(TT&VH) - Hai nhà kinh tế người Mỹ và một nhà kinh tế người Anh gốc Síp vừa giành giải Nobel Kinh tế 2010 do đã phát triển một lý thuyết giúp giải thích vì sao có quá nhiều người thấp nghiệp, trong khi số lượng việc làm còn trống vẫn rất lớn. Peter Diamond (quốc tịch Mỹ) cùng các nhà kinh tế Dale Mortensen (quốc tịch Anh và Síp) và Christopher
Pissarides (quốc tịch Mỹ) đã chia nhau giải thưởng trị giá 10 triệu krono (1,5 triệu USD) bởi đã đưa ra được lý thuyết giải thích về sự tác động của chính sách kinh tế tới vấn đề thất nghiệp, thiếu nhân lực và lương.
Từng bị Thượng viện Mỹ chê là thiếu kinh nghiệm
Diamond, thầy cũ của đương kim Chủ tịch Ngân hàng dự trữ Liên bang Ben Bernanke, đã phân tích nền tảng của cái gọi là “lý thuyết tìm kiếm” còn Dale Mortensen và Christopher Pissarides mở rộng lý thuyết để áp dụng được trên thị trường lao động. Nhờ đó, người ta có thể hiểu thêm về việc các quy định, chính sách kinh tế ảnh hưởng như thế nào đến tình trạng thất nghiệp, việc làm còn trống và lương.
Hình ảnh ba nhà kinh tế đoạt giải Nobel trong buổi lễ
công bố tên người trúng giải diễn ra hôm 11/10
công bố tên người trúng giải diễn ra hôm 11/10
Theo Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển, “những phân tích thị trường với sự vênh nhau về mặt cung - cầu” của ba nhà kinh tế trên đã giúp giải thích tại sao cung và cầu không thường xuyên gặp nhau trên thị trường lao động cũng như một số thị trường khác. Ngoài lĩnh vực thị trường lao động, công trình nghiên cứu của họ cũng có thể được ứng dụng vào nhiều lĩnh vực khác như thị trường nhà ở và kinh tế nhà nước.
Diamond, 70 tuổi, hiện là nhà kinh tế ở Viện Công nghệ Massachusetts (MIT). Do những công trình nghiên cứu kinh tế ấn tượng của Diamond, Tổng thống Barack Obama từng đề cử ông vào Hội đồng thống đốc Ngân hàng dự trữ Liên bang (FED). Tuy nhiên, Thượng viện Mỹ đã không chấp thuận sự đề cử này. Theo các nghị sĩ, Diamond thiếu kinh nghiệm trong việc mổ xẻ cơ cấu hoạt động của nền kinh tế quốc gia.
Thêm chiến thắng cho người Mỹ
Trong khi đó Pissarides, 62 tuổi, là giáo sư tại Trường Kinh tế London. Ông tâm sự với trang tin AP rằng việc đoạt giải là một sự “bất ngờ hoàn toàn”. “Sau bất ngờ là hạnh phúc tột bậc” - Pissarides nói tại nhà riêng của ông ở London.
Pissarides cho biết, công việc của ông và cộng sự đã giúp ảnh hưởng tới quan điểm của giới chính trị. Ví dụ như sáng kiến “Thỏa thuận mới dành cho thanh niên” - một kế hoạch của Chính phủ Anh nhắm tới việc khuyến khích thanh niên từ 18 - 24 tuổi gia nhập thị trường lao động sau giai đoạn nhiều người rơi vào tình trạng thất nghiệp, đã dựa khá nhiều vào nghiên cứu của các ông.
Còn Mortensen, 71 tuổi, là một giáo sư kinh tế ở Đại học Tây Bắc, Illinois. Ông hiện đang tham gia giảng dạy ở Đại học Aarhus Đan Mạch. Mortensen được thông báo rằng ông đoạt giải Nobel ngay trước khi chuẩn bị một buổi giảng mới. Phát ngôn viên trường Đại học Tây Bắc cho biết Mortensen rất vui nhưng cũng khá điềm tĩnh khi nghe tin.
Kết quả năm nay đã không khiến một số nhà quan sát ngạc nhiên bởi người Mỹ thường đạt thành tích cao tại giải Nobel Kinh tế và thực tế tính từ năm 1969, Mỹ đã có hơn 40 người nhận giải thưởng danh giá này.
Khép lại mùa giải Nobel 2010
Giải Nobel Kinh tế không nằm trong nhóm những giải thưởng chính thức do Alfred Nobel nêu lên trong di chúc của ông. Tuy nhiên, giải này đã được Ngân hàng trung ương Thụy Điển lập ra vào năm 1968 để tưởng nhớ tới ông.
Năm ngoái, giải Nobel Kinh tế đã được trao cho hai người Mỹ là Oliver Williamson và Elinor Ostrom. Khi đó, giải thưởng đã rất được chú ý bởi Ostrom là người phụ nữ đầu tiên giành giải Nobel Kinh tế kể từ khi giải thưởng này được lập ra.
Ông Oliver Williamson và bà Elinor Ostrom được trao giải vì những nghiên cứu về tổ chức hợp tác quản lý kinh tế. Cụ thể, Ostrom đã có công trình nghiên cứu trong lĩnh vực điều hành kinh tế. Theo đó, một nhóm người cùng sử dụng tài sản chung của cộng đồng hoàn toàn có thể quản lý khoản tài sản đó một cách tối ưu. Bà Ostrom phản bác luận điểm cho rằng tài sản chung thì không ai quan tâm quản lý nhằm đề cao vai trò cá nhân trong việc sở hữu và sử dụng.
Về phần Williamson, ông đã có đóng góp to lớn trong lĩnh vực quản lý kinh tế, đặc biệt liên quan đến ranh giới giữa các tập đoàn. Ông chứng minh rằng mọi thị trường và những tổ chức chặt chẽ như các doanh nghiệp đều có những phương pháp quản lý điều hành riêng. Do đó, có nhiều cách để cho thị trường hay doanh nghiệp giải quyết vấn đề khi xảy ra hiện tượng xung đột chồng chéo về quyền lợi.
Theo thông lệ, hội đồng giám khảo bầu chọn người trúng giải Nobel Kinh tế sẽ công bố giải thưởng này cuối cùng, qua đó khép lại mùa giải Nobel 2010. Như mọi năm, các giải Nobel sẽ chính thức được trao vào ngày 10/12, ngày mất của Alfred Nobel.
Gia Bảo
