Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia xác định: Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang là yếu tố quyết định phát triển của các quốc gia; là điều kiện tiên quyết, thời cơ tốt nhất để nước ta phát triển giàu mạnh, hùng cường trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của Dân tộc.

Với ngành y tế, tinh thần ấy không dừng ở việc trang bị thêm máy móc hay phần mềm. Câu hỏi quan trọng hơn là công nghệ có giúp người bệnh, nhất là người bệnh ở vùng sâu, vùng xa, được tiếp cận dịch vụ chất lượng cao nhanh hơn, an toàn hơn và với chi phí hợp lý hơn hay không.

Bệnh viện Tim Hà Nội được thành lập tháng 11/2001, là bệnh viện chuyên khoa hạng I trực thuộc Sở Y tế Hà Nội và được Bộ Y tế giao vai trò bệnh viện tuyến cuối về chuyên môn kỹ thuật tim mạch. Năm 2005, bệnh viện tiếp nhận 11.370 lượt khám. Đến nay, theo số liệu bệnh viện công bố, mỗi năm đơn vị thực hiện hơn 600.000 lượt khám, khoảng 2.335 ca phẫu thuật, trong đó khoảng 800 ca nội soi, ít xâm lấn, cùng khoảng 13.000 ca can thiệp tim mạch.

Sau 25 năm, phía sau những con số tăng trưởng ấy là một lựa chọn chiến lược: lấy khoa học kỹ thuật và chuyển đổi số làm đòn bẩy, trong đó khám, chữa bệnh từ xa là một trong những dấu ấn rõ nét nhất.

Năm 2020, khi dịch COVID-19 bùng phát, nhiều bệnh nhân không thể đến bệnh viện trong khi nhu cầu khám, chữa bệnh vẫn không ngừng tăng. Với người mắc bệnh tim mạch, sự gián đoạn điều trị còn nguy hiểm hơn, bởi bệnh có thể tiến triển nặng chỉ sau một thời gian ngắn.

"Năm 2020 khi dịch COVID bùng nổ thì bệnh nhân không thể đến được các bệnh viện và nhu cầu khám chữa bệnh vẫn tăng lên theo thời gian. Đặc biệt là trong dịch COVID thì bệnh nhân tim mạch càng nặng. Chúng tôi tổ chức khám chữa bệnh từ xa qua chương trình Telehealth", PGS.TS.BS Nguyễn Sinh Hiền, Giám đốc Bệnh viện Tim Hà Nội, nhớ lại.

Chiều 6/8/2020, hệ thống Telehealth tại bệnh viện chính thức vận hành, nằm trong Đề án Khám, chữa bệnh từ xa của Bộ Y tế. Ngay buổi đầu tiên, PGS.TS Nguyễn Sinh Hiền trực tiếp điều hành qua màn hình một ca mổ tim tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, được đánh giá là lần đầu tiên tại Việt Nam một ca mổ tim được điều hành trực tuyến. Bệnh nhi là bé gái 4 tuổi rưỡi nhưng chỉ nặng 12,5kg, mắc thông liên thất từ khi một tháng tuổi, chậm tăng cân và nhiều lần viêm phổi, viêm phế quản tái diễn.

Từ Hà Nội, chuyên gia chỉ định mổ tim hở thay vì can thiệp, hướng dẫn ê-kíp tỉnh tiếp cận qua động mạch phổi và vá lỗ thông bằng vật liệu nhân tạo. Khi mở tim, lỗ thông có đường kính gần 2cm, "quá lớn so với cân nặng của bé", theo nhận xét của PGS.TS Nguyễn Sinh Hiền. Ca mổ thành công. 

Bác sĩ Dương Xuân Phương, phẫu thuật viên chính của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, cho biết kết quả "không khác gì những ca phẫu thuật có chuyên gia trực tiếp ở đây", và sự hỗ trợ qua Telehealth đáp ứng hơn 90% so với hỗ trợ trực tiếp. Cùng buổi chiều, bệnh viện còn hướng dẫn một ca can thiệp tim mạch tại Thái Bình và kết nối với các điểm cầu Gia Lai, Sóc Sơn, Ba Vì.

Từ năm 2020, hệ thống Telehealth tại bệnh viện Tim Hà Nội chính thức vận hành, nằm trong Đề án Khám, chữa bệnh từ xa của Bộ Y tế.

Điều đáng chú ý là Telehealth không dừng lại khi dịch bệnh qua đi. 

