Có những giai đoạn, văn hóa được nhắc đến như một nền tảng tinh thần - quan trọng nhưng trừu tượng, cần thiết nhưng khó đo đếm. 

Nhưng năm 2025 đánh dấu một chuyển động khác: văn hóa không còn đứng bên lề các quyết sách phát triển, mà từng bước đi vào trung tâm, được nhìn nhận như một nguồn lực thực chất, một sức mạnh mềm có khả năng tạo ra giá trị kinh tế, nâng đỡ đời sống và nuôi dưỡng niềm tin xã hội. 

Bước sang năm 2026, mạch tư duy ấy không dừng lại ở nhận thức, mà đang được đẩy sang giai đoạn hành động và kiến tạo.

Nhìn lại năm 2025, dấu ấn dễ nhận thấy nhất của đời sống văn hóa không nằm ở số lượng sự kiện, mà ở cách các giá trị văn hóa Việt Nam hiện diện ngày càng tự tin hơn trong không gian công cộng và trên bản đồ quốc tế. Từ điện ảnh, âm nhạc, nghệ thuật biểu diễn đến thời trang, ẩm thực, nội dung số, văn hóa Việt không tìm cách gây chú ý bằng sự phô trương, mà bằng bản sắc riêng – đủ mềm mại để đối thoại, đủ sâu để tạo dư âm.

Với vẻ đẹp "độc nhất, vô nhị", Vịnh Hạ Long đã 2 lần được Ủy ban Di sản Thế giới công nhận là "Di sản thế giới" với giá trị ngoại hạng toàn cầu về mặt thẩm mỹ (năm 1994) và "Di sản Thiên nhiên thế giới" về giá trị địa chất - địa mạo (năm 2000). Ngoài ra, năm 2012 Vịnh Hạ Long được Tổ chức New Open World trao tặng danh hiệu "Kỳ quan thiên nhiên mới của thế giới"

Điều đáng nói hơn là sự thay đổi trong tâm thế xã hội. Văn hóa không còn bị xem là "phần trang trí" của phát triển, mà trở thành một không gian sống động để con người tham gia, sáng tạo và chia sẻ. 

Đặc biệt, thế hệ trẻ ngày càng ý thức rõ rằng văn hóa không phải thứ để cất giữ trong bảo tàng hay giáo trình, mà là thứ để sống cùng, làm mới cùng và mang ra thế giới. Chính sự tự tin ấy tạo nên nền tảng tinh thần quan trọng, giúp văn hóa bước sang năm 2026 với một vị thế khác: không chỉ lan tỏa, mà bắt đầu định hình vai trò của mình trong cấu trúc phát triển quốc gia.

Một dấu mốc mang tính chiến lược của giai đoạn này là việc Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025–2035 chính thức được triển khai. Đây không đơn thuần là một chương trình đầu tư, mà là sự khẳng định rõ ràng rằng văn hóa được đặt ở vị trí trung tâm của phát triển bền vững, song hành cùng kinh tế, xã hội và môi trường.

Di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh Yên Tử nằm ở phường Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh, đã được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt năm 2012 và năm 2025 được Ủy ban Di sản Thế giới, UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới. Chứng nhận này không chỉ là cột mốc khẳng định những giá trị văn hoá, lịch sử cao quý của Yên Tử mà còn mở ra cơ hội phát triển vươn tầm quốc tế

Điểm mới của cách tiếp cận này nằm ở tư duy kết nối: không tách rời bảo tồn và phát triển, không đối lập truyền thống với hiện đại, mà tìm cách gắn di sản với sinh kế, bản sắc với sáng tạo, giá trị tinh thần với giá trị kinh tế. Bước sang giai đoạn 2025–2026, câu hỏi không còn là "văn hóa quan trọng đến đâu", mà là "làm thế nào để văn hóa thực sự đi vào đời sống, đi vào thị trường và đi vào hành vi xã hội".

Chùa Vĩnh Nghiêm (hay còn gọi là chùa Đức La) thuộc phường Tân An, tỉnh Bắc Ninh. Được xây dựng theo lối kiến trúc chùa tháp truyền thống với các mái cong và các tòa nhà có hình dáng đặc trưng. Đây là ngôi chùa cổ được xem là một “đại danh lam cổ tự” của Phật giáo Việt Nam. Mới đây, chùa là một trong những di tích trong Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn - Kiếp Bạc được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới

Trong bối cảnh đất nước chuẩn bị triển khai các định hướng lớn của nhiệm kỳ mới và hướng tới những mốc phát triển dài hạn hơn, việc đặt văn hóa vào vị trí trụ cột cho thấy một lựa chọn mang tính bản lĩnh: phát triển nhanh nhưng không đánh đổi bản sắc; hội nhập sâu nhưng không hòa tan; tăng trưởng kinh tế nhưng không bỏ quên con người.

Năm 2025 chứng kiến nhiều hiện tượng đáng chú ý của công nghiệp văn hóa, với những chương trình nghệ thuật quy mô lớn, những sản phẩm giải trí tạo hiệu ứng xã hội rộng. Nhưng chính từ những hiện tượng ấy, một câu hỏi căn cốt được đặt ra: làm thế nào để công nghiệp văn hóa không chỉ bùng lên theo thời điểm, mà trở thành một hệ sinh thái bền vững?

