Hành trình tìm và giữ con của Phạm Hồng Nhung (sinh năm 1997) là một hành trình thấm đẫm nước mắt của người phụ nữ khao khát làm mẹ: vô sinh do hội chứng buồng trứng đa nang, thụ tinh ống nghiệm (IVF) và những tháng ngày chờ đợi. 

Sau quá trình chuẩn bị và thụ tinh trong ống nghiệm, ngày 17/12/2025, hai phôi ngày 5 đã được sàng lọc di truyền tiền làm tổ PGT-A được chuyển vào tử cung của Nhung tại Hải Phòng. Một trong hai phôi tiếp tục phân chia, tạo thành thai kỳ tam thai. Ba thai nhi có ba buồng ối, hai bánh rau. Thai A ở dưới riêng bánh rau, riêng buồng ối. Thai B và C nằm trên có chung bánh rau, 2 buồng ối.

Phạm Hồng Nhung và Nguyễn Quyết Thắng đã có 11 năm bên nhau. Quãng thời gian để biến thử thách thành động lực vượt qua mọi khó khăn trên hành trình chào đón những thiên thần.

Ngay từ những tuần đầu, thai kỳ đã nhiều lần đứng trước nguy cơ. Tuần thứ 7, Nhung ra máu, phải theo dõi vì dọa sảy thai. Đến tuần thứ 12, sau ca thủ thuật khâu eo cổ tử cung, kết quả siêu âm lại khiến cả gia đình lo lắng: khoảng sáng sau gáy của thai B và C đều tăng. 

Với một cặp song thai chung bánh rau, độ mờ da gáy tăng có thể đi kèm nhiều nguy cơ, từ bất thường nhiễm sắc thể, dị tật cấu trúc đến những vấn đề đặc thù của thai chung bánh rau. Gia đình được tư vấn về khả năng giảm thiểu thai để tập trung cơ hội sống cho thai còn lại. Họ có 24 giờ để suy nghĩ.

Trong ngôn ngữ của sản khoa, độ mờ da gáy dày ở một cặp song thai chung một bánh rau thường mang theo những nguy cơ nặng nề: dị tật cấu trúc tim, hội chứng truyền máu song thai, hoặc bất thường nhiễm sắc thể. 

Khuyến cáo y khoa được đưa ra rất thực tế: giảm thiểu thai, đình chỉ hai bào thai có vấn đề để dồn cơ hội sống cho đứa trẻ còn lại.

Bà Trần Thị Ngọc Liên, mẹ ruột của Nhung, nhớ lại: "Thực sự gia đình đều khuyên Nhung là cho ra. Bác sĩ nói độ mờ da gáy là nguy cơ cao, rồi sợ truyền máu song thai, rất nhiều rủi ro đến với con nhà mình."

Nhưng Nhung muốn có thêm một câu trả lời trước khi quyết định.

"Vợ chồng em có sự chuẩn bị rất tốt trước thời gian làm IVF, bản thân em luyện tập, ăn uống rất kỹ. Gia đình lại không có ai mang gene, phôi lại được chọn lọc cẩn thận… Và em nghĩ con đã đến với em thì con phải ở lại. Em không thể bỏ cuộc, em cần có câu trả lời khoa học hơn." Sản phụ Hồng Nhung.

Qua người quen giới thiệu, Nhung tìm đến TS.BS Nguyễn Thị Sim, Giám đốc Trung tâm Y học Bào thai, Bệnh viện Đại học Phenikaa. Trước một thai kỳ phức tạp, bác sĩ Sim lựa chọn tiếp tục tìm thêm bằng chứng để đánh giá nguy cơ.

Nói về quyết định không "đình chỉ thai" ngày hôm đó, TS.BS Nguyễn Thị Sim chia sẻ: "Giá trị nhân văn của y khoa đôi khi không nằm ở việc nói 'có' với mọi mong muốn của người bệnh. Nó nằm ở việc không vội đóng lại một cánh cửa khi khoa học vẫn còn cách để kiểm chứng và vẫn còn cơ hội để đồng hành."

TS.BS Nguyễn Thị Sim, Giám đốc Trung tâm Y học Bào thai, Bệnh viện Đại học Phenikaa thực hiện ca chọc ốc cho sản phụ Hồng Nhung.