"Đến nay thì tất cả các tuần chúng tôi đều triển khai chương trình đó và luôn luôn có các bệnh viện bạn cũng như quý khán thính giả theo dõi chương trình, trả lời những câu hỏi", PGS.TS Nguyễn Sinh Hiền cho biết. Từ một giải pháp tình thế, khám chữa bệnh từ xa đã trở thành một phần trong hoạt động chuyên môn thường xuyên của bệnh viện.

Sự chuyển biến này có ý nghĩa quan trọng. Một ứng dụng công nghệ chỉ thực sự tạo giá trị khi được duy trì đều đặn, có người vận hành, có người sử dụng và gắn với nhu cầu chuyên môn cụ thể. 

Qua các buổi Telehealth, bác sĩ Bệnh viện Tim Hà Nội cùng đồng nghiệp tuyến dưới hội chẩn những ca bệnh khó, thống nhất phác đồ điều trị và cân nhắc chỉ định chuyển tuyến. Với những bệnh viện đã triển khai phẫu thuật, chuyên gia tuyến trên có thể hướng dẫn trực tiếp qua đường truyền. Bác sĩ tuyến dưới cũng được hướng dẫn nâng cao kỹ năng siêu âm tim ngay trên những ca bệnh thực tế.

"Có hàng trăm bệnh nhân đã được tư vấn, đã được đưa ra những giải pháp, những hội chẩn rất hữu ích để mang lại phương án điều trị tốt nhất. Qua những buổi đó, các đồng nghiệp ở tuyến xa, ở vùng sâu vùng xa có thể cập nhật những kiến thức mới nhất, bổ ích nhất và thực tế nhất cho người bệnh", PGS.TS Nguyễn Sinh Hiền chia sẻ.

Theo ông, chương trình đã gắn kết bệnh viện với các cơ sở tuyến dưới thành một mạng lưới chuyên sâu về tim mạch. Đến cuối năm 2025, mạng lưới khám chữa bệnh từ xa của bệnh viện đã gồm 800 đơn vị tuyến cơ sở. Hình thức hỗ trợ gồm tư vấn phẫu thuật, hội chẩn, hướng dẫn siêu âm tim và hướng dẫn can thiệp từ xa. Telehealth giúp mối liên kết ấy diễn ra thường xuyên hơn, không phụ thuộc hoàn toàn vào những chuyến công tác tốn kém.

Những ca hội chẩn cụ thể cho thấy giá trị của mạng lưới này. Một bệnh nhân 73 tuổi tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bắc Ninh đau bụng âm ỉ, chụp cắt lớp phát hiện phình động mạch chủ bụng dài 69mm, có huyết khối và ổ loét. Qua hội chẩn từ xa, TS.BS Hoàng Văn, khi đó là Phó Giám đốc Trung tâm Cấp cứu và Can thiệp tim mạch, nhận định khối phình còn nhỏ, nên điều trị nội khoa, theo dõi định kỳ và chỉ đặt stent graft khi ổ loét tiến triển vượt ngưỡng. Người bệnh tránh được một thủ thuật chưa cần thiết mà vẫn được quản lý theo phác đồ của tuyến cuối.

Với người bệnh, lợi ích dễ thấy nhất là được tiếp cận ý kiến chuyên gia ngay tại địa phương, giảm những chuyến đi xa không cần thiết. Nhưng có những trường hợp, Telehealth còn là cánh cửa mở ra cơ hội sống.

Bệnh viện Đa khoa tỉnh Gia Lai là một trong những điểm cầu tham gia ngay từ buổi Telehealth đầu tiên. PGS.TS Nguyễn Sinh Hiền kể về một bệnh nhân ở Gia Lai được phát hiện qua chương trình: "Bệnh nhân bệnh rất là nặng, cận kề cửa tử và không có tiền chữa bệnh. Chúng tôi đã đưa từ Gia Lai ra đây để khám chữa bệnh, để trả lại cho một gia đình một trụ cột làm chỗ dựa về tinh thần cũng như về lao động".

Câu chuyện ấy cho thấy công nghệ chỉ là phương tiện. Đường truyền giúp phát hiện ca bệnh, nhưng chính trách nhiệm và sự tận tâm của người thầy thuốc mới biến cuộc hội chẩn thành một hành trình cứu người trọn vẹn.

Nghị quyết 57-NQ/TW đặt ra yêu cầu: Phát triển, trọng dụng nhân lực chất lượng cao, nhân tài đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. 

