Đại hội Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) khóa X, nhiệm kỳ 2026–2030, đang đến gần. Cùng với công tác chuẩn bị nhân sự, những cuộc thảo luận về người sẽ đảm nhận vị trí Chủ tịch VFF cũng thu hút sự quan tâm của dư luận. Một doanh nhân có tiềm lực tài chính, một nhà quản lý giàu kinh nghiệm hay một nhân vật có uy tín và quan hệ quốc tế rộng rãi? Có lẽ, điều bóng đá Việt Nam cần không đơn thuần là một gương mặt nổi bật, mà là người phù hợp nhất để tiếp nối những thành quả đã có và tạo dựng nền tảng phát triển bền vững.

Chiếc ghế Chủ tịch và câu chuyện lớn hơn một nhiệm kỳ

Theo kế hoạch, Đại hội VFF khóa X dự kiến diễn ra vào tháng 12/2026. Quá trình giới thiệu nhân sự đã được triển khai, đồng nghĩa với việc bóng đá Việt Nam đang đứng trước một cuộc lựa chọn quan trọng cho chặng đường 4 năm tiếp theo.

Nhìn lại nhiệm kỳ IX, có thể ghi nhận nhiều kết quả tích cực, từ thành tích của các đội tuyển, công tác phát triển bóng đá trẻ đến hoạt động hợp tác quốc tế. Đặc biệt, việc đội tuyển nữ góp mặt tại World Cup 2023 là một dấu mốc lịch sử của bóng đá Việt Nam.

Những kết quả ấy là thành quả chung của cả hệ thống, từ VFF, các câu lạc bộ, nhà tài trợ đến đội ngũ huấn luyện viên và cầu thủ. Trong đó, vai trò tổ chức, điều hành và kết nối của bộ máy lãnh đạo VFF cần được ghi nhận công bằng.

Tuy nhiên, thành công không có nghĩa là mọi vấn đề đã được giải quyết. Chất lượng V.League, sự ổn định tài chính của các câu lạc bộ, hiệu quả đào tạo trẻ và khoảng cách với những nền bóng đá hàng đầu châu Á vẫn đặt ra nhiều thách thức.

Chính vì thế, Đại hội khóa X không chỉ là dịp lựa chọn nhân sự mà còn là cơ hội nhìn lại những gì đã làm được, những điều cần thay đổi và xác định hướng đi cho tương lai.

Câu hỏi quan trọng không đơn thuần là ai sẽ trở thành Chủ tịch VFF, mà là người ấy có thể làm gì để bóng đá Việt Nam tốt hơn sau 4 năm, đồng thời tạo dựng nền tảng cho 10 hay 20 năm tiếp theo.

Trong những cuộc thảo luận về nhân sự VFF, có quan điểm đề cao vai trò của doanh nhân, đặc biệt là những người sở hữu tiềm lực tài chính lớn. Đây là góc nhìn có cơ sở thực tiễn.

Bóng đá hiện đại cần nguồn lực rất lớn. Từ đào tạo trẻ, xây dựng cơ sở vật chất, tổ chức giải đấu đến ứng dụng khoa học thể thao, mọi hoạt động đều đòi hỏi kinh phí và phương thức quản lý hiệu quả.

Thực tế, các doanh nhân, ông bầu đã có những đóng góp đáng kể cho bóng đá Việt Nam. Không ít câu lạc bộ, học viện đào tạo và cơ sở vật chất được xây dựng từ nguồn lực xã hội. Những đóng góp ấy cần được trân trọng.

Một doanh nhân có tâm huyết, năng lực quản trị và khả năng huy động nguồn lực hoàn toàn có thể trở thành người lãnh đạo tốt của một liên đoàn thể thao.

Nhưng cần phân biệt giữa khả năng đóng góp tài chính và năng lực quản trị cả một nền bóng đá.

Điều hành VFF không giống điều hành một doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp có thể tập trung vào mục tiêu kinh doanh, một liên đoàn phải dung hòa lợi ích của đội tuyển, câu lạc bộ, cầu thủ, huấn luyện viên, trọng tài, nhà tài trợ và các tổ chức thành viên.

Những lợi ích ấy đôi khi không đồng nhất. Một quyết định thuận lợi cho đội tuyển có thể gây khó khăn cho câu lạc bộ. Một thay đổi về lịch thi đấu có thể phục vụ mục tiêu quốc tế nhưng ảnh hưởng tới hoạt động của giải quốc nội.

Người đứng đầu vì thế cần năng lực điều phối, khả năng tạo đồng thuận và bản lĩnh bảo vệ những nguyên tắc chung.