Ở mốc 16 tuần 4 ngày, Nhung được chọc ối. Mẫu bệnh phẩm được làm xét nghiệm nhiễm sắc thể và giải trình tự 4.503 gen bệnh lâm sàng. Kết quả bình thường. Hai vợ chồng nhận được tin vào một buổi sáng.

Sau những ngày chờ đợi, họ có thêm một lý do để tiếp tục.

Nút thắt sinh tử đầu tiên đã được mở.

Qua được nút thắt đầu tiên, thai kỳ vẫn còn nhiều nguy cơ. Nhung có yếu tố di truyền liên quan đến tình trạng tăng đông máu. Các bác sĩ phải theo dõi sát nguy cơ hình thành huyết khối và ảnh hưởng đến tuần hoàn bánh rau. Từ đó, những mũi thuốc chống đông trở thành một phần quen thuộc trong mỗi ngày của thai phụ. Liều thuốc được điều chỉnh theo kết quả xét nghiệm, từ 4.000 IU lên 8.000 IU. Những mũi tiêm liên tục khiến vùng da bụng của Nhung thâm lại, cứng và bầm tím.

TS.BS Nguyễn Thị Sim gọi khoảng thời gian 16 tuần ròng rã ấy (từ tuần 12 đến tuần 28) là một cuộc chiến vô cùng khắc nghiệt.

Trung bình cứ 2 tuần một lần, thai phụ lại trải qua một vòng thăm khám.

8 lần tái khám là 8 kết quả mang theo những nguy cơ hoàn toàn mới, buộc các bác sĩ phải liên tục giải thích và thay đổi 8 chế độ thuốc, dinh dưỡng, nghỉ ngơi khác nhau.

Bài toán đặt ra cho Y học bào thai lúc này là cực hạn: Phải cá thể hóa phác đồ để chăm sóc và bảo vệ sinh mạng cho cùng lúc 4 bệnh nhân, một người mẹ và ba thai nhi, trong một cơ thể đang rệu rã.

Đến tuần 23, Nhung tiếp tục đối mặt với chứng dư ối làm tử cung căng tức đến mức không thể tự đi lại, mọi di chuyển đều phải cậy nhờ chiếc xe lăn. Cùng lúc đó, xét nghiệm dung nạp đường huyết xác nhận cô mắc đái tháo đường thai kỳ.

Nhìn vợ tiều tụy đi trên chiếc xe lăn với vùng bụng bầm tím, anh Nguyễn Quyết Thắng miêu tả thai kỳ của vợ mình là một chuỗi ngày ngóng chờ trong sợ hãi, tính toán sự sống không phải theo tháng, mà đếm từng ngày, từng giờ. Anh Nguyễn Quyết Thắng, chồng Nhung, nhớ lại quãng thời gian ấy: "Người ta bầu đếm theo tháng, còn vợ chồng tôi đếm đủ từng ngày một. Vợ gần như treo chân trên giường, chả đi lại được gì, xót lắm nhưng hai đứa chỉ biết động viên nhau."

Nhưng ở vị trí tâm bão, Hồng Nhung lại giữ một sự tĩnh lặng đến kinh ngạc: "Em chả biết ông trời cho em tính cách gì, nhưng em không dằn vặt hay để mình đắm chìm trong nỗi sợ. Em tin các con, và cũng tin mình đang có một chuyên gia y học bào thai như TS. Sim đồng hành, theo sát để cùng mẹ con em đi qua hành trình này. Với em, quan trọng nhất vẫn là mỗi ngày được ôm con, trò chuyện với con và giữ cho mình sự lạc quan. Vì chỉ khi mình vững vàng, mình mới có đủ sức mạnh làm điểm tựa cho ba đứa trẻ trong bụng cùng chiến đấu."

Cô cứ thế chờ từng ngày...

Giới hạn chịu đựng của cơ thể đứt gãy ở tuần thai 27. Cổ tử cung của Nhung ngắn lại chỉ còn 12 mm. Cô nhập viện điều trị dọa sinh non. Ngày 10/06, ở mốc 27 tuần 5 ngày, các cơn co tử cung dồn dập kéo đến và vô hiệu hóa hoàn toàn các loại thuốc cắt cơn.

