Gìn giữ tiếng Việt, nâng đỡ nhau nơi xa, làm chủ tri thức và góp sức dựng xây đất nước - những mong muốn của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại cuộc gặp cộng đồng người Việt Nam ở Nhật Bản gợi mở một mối liên hệ sâu sắc: cội nguồn văn hóa bồi đắp bản lĩnh hội nhập, còn thành quả hội nhập mở thêm những con đường đóng góp cho quê hương.
Trong chương trình thăm chính thức Nhật Bản, cuộc gặp mặt chiều 8/11 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân với cán bộ, nhân viên các cơ quan đại diện và cộng đồng người Việt Nam diễn ra trong không khí ấm tình đồng bào. Những lời thăm hỏi, những tình cảm từ quê nhà mang đến sự gần gũi và niềm tin: dù sinh sống ở đâu, mỗi người Việt Nam vẫn gắn bó với hành trình chung của dân tộc.
Hơn 700.000 người Việt Nam hiện diện trên cả 47 tỉnh, thành của Nhật Bản là hàng trăm nghìn câu chuyện học tập, lao động, lập nghiệp và thích nghi. Có những gia đình đã gắn bó với đất nước này qua nhiều thế hệ; có những người trẻ vừa bắt đầu cuộc sống xa nhà. Khác nhau về hoàn cảnh và hành trình, bà con gặp nhau ở tình cảm với quê hương, ở mong muốn có một cuộc sống tốt đẹp và được góp phần vào sự phát triển của đất nước.
Để tình cảm ấy trở thành sức mạnh, trước hết cần một cộng đồng đoàn kết, biết nâng đỡ từng thành viên. Lời căn dặn của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về tinh thần tương thân tương ái vì thế có ý nghĩa thiết thực. Sự giúp đỡ một người mới đến, lời hướng dẫn cho một sinh viên, việc hỗ trợ người lao động khi gặp khó khăn đều làm cho tình đồng bào trở nên cụ thể. Khi mỗi người có thêm điểm tựa để đứng vững, cả cộng đồng có thêm điều kiện phát triển và đóng góp.
Sức mạnh cộng đồng cũng được bồi đắp bằng uy tín trong xã hội sở tại. Tuân thủ pháp luật, tôn trọng quy tắc chung, làm việc có trách nhiệm và giữ chữ tín là cách mỗi người xây dựng cuộc sống của mình, đồng thời góp phần tạo dựng hình ảnh Việt Nam. Một người lao động tận tâm, một sinh viên nghiêm túc, một doanh nghiệp kinh doanh có trách nhiệm đều có thể làm sâu sắc thêm sự hiểu biết và lòng tin giữa nhân dân hai nước. Tình hữu nghị được nuôi dưỡng từ chính những ứng xử hằng ngày ấy.
Bởi vậy, mong muốn mở rộng hoạt động giáo dục tiếng Việt trong cộng đồng cần được tiếp nối bằng những việc làm bền bỉ. Một lớp học cuối tuần, một góc sách trong gia đình, những cuộc trò chuyện bằng tiếng mẹ đẻ đều góp phần giữ mạch kết nối giữa các thế hệ. Khi tiếng Việt gắn với niềm vui khám phá và tình yêu thương, trẻ em sẽ có thêm động lực học, hiểu và tự hào về nguồn cội.
Tủ sách tiếng Việt do Phu nhân Ngô Phương Ly trao tặng cộng đồng tại cuộc gặp mang ý nghĩa đẹp đẽ ấy. Qua những trang sách, trẻ em có thể tìm về phong cảnh, lịch sử, phong tục và đời sống Việt Nam. Sách giúp khoảng cách địa lý được thu hẹp bằng sự hiểu biết, giúp tình cảm với quê hương lớn lên từ trải nghiệm đọc và những câu chuyện được chia sẻ trong gia đình.
Một cội nguồn được thấu hiểu và trân trọng sẽ bồi đắp bản lĩnh bước ra thế giới. Người trẻ có thể tiếp nhận những giá trị tiến bộ của xã hội Nhật Bản, làm chủ khoa học, công nghệ và những phương pháp làm việc tiên tiến, đồng thời hiểu rõ trách nhiệm với cộng đồng và quê hương. Bản sắc văn hóa khi ấy trở thành nền tảng tinh thần để hội nhập tự tin, biết học hỏi và biết đóng góp.
Đó cũng là chiều sâu trong lời kêu gọi của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về phát huy nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài. Đất nước đang cần các nhà khoa học, chuyên gia, doanh nhân, trí thức có năng lực và kinh nghiệm quốc tế; cần công nghệ, phương pháp quản trị và những mạng lưới hợp tác toàn cầu. Mỗi người Việt tại Nhật Bản, từ vị trí công việc của mình, đều có thể tìm thấy một cách tham gia: kết nối nghiên cứu, chia sẻ kinh nghiệm, giới thiệu đối tác, chuyển giao công nghệ hay mở ra cơ hội đào tạo.
Để những mong muốn cống hiến đi đến kết quả, cam kết tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách cần được cụ thể hóa bằng những cơ hội hợp tác thuận lợi, minh bạch. Chuyên gia cần nơi tiếp nhận và phát triển sáng kiến; doanh nhân cần đối tác tin cậy; người trẻ cần môi trường để thử sức. Các cơ quan đại diện có vai trò kết nối nhu cầu trong nước với thế mạnh của cộng đồng, đồng hành để những ý tưởng có giá trị được triển khai đến cùng. Qua đó, kiều bào có thêm điều kiện thực hiện vai trò đồng hành, đồng kiến tạo trong công cuộc phát triển đất nước.
Mang theo tiếng Việt và tình yêu quê hương, người Việt Nam ở Nhật Bản đang viết tiếp những câu chuyện hội nhập bằng nghị lực và trí tuệ. Khi cội nguồn được gìn giữ trong mỗi gia đình, tình đồng bào được vun đắp trong cộng đồng và khát vọng cống hiến được mở đường bằng những cơ hội thiết thực, những hành trình xa xứ sẽ cùng góp sức nối dài tương lai đất nước.