Sự giàu có có thể là lợi thế của một ứng viên nhưng không tự động trở thành bằng chứng về năng lực lãnh đạo. Ngược lại, cũng không nên vì một ứng viên xuất thân doanh nhân mà hoài nghi khả năng đóng góp của họ.

Vấn đề không phải ứng viên có bao nhiêu tiền mà là họ có thể huy động, quản lý và sử dụng các nguồn lực ấy như thế nào để phục vụ lợi ích chung.

Một nền bóng đá phát triển bền vững cần sự tham gia của nhiều doanh nghiệp, chứ không nên phụ thuộc quá lớn vào nguồn tài chính hay quyết định của bất kỳ cá nhân nào.

Kinh nghiệm, uy tín phải đi cùng khả năng đổi mới

Bên cạnh nguồn lực tài chính, kinh nghiệm quản lý và uy tín quốc tế cũng là những phẩm chất quan trọng của người đứng đầu VFF.

Trong bóng đá hiện đại, quan hệ với FIFA, AFC và các liên đoàn thành viên mang lại những cơ hội thiết thực về hợp tác chuyên môn, tập huấn, đào tạo và phát triển bóng đá.

Một nhà quản lý giàu kinh nghiệm, am hiểu hệ thống và có uy tín với các đối tác quốc tế đương nhiên sở hữu những lợi thế đáng kể.

Đặc biệt, chiến lược phát triển bóng đá không thể thay đổi theo từng kỳ đại hội. Đào tạo một thế hệ cầu thủ, xây dựng hệ thống thi đấu trẻ hay củng cố nền tảng tài chính cho các câu lạc bộ đều cần thời gian dài hơn một nhiệm kỳ. Vì thế, tính kế thừa và ổn định rất đáng được coi trọng.

Nhưng ổn định không có nghĩa là giữ nguyên mọi thứ. Kinh nghiệm, dù quý giá, cũng không nên là lý do duy nhất để lựa chọn nhân sự. Một bộ máy hiệu quả phải biết phát huy những thành tựu đã có, đồng thời đủ bản lĩnh nhận diện hạn chế và thực hiện những cải cách cần thiết.

Người có kinh nghiệm cần chứng minh khả năng tiếp tục đổi mới. Người mới cần cho thấy năng lực kế thừa và phát triển những giá trị đã được xây dựng.

Không nên biến cuộc lựa chọn Chủ tịch VFF thành sự đối lập giữa người cũ và người mới, giữa nhà quản lý thể thao và doanh nhân.

Điều cần được đánh giá là chương trình hành động, năng lực tổ chức thực hiện và khả năng tập hợp một đội ngũ đủ sức giải quyết những vấn đề của bóng đá Việt Nam.

Nếu nhìn xa hơn những cuộc tranh luận nhân sự, một trong những thước đo quan trọng đối với VFF khóa X chính là chất lượng phát triển của bóng đá quốc nội, đặc biệt là V.League.

Không thể có đội tuyển quốc gia mạnh một cách bền vững nếu giải vô địch quốc gia thiếu chất lượng, các câu lạc bộ hoạt động thiếu ổn định và cầu thủ trẻ không được thi đấu thường xuyên.

V.League không chỉ là sân chơi tranh chức vô địch mà còn là môi trường rèn luyện cầu thủ, nơi thu hút đầu tư và góp phần hình thành nền bóng đá chuyên nghiệp.

Muốn giải đấu phát triển, ngoài nguồn lực tài chính, cần bảo đảm tính công bằng, minh bạch và nhất quán trong quản lý, điều hành.

Doanh nghiệp chỉ có thể yên tâm đầu tư dài hạn khi môi trường cạnh tranh lành mạnh, luật chơi rõ ràng và quyền lợi chính đáng của các câu lạc bộ được bảo đảm.

Trong đó, VFF, VPF và các tổ chức thành viên cần phối hợp trên cơ sở phân định rõ trách nhiệm, đặt lợi ích chung của bóng đá Việt Nam lên trên những lợi ích riêng.

Cùng với V.League là giấc mơ World Cup, mục tiêu đòi hỏi chiến lược dài hạn và sự kiên trì.

Bóng đá nữ Việt Nam đã làm nên lịch sử khi góp mặt tại World Cup 2023. Nhưng với bóng đá nam, hành trình vươn tới sân chơi thế giới vẫn còn nhiều thử thách.

Muốn tiến xa, bóng đá Việt Nam phải đầu tư có hệ thống vào đào tạo trẻ, bóng đá học đường, chất lượng huấn luyện viên, khoa học thể thao và môi trường thi đấu chuyên nghiệp.

Những công việc ấy không thể mang lại kết quả chỉ sau một vài mùa giải, càng không thể giải quyết bằng một khoản đầu tư ngắn hạn.