Ngày 11/06 (27 tuần 6 ngày), màng ối của thai A nằm thấp nhất rách toang. Một cuộc hội chẩn liên chuyên khoa chớp nhoáng lập tức diễn ra ngay tại phòng sinh. Đúng 9h50 sáng, bé trai Nguyễn Minh Đức lọt lòng qua đường âm đạo. Cơ thể con đỏ hỏn, chỉ nặng vỏn vẹn 900g, lọt thỏm trong lòng bàn tay người lớn.

Thông thường, khi một thai đã ra đời, tử cung sẽ tiếp tục co bóp mãnh liệt để tống xuất các thai còn lại ra ngoài. Nhưng đối mặt với hai bào thai cực non còn nằm lại, một quyết định táo bạo bậc nhất trong y khoa hiện đại đã được đưa ra: Kích hoạt kỹ thuật Sinh trì hoãn (Delayed Interval Delivery).

Ngay trên bàn đẻ, TS.BS Nguyễn Thị Sim thao tác thắt kẹp dây rốn của Minh Đức sát lỗ cổ tử cung, sát khuẩn tuyệt đối và... đẩy đoạn dây rốn cùng bánh rau ấy lưu lại bên trong cơ thể người mẹ. Phác đồ giảm co tích cực liều cao kết hợp Magie sulfate bảo vệ thần kinh thai nhi được truyền xối xả.

9h50 ngày 11/6/2026, em bé đầu tiên Nguyễn Minh Đức chào đời. Chiến lược sinh trì hoãn chính thức bắt đầu.

BSCC Trần Quang Hiệp, Phó Trưởng khoa Sản, nhận định về thời khắc này: "Quyết định giữ lại hai bé là một quyết định thực sự táo bạo, nhưng sự mạo hiểm này dựa trên cơ sở khoa học chuyên môn, sự phối hợp đa chuyên khoa và điều kiện vô khuẩn tuyệt đối để đem lại sự an toàn cao nhất."

36 giờ sau đó là một thế trận căng thẳng chưa từng có. Nhung nằm bất động trên giường bệnh, cảm nhận rõ sự tồn tại của dây rốn đứa trẻ đầu tiên vẫn bám chặt trong cơ thể mình. Phía bên ngoài, toàn bộ hệ thống y tế được đặt trong tình trạng báo động đỏ. TS.BS Nguyễn Thị Sim miêu tả về cái đêm mà cả bệnh viện không ngủ:

"Trong 36 giờ trì hoãn sinh, đây không đơn thuần là một cuộc đấu trí mà là hai kế hoạch tác chiến diễn ra song song. Một em bé đã ra đời nhưng cuộc đẻ chưa xong, đẩy Sản khoa vào những thử thách rất lớn về kiểm soát nhiễm trùng và băng huyết. 

Ở phía đầu cầu còn lại, Khoa Sơ sinh vừa phải tập trung hồi sức cho em bé 900g, vừa phải chia nhân lực trực chiến để đón tiếp hai em bé còn lại. Các bác sĩ tăng cường nhân sự tối đa, bàn giao tua trực tỉ mỉ. Những người hết ca trực về nhà đều thống nhất để điện thoại bên người với chuông báo lớn nhất, xe sẵn sàng ứng biến dù ngày hay đêm. Đến lúc cần hành động, tất cả đều có mặt không thiếu một bộ phận nào."

Các bác sĩ tăng cường nhân sự tối đa, bàn giao tua trực tỉ mỉ theo dõi sản phụ liên tục quá trình sinh trì hoãn.

Ngoài cánh cửa khu phẫu thuật, anh Thắng ngồi gục đầu, run rẩy nhìn tờ giấy cam kết phẫu thuật với những nguy cơ băng huyết, cắt tử cung. Nỗi sợ hãi ập đến khi anh tận mắt thấy ba chiếc lồng ấp sơ sinh nối đuôi nhau đẩy vào:

"Thương các con đứt ruột, nhưng cầm tờ giấy cam kết sinh tử trên tay, nỗi sợ mất Nhung lấn át tất cả. Thú thực trong giây phút ấy, tôi chỉ cầu xin ông trời cho vợ mình được bình an."

