Các ứng dụng ghi nhận vận động, thử thách trực tuyến và kết nối cộng đồng đang mở ra cách thức mới để người dân Việt Nam tham gia thể dục thể thao.

Trước đây, việc theo dõi kết quả tập luyện thường gắn với kỷ luật cá nhân, đồng hồ bấm giờ hoặc các thiết bị chuyên dụng. Hiện nay, điện thoại thông minh cùng những ứng dụng sử dụng hệ thống định vị toàn cầu (GPS) cho phép người dùng ghi lại quãng đường, thời gian và tốc độ khi đi bộ hoặc chạy bộ. Một số ứng dụng còn có thể kết nối với đồng hồ thông minh để theo dõi nhịp tim và các chỉ số vận động khác.

Tại Việt Nam, các ứng dụng như Strava, Running App, Gramin… đã được sử dụng trong hoạt động chạy bộ, giúp người tập lưu trữ hành trình, thống kê kết quả và theo dõi tiến bộ qua từng buổi tập.

Giá trị của các nền tảng số không chỉ nằm ở việc đo lường. Khi kết quả tập luyện được lưu lại, người dùng có thể đặt mục tiêu, so sánh thành tích theo thời gian và chia sẻ quá trình vận động với bạn bè. Những tính năng này tạo thêm động lực cho người tập, đồng thời mở ra khả năng tổ chức hoạt động thể thao mà không nhất thiết phải tập trung tất cả người tham gia tại cùng một địa điểm.

Giải chạy trực tuyến "Vì một Việt Nam khỏe mạnh" năm 2026 là một ví dụ. Theo Ban tổ chức, người tham gia đăng ký tài khoản trên nền tảng trực tuyến của Hiệp hội Tư vấn nâng cao sức khỏe Việt Nam (VAHCP) và kết nối với ứng dụng Strava để ghi nhận dữ liệu chạy hoặc đi bộ. Mỗi hoạt động hợp lệ cần đạt quãng đường tối thiểu 740 m, với tốc độ trung bình từ 3 phút/km đến 15 phút/km. Giải chạy được tổ chức theo hình thức trực tuyến, cho phép người dân trên toàn quốc tham gia chạy bộ hoặc đi bộ tại bất kỳ địa điểm nào thông qua các thiết bị thông minh có tích hợp GPS.

Hình thức này cho phép người dân chủ động lựa chọn thời gian và địa điểm vận động, phù hợp hơn với lịch làm việc và sinh hoạt của từng người. Thay vì phải có mặt tại một đường chạy cố định, người tham gia có thể thực hiện mục tiêu của mình ở nơi có điều kiện tập luyện phù hợp, đồng thời cùng đóng góp vào kết quả chung.

Một hướng tiếp cận khác là kết hợp vận động với các mục tiêu xã hội. UpRace là trường hợp đáng chú ý khi sử dụng hình thức chạy bộ trực tuyến để kết nối người tham gia với các hoạt động đóng góp cho cộng đồng. Mô hình này cho thấy một hoạt động vốn mang tính cá nhân có thể được tổ chức thành chiến dịch tập thể, thu hút sự tham gia của cá nhân, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội.

UpRace là dự án thiện nguyện cộng đồng do VNG khởi xướng và bảo trợ kỹ thuật, kết hợp công nghệ, thể thao và hoạt động xã hội. Bắt đầu từ năm 2018, dự án sử dụng ứng dụng UpRace do VNG phát triển để ghi nhận hoạt động chạy bộ, đi bộ, đạp xe và bơi lội.

Người tham gia có thể tập luyện tại bất kỳ thời gian, địa điểm nào, sử dụng điện thoại hoặc đồng hồ thông minh để ghi lại thành tích và tích lũy quãng đường trong thời gian diễn ra sự kiện.

Theo thống kê, sau 24 ngày diễn ra, từ 28/11 đến 21/12/2025, sự kiện chạy bộ trực tuyến gây quỹ cộng đồng UpRace 2025 khép lại với hơn 914.000 người tham gia, tích lũy gần 3,5 triệu km và quyên góp hơn 3,7 tỷ đồng cho các hoàn cảnh khó khăn tại Việt Nam.

Trong những chương trình như vậy, thử thách cộng đồng có thể đóng vai trò tạo mục tiêu chung, còn bảng xếp hạng giúp người tham gia theo dõi tiến độ và duy trì sự tương tác. Các nhóm bạn bè, đồng nghiệp hoặc thành viên câu lạc bộ cũng có thể cùng đăng ký, động viên nhau hoàn thành mục tiêu.

Ở góc độ quản lý, chuyển đổi số đang được đặt trong định hướng phát triển của ngành thể dục thể thao Việt Nam. Bộ VH-TT&DL đã ban hành Quyết định 3515/QĐ-BVHTTDL ngày 2/10/2025, phê duyệt Đề án chuyển đổi số trong lĩnh vực TDTT. Đề án xác định 7 nhóm mục tiêu gồm: Hạ tầng số, nền tảng số, cơ sở dữ liệu, ứng dụng số, thể chế - chính sách, nhân lực số và ứng dụng công nghệ tại cơ sở.

Sau 5 năm, chuyển đổi số của thể thao Việt Nam đã có bước tiến quan trọng với các trường hợp nêu ở trên. Ngoài ra, còn nhiều giải chạy trực tuyến, sử dụng công nghệ khác cũng đã được tổ chức trong những năm qua, gắn liền với những mục tiêu, hoạt động thiết thực. 

Từ thực tiễn, có thể thấy nếu được tổ chức hiệu quả, nền tảng số có thể giúp thông tin về chương trình tập luyện, sự kiện thể thao và hoạt động cộng đồng tiếp cận người dân thuận tiện hơn. Dữ liệu cũng có thể hỗ trợ đơn vị tổ chức theo dõi mức độ tham gia và đánh giá kết quả từng chương trình.

Nền tảng trực tuyến nên được xem là công cụ bổ trợ hay là "cánh tay nối dài" cho các hình thức tổ chức thể thao truyền thống trong xã hội ngày nay. Câu lạc bộ thể thao, điểm tập luyện công cộng, hoạt động tại trường học, cơ quan và khu dân cư có vai trò quan trọng trong việc tạo điều kiện để người dân vận động thường xuyên.

Công nghệ phát huy hiệu quả tốt hơn khi giúp người dùng tìm được nhóm tập phù hợp, tiếp cận thông tin và tham gia các hoạt động trực tiếp, thay vì chỉ tích lũy điểm số trên màn hình.

Bảng xếp hạng hoặc mục tiêu tích lũy quãng đường cần được thiết kế phù hợp để tránh tạo áp lực thành tích, đặc biệt với người mới tập. Việc bảo vệ dữ liệu cá nhân, thông tin sức khỏe và lịch sử vị trí cũng là yêu cầu quan trọng khi các nền tảng thu thập dữ liệu vận động.

Ứng dụng số không thay thế ý thức tự giác, điều kiện tập luyện hay sự hỗ trợ của cộng đồng. Nhưng nếu được sử dụng đúng cách, công nghệ có thể giúp việc vận động trở nên dễ theo dõi, dễ kết nối và thuận tiện hơn.

Thước đo cuối cùng của chuyển đổi số trong thể thao quần chúng không chỉ là lượng dữ liệu được ghi nhận, mà còn là khả năng giúp nhiều người hình thành và duy trì thói quen vận động phù hợp với điều kiện của mình.