Tấm HCV Olympic đầu tiên và danh giá nhất mang tầm thế giới của thể thao Việt Nam thuộc về xạ thủ Hoàng Xuân Vinh tại Olympic Rio 2016 (Brazil). Ông giành HCV nội dung 10m súng ngắn hơi nam với tổng điểm 202.5, thiết lập cột mốc lịch sử cho thể thao nước nhà trong hành trình 80 năm hình thành và phát triển.

Dấu ấn của Đại tá Hoàng Xuân Vinh (sinh năm 1974) được thể hiện qua nhiều thành tích. Cho đến nay, anh là người đầu tiên và duy nhất của thể thao Việt Nam giành huy chương vàng, phá kỷ lục Olympic; giành 2 huy chương tại một kỳ Thế vận hội. Xạ thủ Hoàng Xuân Vinh đã được trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, gồm: Huân chương Lao động hạng Nhất, Nhì, Ba; Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ; Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng...

Trong sự phát triển chung của Thể thao Việt Nam đóng góp tích cực trong sự phát triển chung của đất nước Việt Nam xuyên suốt 80 năm qua, tấm HCV của xạ thủ Hoàng Xuân Vinh tại Olympic năm 2016 là thành tích cao nhất của thể thao Việt Nam trên đấu trường quốc tế tới thời điểm hiện tại.

Ở Rio de Janeiro (Brazil) khi đó, xạ thủ Hoàng Xuân Vinh giành 1 HCV, 1 HCB để trở thành VĐV Việt Nam đầu tiên giành HCV tại Olympic. Trong đó, thành tích thi đấu chung kết 10m súng ngắn hơi nam của Hoàng Xuân Vinh (giành HCV) được công nhận là kỷ lục Olympic. Để đạt thành công này, xạ thủ Hoàng Xuân Vinh đã chuẩn bị kỹ lưỡng chuyên môn và trải qua nhiều giải đấu tích lũy kinh nghiệm trước khi tham dự Olympic năm 2016.

Đại tá Hoàng Xuân Vinh sinh năm 1974, tốt nghiệp Trường sĩ quan Công binh, trưởng thành từ bắn súng Quân đội. Năm 26 tuổi, anh tập trung đội tuyển bắn súng quốc gia và ở đội tuyển 24 năm liên tục. Hoàng Xuân Vinh từng giành hàng chục HCV SEA Games, 2 HCV Cúp bắn súng thế giới.

Năm 2016, anh làm nên kỳ tích khi giành 1 HCV, 1 HCB tại Olympic Brazil. Đến nay, tấm HCV của anh cũng là HCV duy nhất trong lịch sử thể thao Việt Nam tại đấu trường Olympic.

Sau Olympic Tokyo 2021, xạ thủ Hoàng Xuân Vinh giải nghệ chuyển sang công tác huấn luyện tại đội tuyển bắn súng Việt Nam. Anh cùng chuyên gia Park Chung Gun đã góp phần đào tạo nên nhà vô địch Asiad 19, xạ thủ Phạm Quang Huy.

Hết năm 2023, HLV Hoàng Xuân Vinh rời đội tuyển bắn súng Việt Nam để trở về tiếp tục giữ vị trí trưởng bộ môn bắn súng Trung tâm thể thao Quân đội (Bộ Quốc phòng).

Mới đây, tại SEA Games 33 tổ chức tại Thái Lan năm 2025, Hoàng Xuân Vinh được vinh danh là một trong những VĐV huyền thoại của thể thao Đông Nam Á.

Trên bức ảnh của Hoàng Xuân Vinh, Ban tổ chức SEA Games 33 viết: "Việt Nam là một minh chứng tiêu biểu cho sự phát triển thể thao có hệ thống trong suốt 10 năm qua. Từ một quốc gia chưa từng có huy chương vàng Olympic, Việt Nam đã bước lên đỉnh cao ở môn bắn súng tại Thế vận hội Rio de Janeiro 2016".

