Bóng đá Việt Nam đã vươn mình trong 8 năm qua dưới sự dẫn dắt của HLV người Hàn Quốc. Mỗi người mang đến một cách tiếp cận khác nhau, nhưng cùng chung điểm gặp ở khả năng thích nghi, truyền cảm hứng và tạo dựng sự gắn kết tập thể. Không chỉ mang về những danh hiệu và cột mốc lịch sử, họ còn góp phần thay đổi tư duy, nâng tầm vị thế của đội tuyển Việt Nam trên bản đồ bóng đá khu vực và châu lục.

Trong khoảng 8 năm qua, bóng đá Việt Nam đã trải qua giai đoạn thành công nổi bật cả ở cấp độ khu vực lẫn châu lục. Chuỗi thành tích này gắn liền với dấu ấn của các huấn luyện viên người Hàn Quốc. Ngược lại, cũng nhờ bệ phóng bóng đá Việt Nam, nhiều HLV Hàn Quốc đã thành công, khẳng định được tài năng ở nghiệp cầm quân của mình.

Bóng đá Việt Nam thành công thế nào với các HLV Hàn Quốc?

HLV Park Hang Seo là người mở đầu cho "làn sóng" HLV Hàn Quốc ở Việt Nam lẫn Đông Nam Á. HLV Park Hang Seo được bổ nhiệm vào ngày 29/9/2017 trong bối cảnh bóng đá Việt Nam vừa trải qua thất bại tại SEA Games 2017. Thời điểm đó, ông Park không sở hữu bản lý lịch quá nổi bật.

"Lúc bắt đầu sang Việt Nam, tôi đã ngoài 60 tuổi và đang dẫn dắt một đội ở giải hạng 3, tâm thế lúc đó chỉ là cố gắng trụ lại được khoảng 1 năm thôi", HLV Park chia sẻ với truyền thông Hàn Quốc vào năm 2023. Tuy nhiên Việt Nam đã trở thành "miền đất lành" với nhà cầm quân sinh năm 1959.

Thành công đầu tiên của ông Park đến tại giải U23 châu Á 2018 khi U23 Việt Nam giành ngôi á quân sau khi thua U23 Uzbekistan 1-2 trong hiệp phụ. Đây là lần đầu tiên một đội tuyển Việt Nam vào chung kết một giải đấu cấp châu lục do AFC tổ chức.

Cùng năm 2018, Olympic Việt Nam dưới sự dẫn dắt của HLV Park tiếp tục gây ấn tượng tại ASIAD khi lọt vào bán kết và kết thúc ở vị trí thứ tư, thành tích tốt nhất trong hơn nửa thế kỷ. Đội giữ sạch lưới ở vòng bảng và có chiến thắng trước U23 Nhật Bản. Cuối năm, đội tuyển quốc gia Việt Nam dưới sự dẫn dắt của HLV Park vô địch AFF Cup 2018 sau khi thắng Malaysia 3-2 sau hai lượt trận chung kết, chấm dứt 10 năm chờ đợi danh hiệu khu vực. Đây là cột mốc quan trọng khẳng định vị thế của bóng đá Việt Nam tại Đông Nam Á.

Dưới thời HLV Park, bóng đá Việt Nam tiếp tục gặt hái thêm thành công với hai huy chương vàng SEA Games liên tiếp vào các năm 2019 và 2021 (tổ chức năm 2022). Đặc biệt, đội tuyển quốc gia Việt Nam lần đầu tiên lọt vào vòng loại thứ ba World Cup 2022 khu vực châu Á. Tại vòng loại này, ĐT Việt Nam giành 4 điểm, bao gồm chiến thắng 3-1 trước ĐT Trung Quốc và trận hòa 1-1 trước Nhật Bản. Những kết quả này đánh dấu bước tiến lớn về trình độ và bản lĩnh thi đấu của ĐT Việt Nam ở sân chơi lớn.

Ngoài các danh hiệu và thành tích cụ thể, nhiệm kỳ của HLV Park Hang Seo còn ghi dấu bằng hàng loạt "lần đầu tiên" trong lịch sử bóng đá Việt Nam, góp phần phá vỡ rào cản tâm lý và nâng cao niềm tin của toàn đội. Trên bảng xếp hạng FIFA, đội tuyển Việt Nam vươn lên top 100, đạt vị trí cao nhất là hạng 93 thế giới năm 2020, đứng thứ 14 châu Á và số 1 Đông Nam Á.

Trong khi đó, HLV Gong Oh Kyun tiếp quản đội U23 Việt Nam từ tháng 5/2022. Dưới sự dẫn dắt của ông, U23 Việt Nam lọt vào tứ kết U23 châu Á 2022, là đại diện duy nhất của Đông Nam Á đi đến vòng này. Đội gây ấn tượng với các trận hòa trước U23 Hàn Quốc (1-1) và U23 Thái Lan (2-2).