Chiếc lò xo bị nén đến mức cực hạn cuối cùng cũng bung ra. 23h40 ngày 12/06 (mốc 28 tuần thai), màng ối thai trên cùng vỡ, ngôi thai xoay ngang, đe dọa trực tiếp tính mạng cả mẹ và con.

Một cuộc mổ cấp cứu được quyết định. Trong phòng mổ, các ê-kíp sản khoa, gây mê hồi sức, sơ sinh và những bộ phận liên quan lần lượt vào vị trí.

Tại cuộc mổ, 4 ê-kíp sản khoa, gây mê hồi sức, sơ sinh và những bộ phận liên quan cùng sẵn sàng tại tác chiến song song.

Tại phòng mổ, TTƯT. TS. BS Đỗ Văn Lợi, Giám đốc Trung tâm Gây mê Hồi sức cùng ê-kíp đứng trước một bài toán nan giải: Bệnh nhân mang gen tăng đông máu, đang dùng thuốc chống đông liều cao. Nếu gây tê trục thần kinh có thể gây tụ máu ngoài màng cứng dẫn đến liệt rễ thần kinh; nhưng nếu gây mê toàn thân, thuốc mê qua rau thai sẽ ức chế hô hấp của hai đứa trẻ sinh cực non.

TS. BS Đỗ Văn Lợi chia sẻ về áp lực lúc đó: "Câu hỏi đầu tiên của chúng tôi là mũi tiêm thuốc chống đông cuối cùng là khi nào? Thời gian phải đủ an toàn để chúng tôi quyết định gây tê tủy sống, giúp người mẹ êm ái mà không ức chế hai thai nhi non yếu."

Với những em bé còn quá non, 36 giờ trì hoãn ấy quý giá đến mức gần như không thể đong đếm. Mỗi giờ được ở lại trong bụng mẹ là thêm một giờ các con chưa phải đối diện với thế giới bên ngoài khi cơ thể còn vô cùng mong manh; là thêm thời gian để phổi và các cơ quan tiếp tục trưởng thành, thêm thời gian để những can thiệp hỗ trợ trước sinh phát huy tác dụng và chuẩn bị cho các con khả năng thích nghi tốt hơn sau khi chào đời.

Khoảng thời gian ấy cũng đặc biệt quan trọng với người mẹ. Thuốc chống đông được dừng đủ lâu để ê-kíp có thể lựa chọn gây tê tủy sống ở thời điểm an toàn hơn, vừa giúp mẹ trải qua cuộc sinh êm ái, vừa tránh việc phải sử dụng phương án có nguy cơ gây ức chế thêm cho hai thai nhi vốn đã rất non yếu.

Sau 36 giờ theo dõi sát và tính toán từng bước, cuộc gây tê được thực hiện. 23 giờ 48 phút, bé Minh Vũ chào đời, nặng 950 gram. Hai phút sau, Minh Hưng chào đời, nặng 1.000 gram. Cả hai được kẹp, cắt rốn và chuyển ngay lên lồng ấp để hồi sức. Ba anh em đã lần lượt ra đời.

23 giờ 48 phút, bé Nguyễn Minh Vũ chào đời, nặng 950 gram. Hai phút sau, bé Nguyễn Minh Khôi chào đời, nặng 1.000 gram.

36 giờ ngắn ngủi trên đồng hồ, nhưng với những đứa trẻ sinh non, đó có thể là cả một khoảng trưởng thành quý giá được giành lại trước khi bắt đầu cuộc chiến ngoài bụng mẹ.

Cuộc chiến ấy tiếp tục tại Khoa Sơ sinh.

Rời bàn mổ, trận chiến lập tức dời sang Khoa Sơ sinh. Nhìn ba đứa con trong lồng ấp, anh Thắng gần như không nhận ra hình hài những đứa trẻ mà hai vợ chồng đã chờ đợi suốt nhiều tháng.

"Chân tay bé tí như củ khoai cắm bốn cái que, da còn nhìn xuyên thấu được."

Cả ba đều suy hô hấp nặng, phải hỗ trợ hô hấp bằng NCPAP. Dinh dưỡng ban đầu chủ yếu được cung cấp qua đường tĩnh mạch. Các bác sĩ phải theo dõi sát nguy cơ viêm ruột hoại tử, một biến chứng nặng ở trẻ sinh non. 