Ở Bệnh viện Tim Hà Nội, điều này được thể hiện qua lực lượng bác sĩ trẻ được tuyển dụng và đào tạo bài bản trong những năm gần đây.

"Trong 5 năm lại đây, chúng tôi đã tuyển rất nhiều các bác sĩ trẻ và đã gây dựng được một hệ thống các bác sĩ trẻ với nhiệt huyết rất cao và với một tinh thần khoa học. Chính vì vậy, những kỹ thuật mới chúng tôi đã gây dựng và triển khai, đã có thể phẫu thuật những kỹ thuật hàng đầu thế giới", PGS.TS Nguyễn Sinh Hiền cho biết. Theo ông, cùng với đó, số lượng người bệnh, nguồn thu và mức độ hài lòng của người bệnh đều tăng lên rất nhiều.

Nhiều kĩ thuật phẫu thuật tim hiện đại, ít xâm lấn được thực hiện tại Bệnh viện.

Những kỹ thuật ấy nay đã trở thành thế mạnh của bệnh viện. Phẫu thuật nội soi toàn bộ sửa và thay van tim chỉ cần những vết rạch 1 - 2cm thay cho đường mổ dọc xương ức dài 15 - 20cm, giúp rút ngắn thời gian hồi phục từ hàng tuần xuống còn vài ngày. 

Thay van động mạch chủ qua đường ống thông (TAVI) đã được thực hiện thường quy. Bệnh viện cũng làm chủ kỹ thuật lập bản đồ điện học 3D để điều trị rối loạn nhịp tim phức tạp và can thiệp tim bẩm sinh cho cả trẻ sơ sinh.

Cùng với chuyên môn, hạ tầng số cũng được hoàn thiện từng bước. Bệnh án điện tử và hệ thống lưu trữ, truyền tải hình ảnh không dùng phim (PACS) giúp dữ liệu người bệnh được lưu trữ, tra cứu và chia sẻ thuận tiện hơn. Đây cũng là điều kiện để các buổi hội chẩn từ xa có đủ thông tin, hình ảnh siêu âm, điện tâm đồ cần thiết cho quyết định chuyên môn.

Khi tuyến cuối làm chủ kỹ thuật mới, đường truyền từ xa giúp lan tỏa kiến thức ấy đến tuyến dưới; khi tuyến dưới vững hơn, tuyến cuối có thêm điều kiện tập trung cho những ca khó nhất.

Ngày 20/10/2026, Bệnh viện Tim Hà Nội gắn biển công trình cơ sở 2 trên đường Võ Chí Công chào mừng kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô và ra mắt Khoa Quốc tế. Công trình có tổng vốn đầu tư hơn 789 tỷ đồng từ ngân sách thành phố, quy mô 300 giường nội trú, 56 phòng khám, 6 phòng mổ (trong đó có 1 phòng mổ Hybrid), 5 phòng can thiệp tim mạch và 3 phòng can thiệp mạch máu. Bệnh viện được trang bị hệ thống chụp cắt lớp vi tính 512 lát cắt, cộng hưởng từ 1,5 Tesla cùng hệ thống xét nghiệm tự động.

Bệnh viện Tim Hà Nội CS 2 được đầu tư đồng bộ về cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại phục vụ công tác chăm sóc sức khỏe người dân Thủ đô.

Tại buổi lễ, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Thu Hà đề nghị bệnh viện khai thác hiệu quả cơ sở vật chất, bổ sung nhân lực chất lượng cao và ứng dụng công nghệ thông tin từ khâu tiếp đón đến điều trị. 

Với định hướng sắp tới, PGS.TS Nguyễn Sinh Hiền cho biết bệnh viện sẽ tiếp tục nâng cao trình độ khoa học kỹ thuật, hướng tới thực hiện những kỹ thuật tiên tiến, hiện đại nhất thế giới đối với bệnh nhân tim mạch. 

Khám, chữa bệnh từ xa vì thế cần được xem là hướng đầu tư lâu dài, không phải một phong trào nhất thời. Để mô hình phát huy hiệu quả bền vững, còn nhiều việc phải làm: chuẩn hóa dữ liệu giữa các tuyến, bảo đảm đường truyền ổn định ở vùng khó khăn, hoàn thiện cơ chế thanh toán cho dịch vụ từ xa và bảo vệ an toàn thông tin của người bệnh.