Trong khuôn viên Hội chợ mùa Thu 2025 tại Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia (Đông Anh, Hà Nội) phân khu điện ảnh luôn thu hút đông đảo công chúng tham quan. Tại đây, công chúng được xem phim miễn phí, được tìm hiểu, khám phá không gian điện ảnh, cảm nhận tinh thần sáng tạo của một ngành điểm nhấn trong phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam

Câu trả lời không thể chỉ nằm ở vài sản phẩm thành công. Công nghiệp văn hóa cần một môi trường đồng bộ hơn: chính sách rõ ràng, thị trường minh bạch, nguồn nhân lực đủ chiều sâu và hạ tầng sáng tạo đủ mạnh. Trong thời đại số, văn hóa không còn là câu chuyện riêng của cảm hứng nghệ thuật, mà là sự kết hợp chặt chẽ giữa nghệ thuật, công nghệ và quản trị.

"Hạ Long concert 2025 Hào khí Di sản - Bừng sáng tương lai" tối ngày 29/10/2025

Sự phát triển nhanh chóng của các nền tảng số, trí tuệ nhân tạo và công nghệ tương tác trong năm 2025 mở ra những khả năng chưa từng có cho sáng tạo văn hóa. Nhưng đi cùng cơ hội là thách thức: nếu thiếu cơ chế khuyến khích đổi mới, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và kết nối với thị trường toàn cầu, sức sáng tạo ấy rất dễ bị phân tán hoặc khai thác ngắn hạn.

Một điểm nghẽn lớn, đồng thời cũng là bài toán dài hạn của giai đoạn 2025-2026, nằm ở nguồn nhân lực văn hóa – nghệ thuật, đặc biệt là đội ngũ trẻ. Khi văn hóa được kỳ vọng trở thành động lực phát triển, yêu cầu đối với người làm văn hóa không còn dừng ở tài năng chuyên môn, mà mở rộng sang tư duy quản lý, khả năng thích ứng công nghệ và năng lực hội nhập quốc tế.

Trình diễn nghệ thuật Da Nang Concert 2025 với chủ đề “Đà Nẵng – Kết nối tương lai” tối 2/9/2025. Đây là lần đầu tiên âm nhạc được hòa quyện với không gian lịch sử của tòa nhà Bảo tàng Đà Nẵng, nơi lưu giữ ký ức, hồn cốt và hành trình phát triển của thành phố bên sông Hàn

Ở góc độ này, những phân tích của Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội, gợi mở một cách nhìn đáng suy ngẫm: đầu tư cho con người chính là đầu tư cho sức sống lâu dài của văn hóa. Không có thế hệ sáng tạo mới, văn hóa sẽ khó duy trì được khả năng tự làm mới mình trước những biến động của thời đại.

Chuyển dịch quan trọng nhất của năm 2025 có lẽ nằm ở cách đo lường văn hóa. Thay vì đếm số sự kiện hay quy mô đầu tư, văn hóa ngày càng được nhìn qua tác động đến đời sống: có giúp con người sống nhân văn hơn không, có tạo ra sự gắn kết xã hội không, có nuôi dưỡng niềm tin và cảm giác hạnh phúc không?

Chương trình "Rock Concert – Trái tim Việt Nam" đã diễn ra tại Khu Di tích Hoàng Thành Thăng Long (Hà Nội) tối ngày 7/9/2025

Bước sang năm 2026, khi đất nước triển khai nhiều quyết sách lớn trong bối cảnh thế giới còn nhiều biến động, vai trò điều tiết xã hội của văn hóa trở nên rõ nét hơn bao giờ hết. Văn hóa lúc này không chỉ là không gian sáng tạo, mà còn là "vùng đệm" tinh thần giúp xã hội giữ được sự cân bằng, giúp con người tìm thấy điểm tựa và ý nghĩa sống.

Nhìn lại năm 2025, có thể thấy một mạch phát triển liền mạch của văn hóa Việt Nam: từ chuyển mình sang tăng tốc, từ lan tỏa sang định hình, từ cảm hứng sang kiến tạo. Cơ hội đang mở ra để văn hóa khẳng định vai trò không chỉ trong đời sống tinh thần, mà trong toàn bộ cấu trúc phát triển quốc gia.

Ngày 17/10/2025, tại Trung Quốc, Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc (UN Tourism) tổ chức Lễ trao Giải thưởng “Làng Du lịch tốt nhất 2025”. Thôn Lô Lô Chải (tỉnh Tuyên Quang) và Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn (tỉnh Lạng Sơn) của Việt Nam được trao giải

Cơ hội ấy sẽ không tự biến thành kết quả nếu thiếu sự kiên trì của chính sách, sự đồng hành của xã hội và sự dấn thân của những người làm văn hóa. Nhưng nếu đi đúng hướng, năm 2025 có thể được nhớ đến như điểm khởi đầu của một giai đoạn mới – giai đoạn mà văn hóa không chỉ được nói đến nhiều hơn, mà được sống nhiều hơn, được tin cậy hơn và được kỳ vọng như một động lực bền vững cho tương lai đất nước.