Dù thời gian làm việc không dài (kết thúc vào tháng 12/2022), ông vẫn để lại dấu ấn nhất định trong việc định hướng lối chơi và phát triển lực lượng kế cận.

Đến tháng 5/2024, ông Kim Sang Sik được bổ nhiệm làm HLV trưởng đội tuyển quốc gia và U23 Việt Nam. Ông tiếp quản đội tuyển Việt Nam trong bối cảnh cần khôi phục niềm tin sau giai đoạn khó khăn trước đó. Ngay trong trận ra mắt, đội tuyển Việt Nam của HLV Kim Sang Sik thắng ĐT Philippines 3-2 tại vòng loại World Cup 2026.

Thành công lớn nhất của HLV Kim đến trong giai đoạn cuối năm 2024 khi ông dẫn dắt đội tuyển Việt Nam vô địch ASEAN Cup 2024 (AFF Cup). Đây là lần thứ ba Việt Nam đăng quang tại giải đấu này. Đội tuyển Việt Nam đã thiết lập kỷ lục với 7 trận thắng trong một kỳ giải và đánh bại Thái Lan ở cả hai lượt trận chung kết. Thành tích này cho thấy sự ổn định và hiệu quả trong cách vận hành đội bóng.

Không lâu sau, HLV Kim tiếp tục giúp U23 Việt Nam vô địch U23 Đông Nam Á 2025 sau chiến thắng 1-0 trước chủ nhà Indonesia ở chung kết. Trong năm 2025, HLV Kim Sang Sik còn giúp bóng đá Việt Nam đoạt HCV SEA Games 2025 tại Thái Lan. Gần đây nhất, HLV Kim Sang Sik giúp U23 Việt Nam giành hạng 3 ở giải U23 châu Á 2026 và cùng ĐT Việt Nam đoạt vé dự vòng chung kết Asian Cup 2026.

Các HLV Hàn Quốc thành công nhờ bệ phóng bóng đá Việt Nam

Việc các HLV Hàn Quốc có được thành công ở Việt Nam không phải là điều ngẫu nhiên. Cả 3 HLV Hàn Quốc nói trên đều thích ứng với văn hóa Việt Nam, xây dựng mối quan hệ tốt với các cầu thủ, biết cách khơi dậy ý chí và truyền động lực cho họ. Ngoài ra, các HLV này cũng tìm ra triết lý bóng đá và chiến thuật phù hợp. Cùng với đó, họ cũng huy động nguồn lực từ Hàn Quốc là các chuyên gia, trợ lý sang Việt Nam hỗ trợ.

Điều gây ấn tượng hơn cả là chính các HLV Hàn Quốc nói trên, tiêu biểu là HLV Park Hang Seo, đã khơi dậy tinh thần, ý chí Việt Nam trong các cầu thủ, cùng họ vượt qua những thử thách lớn.

HLV Park Hang Seo chia sẻ vào năm 2023 về bí quyết thành công của mình sau khi đoạt giải thưởng Giải thưởng Đổi mới Pony Chung: "Tôi đánh giá cầu thủ, nhưng các cầu thủ với tư cách là thành viên tổ chức cũng đánh giá người lãnh đạo. Với một tập thể gần 50 người bao gồm cả ban huấn luyện, để tạo thành một lực lượng gắn kết, tôi duy trì sự nghiêm khắc trên sân cỏ, nhưng khi kết thúc tập luyện, tôi tôn trọng văn hóa, tập quán Việt Nam và đối xử với các cầu thủ như một người cha, người anh".

Để làm được điều này, ông Park đã cùng các cầu thủ thảo luận về "Tinh thần Việt Nam" và đúc kết lại thành 4 giá trị: Đoàn kết, Tự trọng, Thông minh và Ý chí quật cường.

HLV Park cũng nhấn mạnh sự tương đồng về văn hóa giữa 2 nước Việt Nam và Hàn Quốc và điều đó cũng giúp ông trong việc quản trị đội bóng. Ông chia sẻ: "Vì Việt Nam có văn hóa Nho giáo mạnh mẽ, có những cảm xúc giống như Hàn Quốc những năm 70-80 nên tôi đã cân nhắc điều đó khi đặt ra quy định".

Cân nhắc đặc điểm cầu thủ Việt Nam tuy nhỏ con nhưng có kỹ thuật và sự nhanh nhẹn, HLV Park chọn sơ đồ 3 trung vệ thay vì 4 hậu vệ, và ưu tiên lối chơi tấn công nhanh ngay khi có bóng. Ông giải thích: "Ban đầu cũng có những chỉ trích rằng tại sao lại dùng sơ đồ 3 hậu vệ lỗi thời, nhưng sau khi có kết quả tốt, không còn ai thắc mắc về sơ đồ của tôi nữa".