Bên cạnh một sự nghiệp thành công, cuộc sống của Hoàng Xuân Vinh cũng được nhiều người quan tâm. Tuy nhiên, nam Đại tá là người rất kín tiếng, anh không thường xuyên chia sẻ về cuộc sống riêng của mình trên mạng xã hội.

Cuộc sống hôn nhân của xạ thủ Hoàng Xuân Vinh cũng rất trọn vẹn, hạnh phúc. Anh từng dành nhiều lời tri ân đến vợ - Phan Hương Giang trên truyền thông vì đó là hậu phương vững chắc cho anh.

Xạ thủ Hoàng Xuân Vinh từng bày tỏ, có nhiều thời điểm gặp áp lực vì thành tích không như ý, vợ luôn là người đầu tiên an ủi, động viên. Mỗi khi thi đấu xa nhà, vợ cũng là người thay anh vun vén, chăm sóc tổ ấm. Chính vì vậy khi có thời gian rảnh, Hoàng Xuân Vinh cho biết anh luôn dành cho gia đình, vợ con.

Trước tấm HCV Olympic của Hoàng Xuân Vinh, Thể thao Việt Nam cũng có cố xạ thủ Trần Oanh phá kỷ lục thế giới.

Cố xạ thủ Trần Oanh (1927-1986) là huyền thoại bắn súng Việt Nam, nổi tiếng với việc phá kỷ lục thế giới nội dung súng ngắn ổ quay (587 điểm) năm 1962. Ông được công nhận là Vận động viên xuất sắc nhất thế kỷ 20 của Thể thao Việt Nam vào năm 2000 nhờ tài năng thiên bẩm, tâm lý thép và những thành tích đỉnh cao thế giới.

Các kỷ lục và thành tích nổi bật của cố xạ thủ Trần Oanh gồm: Phá kỷ lục thế giới (1962): Tại giải bắn súng quân đội các nước XHCN ở Tiệp Khắc, ông đạt 587 điểm ở nội dung súng ngắn ổ quay, vượt qua kỷ lục trước đó của xạ thủ Mỹ (586 điểm). Phá kỷ lục Châu Á (1967): Tại giải bắn súng hữu nghị quốc tế ở Bắc Kinh, ông đạt 554 điểm nội dung súng ngắn bắn chậm, phá kỷ lục châu Á. hành tích khác: Đoạt 2 HCV tại Đại hội GANEFO châu Á (1966).

Ông Trần Oanh là một trong những xạ thủ tiêu biểu nhất của Quân đội nhân dân Việt Nam, người đã đưa bắn súng Việt Nam lên bản đồ thế giới ngay trong thời kỳ chiến tranh.

Xong cuộc thi đấu ở Plzen, Tiệp Khắc năm 1962, xạ thủ Trần Oanh trở về trường Sỹ quan lục quân, Hà Nội làm công việc quen thuộc là dạy bộ môn bắn súng.

Sau chiến tích đó ở Plzen, ông được khen thưởng, đề nghị phong quân hàm, từ trung úy, lên thượng úy. Tại trường Sỹ quan lục quân, thầy hiệu trưởng Cao Văn Khánh đã tặng thưởng huân chương chiến công hạng 3 cho xạ thủ Trần Oanh.

Năm 1965, các đội thể thao thành tích cao giải tán, riêng đội bắn súng quân đội về các đơn vị chiến đấu. Một số xạ thủ như Hồ Xuân Kỷ, Trần Oanh vào CLB bắn súng quốc gia ở Xuân Mai, xạ thủ Cung Bỉnh Di về sư đoàn 312 chiến đấu. Năm 1966, dự Ganefo, Đại hội thể thao châu Á các nước mới trỗi dậy tổ chức ở Campuchia, xạ thủ Trần Oanh được 2 HCV cho đội bắn súng Quốc gia trong đó gồm 1 HCV cá nhân, 1 HCV đồng đội môn bắn chậm.

Đội bắn súng tham dự Ganefo thời điểm đó có vinh dự được Bác Hồ mời vào gặp. Xạ thủ Trần Oanh một lần nữa có may mắn được đứng gần Chủ tịch Hồ Chí Minh hơn.