Vì vậy, người đứng đầu VFF không nhất thiết phải là chuyên gia chiến thuật hay người trực tiếp quyết định mọi vấn đề chuyên môn. Nhưng phải biết lựa chọn, trao quyền cho người giỏi, xây dựng cơ chế kiểm tra và duy trì một chiến lược phát triển có tính kế thừa.

Một nhà lãnh đạo tốt không phải người tự mình làm được tất cả mà là người tạo ra hệ thống có thể hoạt động hiệu quả ngay cả khi mình không còn ở vị trí lãnh đạo.

Người xứng đáng nhất là người giúp bóng đá Việt Nam tiến lên

Trước mỗi kỳ đại hội, việc xuất hiện những ý kiến ủng hộ ứng viên này hay kỳ vọng vào ứng viên khác là điều bình thường.

Người có kinh nghiệm quản lý được đánh giá cao về sự am hiểu hệ thống. Doanh nhân được kỳ vọng mang đến nguồn lực mới. Những nhân vật có uy tín xã hội lại có lợi thế trong khả năng kết nối. Tất cả đều là những góc nhìn đáng lắng nghe.

Tuy nhiên, quá trình lựa chọn nhân sự sẽ thiếu thực chất nếu chỉ tập trung vào sự giàu có, mức độ nổi tiếng hoặc số lượng lời ca tụng dành cho một ứng viên.

Sự ủng hộ của dư luận có giá trị tham khảo nhưng không thể thay thế việc đánh giá năng lực và chương trình hành động.

Chúng ta cũng không nên từ một vài mô hình liên đoàn thành công ở nước ngoài mà cho rằng Việt Nam phải lựa chọn người đứng đầu có xuất thân tương tự. Mỗi nền bóng đá có điều kiện lịch sử, cơ chế quản lý và những yêu cầu phát triển khác nhau.

Điều đáng học hỏi không chỉ là ai đang giữ chức Chủ tịch mà còn là cách tổ chức ấy vận hành, giám sát quyền lực và đánh giá hiệu quả lãnh đạo.

Với VFF, việc lựa chọn nhân sự cần tuân thủ điều lệ, quy định pháp luật, bảo đảm tính dân chủ, minh bạch và trách nhiệm trước các tổ chức thành viên.

Một doanh nhân có tâm huyết, năng lực quản trị và tầm nhìn dài hạn hoàn toàn có thể là ứng viên phù hợp. Một nhà quản lý giàu kinh nghiệm, có uy tín quốc tế và khả năng đổi mới cũng có những lợi thế cần được xem xét công bằng.

Bóng đá Việt Nam cần sự đóng góp của tất cả, không nên tự giới hạn cơ hội lựa chọn bằng xuất thân, tài sản hay những định kiến có sẵn.

Nhưng dù là ai, người được lựa chọn cũng cần trả lời những câu hỏi căn bản: Làm thế nào để V.League mạnh hơn? Làm thế nào để các câu lạc bộ phát triển ổn định, đào tạo trẻ hiệu quả hơn và các đội tuyển nâng cao sức cạnh tranh? Làm thế nào để nguồn lực xã hội được huy động minh bạch, đồng thời bảo đảm tính kế thừa trong chiến lược phát triển?

Đại hội VFF khóa X rồi sẽ lựa chọn bộ máy lãnh đạo cho nhiệm kỳ mới. Nhưng giá trị lớn nhất của cuộc bầu chọn không nằm ở việc ai giành được chiếc ghế Chủ tịch.

Một nhiệm kỳ thành công không chỉ được đo bằng những chiếc cúp, những khoản tài trợ hay vị trí của người lãnh đạo trong các tổ chức quốc tế. Nó còn phải được đánh giá bằng chất lượng hệ thống bóng đá, sự trưởng thành của những thế hệ cầu thủ và nền tảng được tạo dựng cho tương lai.

Bốn năm là khoảng thời gian của một nhiệm kỳ nhưng sự phát triển của bóng đá phải được tính bằng nhiều thập kỷ.

Vì thế, người xứng đáng nhất với chiếc ghế Chủ tịch VFF không nhất thiết là người giàu nhất, nổi tiếng nhất hay có thâm niên lâu nhất. Đó phải là người có đủ tâm, tầm, năng lực và khả năng tập hợp sức mạnh chung để giúp bóng đá Việt Nam phát triển và quan trọng hơn, phát triển bền vững.

Đại hội VFF khóa X, xét cho cùng không chỉ là chọn một người cho chiếc ghế. Đó còn là lựa chọn trách nhiệm đối với tương lai bóng đá Việt Nam.