Nhà cầm quân người Hàn Quốc cho biết các chi tiết nhỏ như ăn uống hay chỗ ngủ cũng rất quan trọng để xây dựng lòng tin giữa người với người. "Ngày đầu tiên, họ chuẩn bị đồ Tây riêng cho tôi, nhưng tôi đã yêu cầu được ăn đồ Việt Nam giống hệt các cầu thủ. Tôi cũng nghe nói các HLV ngoại trước đây thường về nhà riêng sau giờ tập, còn tôi chọn ở cùng ký túc xá để có thể trực tiếp tiếp xúc và thấu hiểu các học trò", ông Park kể lại.

Trong khi đó, HLV Kim Sang Sik xây dựng đội bóng theo hướng thực dụng nhưng linh hoạt. Ông sử dụng sơ đồ 3-4-3 có thể chuyển đổi sang 3-5-2 hoặc 5-3-2 tùy tình huống. Điểm đáng chú ý là khả năng xoay tua đội hình, sẵn sàng để các cầu thủ chủ chốt dự bị nhằm duy trì thể lực và tạo cạnh tranh. Ông cũng chú trọng các tình huống cố định và bóng bổng, tận dụng lợi thế thể hình của nhiều cầu thủ.

Bên cạnh yếu tố chiến thuật, HLV Kim còn xây dựng mối quan hệ gần gũi với cầu thủ, tạo môi trường đoàn kết. Cách tiếp cận này giúp đội tuyển duy trì tinh thần thi đấu ổn định và hiệu quả. Dưới sự dẫn dắt của ông, đội tuyển Việt Nam thi đấu gắn kết, kiểm soát tốt thế trận và đạt hiệu suất phòng ngự cao.

Ngoài ra còn phải kể tới trợ lý của HLV Kim là HLV thủ môn người Hàn Quốc Lee Woon Jae đã góp sức vào thành công của bóng đá Việt Nam trong thời gian qua, với các thành tích như vô địch ASEAN Cup 2024, giành vé dự Asian Cup 2027, HCV SEA Games 33 và HCĐ U23 châu Á 2026.

Sinh năm 1973, Lee Woon Jae là huyền thoại bóng đá Hàn Quốc với 133 lần khoác áo đội tuyển, từng dự 4 kỳ World Cup và giành nhiều danh hiệu cấp CLB lẫn cá nhân trước khi chuyển sang công tác huấn luyện. Trong tháng này, Liên đoàn bóng đá Việt Nam và gia hạn hợp đồng với HLV thủ môn Lee Woon Jae tới năm 2027.

Nhìn tổng thể, các HLV người Hàn Quốc đã đóng góp theo những cách khác nhau cho bóng đá Việt Nam. HLV Park Hang Seo đặt nền móng và tạo bước đột phá về thành tích; HLV Gong Oh Kyun mang đến sự đổi mới về tư duy chiến thuật và phát triển cầu thủ trẻ; còn HLV Kim Sang Sik tiếp nối thành công, duy trì sự ổn định và nâng cao hiệu quả thi đấu trong khi HLV Lee Won Jae giúp các thủ môn Việt Nam nâng cao trình độ.

Điều quan trọng là các HLV Hàn Quốc này đã khai thác được tiềm năng lớn của bóng đá Việt Nam nhờ các phương pháp của mình.

Từ một đội bóng thường gặp khó khăn ở đấu trường châu lục, dưới bàn tay của các HLV Hàn Quốc, các đội tuyển Việt Nam đã trở thành đội bóng có khả năng cạnh tranh và tạo bất ngờ trước các đội mạnh. Các thành tích của bóng đá Việt Nam dưới thời HLV Hàn Quốc chính là bằng chứng rõ ràng cho điều đó.

Sự kết hợp này hứa hẹn sẽ giúp bóng đá Việt Nam gặt hái những thành tích cao hơn trong tương lai.

Cũng cần nói thêm rằng, chính mối duyên của các HLV Hàn Quốc với bóng đá Việt Nam đã trở thành cầu nối đặc biệt trong mối quan hệ giữa nhân dân 2 nước. 

Hình ảnh ở quê nhà HLV Park Hang Seo (quận Sancheong) trong thời gian ông dẫn dắt ĐT Việt Nam

Hình ảnh những tấm băng rôn ở quận Sancheong (Hàn Quốc), quê hương của HLV Park Hang Seo, với những lời chúc mừng nhà cầm quân này và các đội tuyển Việt Nam sau các chiến tích luôn là hình ảnh đẹp đẽ, cho thấy bóng đá đã trở thành cầu nối giữa 2 quốc gia.