Ba em bé Minh Đức, Minh Vũ, Minh Khôi được chăm sóc trong lồng ấp tại khoa Sơ sinh.

Thời điểm ấy, Khoa Sơ sinh đồng thời chăm sóc nhiều trẻ cực non khác. BS Trần Diệu Linh, Trưởng Khoa Sơ sinh cùng các đồng nghiệp xây dựng kế hoạch chăm sóc riêng cho từng em bé. Môi trường điều trị được kiểm soát chặt chẽ. Ánh sáng được giảm bớt, tiếng ồn được hạn chế để giảm những kích thích không cần thiết đối với trẻ sinh non. 

Khoa Dược phối hợp với Khoa Sơ sinh tính toán lượng dịch truyền, vi chất và thuốc cho từng trẻ. Các con số rất nhỏ. Có khi chỉ chính xác đến từng 0,1 ml. Những bữa sữa đầu tiên cũng bắt đầu từ những lượng rất ít, có lúc chỉ 0,1 ml.

BS Trần Diệu Linh nói: "Mình phải tin vào sức của mình. Khi mang những thành quả tốt đẹp của y học để áp dụng, sứ mệnh của chúng tôi là đưa lại chất lượng cuộc sống cho đứa trẻ ngay từ ban đầu, song hành cùng việc cứu sống các con."

BS Tuấn Anh, Khoa Sơ sinh, cho biết việc điều trị trẻ sinh non đòi hỏi phải điều chỉnh rất sát từng em bé: "Chúng tôi đã áp dụng những phác đồ mang tính cá thể hóa rất cao, không áp dụng một phác đồ chung cho tất cả các em bé. Bởi vì điều trị thái quá một trạng thái bệnh lý có thể làm phát sinh bệnh lý mới ở trẻ đẻ non."

Có những đêm cả ê-kíp phải theo dõi sát từng thay đổi nhỏ. Bé Minh Khôi từng chướng bụng, phải đặt vấn đề theo dõi viêm ruột hoại tử. Từng ml sữa được cân nhắc, điều chỉnh theo khả năng dung nạp của bé. 

3 bé được mẹ và người thân da kề da ngay tại phòng hồi sức sơ sinh.

Trong hành trình ấy, cha mẹ cũng trở thành một phần của quá trình chăm sóc. Khi tình trạng cho phép, phương pháp Kangaroo, hay da kề da, được áp dụng. Hơi ấm từ cơ thể cha mẹ giúp các em bé tiếp tục có thêm những tiếp xúc rất sớm với gia đình. 

Người mẹ đứng ngoài lồng ấp, nhìn từng chút sữa được đưa vào cho con. Cô nhớ lại: "Con người ta đẻ ra ăn được mấy chục ml, con mình đút 1 ml sữa đã chướng bụng. Đứng ngoài lồng ấp, tôi chỉ biết khấn thầm: 'Siêu nhân của mẹ cố lên, rồi ra mẹ ôm'."

Ba tháng sau đêm vượt cạn kinh hoàng ấy, ngày 14/09/2026, cánh cửa khoa Sơ sinh mở ra trong nụ cười và nước mắt.

Hồng Nhung và anh Thắng rạng rỡ ôm ba cậu con trai nhận giấy xuất viện. Cả ba em bé không chỉ sống sót kỳ diệu, mà còn vươn lên bắt kịp đà tăng trưởng của trẻ sinh đủ tháng: Minh Đức (3,70kg), Minh Khôi (3,58kg) và Minh Vũ (3,57kg). Đánh giá về thành quả này, TS.BS Nguyễn Thị Sim tự hào xen lẫn xúc động:

"Chăm sóc nâng niu để cả 3 trẻ cực non sống được, ra viện tăng cân khoẻ mạnh là đã khó, mà quan trọng là tai, mắt, các sức khoẻ tinh thần vận động đều bình thường theo chuẩn mới là đỉnh cao."

Ngày 14/09/2026, Minh Đức (3,70kg), Minh Khôi (3,58kg) và Minh Vũ (3,57kg) khỏe mạnh xuất viện.

