự phát triển bền vững của đất nước. Những thông điệp được Đại hội đặt ra cho thấy văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội mà còn là sức mạnh nội sinh, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Điều đó tạo cho đội ngũ nghệ sĩ chúng tôi thêm niềm tin, động lực và cũng là trách nhiệm lớn hơn trong lao động sáng tạo nghệ thuật.

Tôi nghĩ, những năm gần đây, lĩnh vực văn hoá nghệ thuật đã nhận được nhiều sự quan tâm của Đảng, Nhà nước. Các chương trình nghệ thuật, concert lớn thay đổi cách thức tổ chức, thu hút được đông đảo khán giả và thể "sức mạnh mềm" của văn hoá. Ở các nước trên thế giới, văn hoá được xem như những nhánh cây trong một cái cây lớn. Văn hoá được sánh các gốc khác: Chính trị, Kinh tế... Tại Đại hội XIV, Đảng đánh giá cao vị trí của văn hoá, khẳng định sự phát triển, tinh thần tự tôn dân tộc trong giai đoạn hiện nay. Thông điệp Đại hội XIV của Đảng thực sự cho những nghệ sĩ chúng tôi thêm động lực sáng tạo.

* Đại hội XIV tiếp tục khẳng định vai trò của văn hóa trong xây dựng con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Với trải nghiệm nghề nghiệp của mình, anh cho rằng âm nhạc - nghệ thuật có thể đóng góp cụ thể ra sao cho mục tiêu này?

- Chúng tôi đón nhận Nghị quyết 80 về Phát triển Văn hoá Việt Nam với sự hân hoan. Đó là một tầm nhìn dài hạn trong sự phát triển chung của dân tộc. Văn hoá còn thì dân tộc còn. Qua Nghị quyết 80, ý thức trách nhiệm cá nhân của mỗi người làm nghệ thuật càng phải nhìn nhận rõ ràng về bản lĩnh, tư duy, tầm quan trọng của văn hoá nghệ thuật và vai trò của nghệ sĩ. Như đã nói, Nghị quyết 80 đặt văn hóa ở vị trí ngang hàng với kinh tế và chính trị. Điều này đòi hỏi văn nghệ sĩ giỏi chuyên môn, có bản lĩnh chính trị, ý thức trách nhiệm xã hội và chiều sâu văn hóa. Mỗi tác phẩm nghệ thuật cần được đầu tư nghiêm túc, hướng tới giá trị bền vững, góp phần bồi đắp nhân cách, tâm hồn con người Việt Nam.

* Nghị quyết 80 nhấn mạnh vai trò của phát triển văn hóa Việt Nam trong thời kỳ mới. Theo anh, điều này đặt ra những yêu cầu mới gì đối với đội ngũ văn nghệ sĩ hiện nay?

- Âm nhạc có sức lan tỏa mạnh mẽ và đi thẳng vào cảm xúc của con người. Trong xây dựng con người Việt Nam thời kỳ mới, âm nhạc có thể góp phần nuôi dưỡng lòng yêu nước, tinh thần nhân ái, ý thức cộng đồng và khát vọng cống hiến. Với riêng tôi, việc theo đuổi dòng nhạc cách mạng, chính thống cũng là cách để kể lại lịch sử bằng cảm xúc, giúp các thế hệ, đặc biệt là người trẻ, hiểu và trân trọng hơn những giá trị mà cha ông đã vun đắp.

* Từ góc nhìn của một ca sĩ gắn bó với dòng nhạc cách mạng và chính thống, anh kỳ vọng gì vào các cơ chế, chính sách văn hóa sẽ được triển khai thời gian tới?

- Tôi kỳ vọng sau Đại hội XIV và trong tinh thần Nghị quyết 80, các chính sách văn hóa sẽ tiếp tục được cụ thể hóa, nhất là với những nghệ sĩ theo đuổi dòng nghệ thuật - âm nhạc truyền thống. Tôi biết, hiện nay nhiều nghệ sĩ còn chật vật với cuộc sống và đam mê. Nếu làm một chương trình nghệ thuật truyền thống đang rất khó khăn trong tìm con đường đi để lan toả nghệ thuật truyền thống. Thực tế, ở các nước trên thế giới, các loại hình nghệ thuật - âm nhạc truyền thống luôn có chỗ đứng trong lòng khán giả bên cạnh những loại hình đương đại. Ở Việt Nam, nghệ thuật - âm nhạc truyền thống phần nào bị mai một. Tôi nghĩ rằng, nghệ thuật truyền thống phản ánh cốt lõi tâm hồn và con người Việt Nam nhất. Qua Nghị quyết lần này hy vọng tạo môi trường cho nghệ thuật truyền thống tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại.

Bên cạnh đó cũng cần có cơ chế, chính sách tạo môi trường thuận lợi hơn cho nghệ sĩ sáng tạo và cống hiến. Đặc biệt là việc đầu tư cho các tác phẩm nghệ thuật có chiều sâu tư tưởng, giá trị giáo dục cao; đồng thời có cơ chế khuyến khích, tôn vinh xứng đáng những nghệ sĩ kiên trì theo đuổi con đường nghệ thuật chính thống, giàu bản sắc dân tộc.

* Cá nhân anh muốn gửi gắm thông điệp gì tới các nghệ sĩ trẻ trong việc sáng tạo, lan tỏa các giá trị văn hóa Việt Nam phù hợp với định hướng mà Đảng và Nhà nước đã đề ra?

- Tôi mong các nghệ sĩ trẻ luôn giữ trong mình ngọn lửa đam mê nghề nghiệp, không ngừng học hỏi, rèn luyện để nâng cao trình độ chuyên môn và bản lĩnh văn hóa. Và đặc biệt, tôi mong rằng, nhiều bạn trẻ đã có đam mê và dấn thân thì nghiêu cứu, tìm hiểu để nghệ thuật, ca từ, ngôn ngữ đẹp hơn, tránh sáo rỗng. Và rõ ràng, sáng tạo nghệ thuật cần gắn với trách nhiệm xã hội, với vận mệnh chung của đất nước. Chính các nghệ sĩ trẻ sẽ đóng góp lớn nhằm lan toả tình yêu quê hương đất nước. Khi hiểu đúng định hướng, trân trọng truyền thống và dám đổi mới, tôi tin thế hệ nghệ sĩ trẻ sẽ góp phần lan tỏa mạnh mẽ các giá trị văn hóa Việt Nam trong thời kỳ hội nhập.

* Xin cám ơn anh về cuộc trò chuyện!