Kỳ tích ấy không rớt xuống từ một phép màu viển vông. Nó được kiến tạo từ sự kiên định của Y học bào thai, sự táo bạo của Sản khoa, sự tinh chuẩn của Gây mê hồi sức và sức chịu đựng bền bỉ của Khoa Sơ sinh - Dược lâm sàng. Ở đó, người bệnh không phải đơn độc chạy vạy qua từng khoa phòng. Trái lại, cả một hệ thống y tế vững chãi đã chủ động xoay quanh, trở thành tấm lá chắn thép bảo vệ họ qua từng nấc thang nguy cơ.

Những đứa trẻ chào đời bình an, khỏe mạnh không chỉ là niềm tự hào của gia đình mà còn là hạnh phúc của những người thầy thuốc.

Sự vững chãi ấy đến từ một tầm nhìn đầu tư bài bản, đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe nhất của y khoa hiện đại. Điều này đã được bảo chứng bởi GS. Brynn Levy - Giáo sư tại Trung tâm Y khoa Đại học Columbia (Hoa Kỳ), Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội Chẩn đoán Trước sinh Quốc tế (ISPD). Trong giới y khoa, ông được xem là một trong những chuyên gia có tầm ảnh hưởng lớn nhất, người tiên phong đưa di truyền hệ gen trở thành nền tảng của chẩn đoán trước sinh hiện đại trên toàn cầu. 

Trực tiếp  nghe ca sinh tam thai và tham quan hệ thống phòng thí nghiệm và cơ sở hạ tầng của PhenikaaMec, vị chuyên gia lão luyện đã không giấu được sự kinh ngạc.

Chính nhờ những tiêu chuẩn phòng mổ vô khuẩn và hệ thống labo di truyền đồng bộ đó, ê-kíp mới có đủ tự tin để thực thi kỹ thuật "sinh trì hoãn" ở mức độ cực hạn. Tiếng vang của hành trình đi ngược tạo hóa ấy vì thế đã vượt ra khỏi biên giới quốc gia. Tại một hội thảo y khoa quốc tế mới đây, GS. Jan Deprest, Chủ tịch đắc cử Hiệp hội Chẩn đoán Trước sinh Quốc tế (ISPD), sau khi nghe báo cáo về ca bệnh, ông cũng vô cùng ấn tượng.

Từ góc nhìn của những chuyên gia quốc tế hàng đầu soi chiếu lại, người ta càng thấm thía hơn câu nói xót xa của bà ngoại 3 em bé trong ngày đầu nhận tin dữ: "Rất nhiều cái rủi ro đến với con nhà mình."

Từ chính nơi rủi ro bủa vây ngập tràn ấy, những người khoác áo blouse trắng đã  đặt cược cả sự nghiệp của mình. Như lời bác sĩ Sim từng bộc bạch: "Quá mạo hiểm cho sự nghiệp của mỗi người tham gia cứu chữa ca bệnh này. Nhưng lúc đó quả thực sự quyết tâm đã lấn át hoàn toàn nỗi sợ ấy..."

Với Hồng Nhung, những tháng ngày ấy được nhớ bằng những con số rất khác. Một ngày trong bụng mẹ dài hơn rất nhiều so với một ngày sau khi sinh. Cô nói: "Một ngày trong bụng em bằng mười ngày ở ngoài… Con đến với mình rồi, chúng nó sẽ tìm đủ mọi cách ở lại với mình. Mẹ vẫn là chỗ dựa tốt, lạc quan chiến đấu cùng con."

Hồng Nhung nói về hành trình ấy bằng hai chữ: "Biết ơn." Rồi cô nhìn ba con và gọi chúng là những "siêu nhân" của mình. Có lẽ, với một người mẹ đã đi qua thai kỳ ấy, điều đáng nhớ nhất không phải là những con số của một ca bệnh hiếm.

Mà là khoảnh khắc được ôm cả ba đứa con.

Hành trình giữ con của Phạm Hồng Nhung khép lại, nhưng dư âm của nó đã vượt xa khuôn khổ của một ca lâm sàng phức tạp. Hơn hết, câu chuyện là minh chứng cho một triết lý y khoa sâu sắc: Giá trị nhân văn của nghề y đôi khi không nằm ở việc dễ dàng thỏa hiệp hay buông xuôi, mà nằm ở việc kiên quyết không vội đóng sập một cánh cửa, khi khoa học vẫn còn cách để kiểm chứng, và trái tim người thầy thuốc vẫn khao khát được đồng hành./.