LONGFORM - THÁNG 10.2026Từ cách du khách tìm kiếm điểm đến, đặt dịch vụ đến cách một di sản được kể lại với thế giới, công nghệ đang âm thầm thay đổi diện mạo ngành du lịch. Với Việt Nam, đây không chỉ là câu chuyện bắt kịp một xu thế, mà còn là cơ hội để biến những giá trị văn hóa, thiên nhiên thành sức mạnh mới trong cuộc cạnh tranh điểm đến toàn cầu.
Một bãi biển đẹp, một di sản nghìn năm, một món ăn đặc sắc hay một lễ hội giàu bản sắc từng là những lý do đủ sức hấp dẫn du khách. Nhưng trong thời đại số, hành trình đến với những giá trị ấy có thể bắt đầu từ một màn hình điện thoại.
Một video ngắn trên TikTok có thể khiến một địa danh trở thành điểm đến được săn tìm. Một bức ảnh trên Instagram có thể khơi lên ý tưởng cho một chuyến đi. Một công cụ trí tuệ nhân tạo có thể chỉ trong vài giây xây dựng lịch trình dựa trên sở thích của từng du khách.
Du lịch, vì thế, đang thay đổi từ gốc.
Khi điểm đến bước lên không gian số
Năm 2025, Việt Nam đón 21,2 triệu lượt khách quốc tế, tăng 20,5% so với năm 2024; tổng doanh thu du lịch gần chạm ngưỡng 1 triệu tỷ đồng. Những con số ấy cho thấy sức bật mạnh mẽ của một ngành kinh tế đang ngày càng giữ vị trí quan trọng trong cơ cấu kinh tế đất nước.
Nhưng phía sau sự tăng trưởng về lượng là một thay đổi đáng chú ý về cách du khách lựa chọn và trải nghiệm điểm đến.
Theo nghiên cứu của Booking.com và AppotaPay, 69% du khách trên thế giới sử dụng các mạng xã hội như Instagram, TikTok, YouTube hoặc Facebook để tìm kiếm ý tưởng cho chuyến đi tiếp theo.
Điều đó có nghĩa là cuộc cạnh tranh giữa các điểm đến không còn chỉ diễn ra ở những hội chợ du lịch hay trên các ấn phẩm quảng bá. Nó diễn ra từng ngày, từng giờ trên không gian số.
Công nghệ đang trả lời những câu hỏi ấy.
Các nền tảng đặt phòng giúp những cơ sở lưu trú nhỏ có cơ hội tiếp cận thị trường quốc tế. Thanh toán số làm cho giao dịch thuận tiện hơn. Bản đồ số giúp du khách tự tin khám phá một thành phố xa lạ. Công cụ dịch thuật phá bớt rào cản ngôn ngữ. Và AI đang mở ra khả năng cá nhân hóa cả một hành trình theo sở thích của từng người.
Đây không còn đơn thuần là câu chuyện “ứng dụng công nghệ vào du lịch”.
Công nghệ đang trở thành một phần của chính sản phẩm du lịch.
Từ số hóa di sản đến kể lại câu chuyện Việt Nam
Nhận thức được xu thế đó, nhiều địa phương đã bắt đầu đưa công nghệ vào hoạt động du lịch.
Hà Nội đẩy mạnh số hóa di tích, triển khai vé điện tử, thuyết minh tự động và các trải nghiệm tương tác tại nhiều điểm đến. Thành phố Hồ Chí Minh xây dựng nền tảng du lịch thông minh, kết nối thông tin về điểm đến, nhà hàng, dịch vụ; đồng thời đưa dữ liệu du lịch lên những nền tảng toàn cầu.
Ở Thanh Hóa, chương trình Smart Travel được triển khai tại nhiều khu, điểm du lịch trọng điểm. Các doanh nghiệp cũng không đứng ngoài cuộc: chatbot trở thành “hướng dẫn viên ảo”, mạng xã hội trở thành kênh quảng bá, video trở thành phương tiện kể chuyện về điểm đến.
Điều đáng nói là công nghệ đang đem đến cho du lịch một cách kể chuyện mới.
Công nghệ có thể đưa người xem ngược dòng lịch sử qua không gian thực tế ảo, giúp một hiện vật “kể chuyện”, giúp du khách tương tác với di sản trước khi trực tiếp đặt chân tới đó.
Với một đất nước giàu di sản như Việt Nam, đây là cơ hội đặc biệt.
Bởi công nghệ, nếu được sử dụng đúng cách, không làm văn hóa trở nên xa lạ. Ngược lại, nó có thể đưa văn hóa đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ và du khách quốc tế.
Đừng biến chuyển đổi số thành cuộc đua ứng dụng
Tuy nhiên, cũng cần nhìn thẳng vào một thực tế: du lịch thông minh không thể được tạo nên bằng thật nhiều ứng dụng.
Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đặt ra một cách tiếp cận rộng hơn: khoa học, công nghệ và chuyển đổi số phải trở thành động lực phát triển, trong đó người dân và doanh nghiệp là trung tâm, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo.
Đối với du lịch, điều này càng có ý nghĩa.
Một chuyến đi có thể liên quan đến hàng chục dịch vụ và hàng loạt chủ thể. Bởi vậy, chuyển đổi số không thể dừng ở việc xây dựng một website đẹp hơn hay một ứng dụng tiện lợi hơn. Điều cần thiết là hình thành một hệ sinh thái có khả năng kết nối dữ liệu, từ điểm đến, lưu trú, vận tải, dịch vụ đến hành vi và nhu cầu của du khách.
Dữ liệu phải trở thành một dạng “hạ tầng mềm” của ngành du lịch.
Khi dữ liệu được kết nối, ngành du lịch có thể biết khách đến từ đâu, thích gì, ở bao lâu, chi tiêu thế nào, điểm đến nào đang quá tải, sản phẩm nào chưa đáp ứng nhu cầu.
Từ đó, AI có thể giúp dự báo dòng khách, nhận diện xu hướng, phân tích phản hồi và cá nhân hóa hoạt động quảng bá.
Thay vì quảng bá một thông điệp giống nhau cho tất cả, Việt Nam có thể kể những câu chuyện khác nhau với từng thị trường: nghỉ dưỡng và ẩm thực với khách châu Á; di sản, thiên nhiên và văn hóa với khách châu Âu; khám phá, lịch sử và những hành trình dài ngày với khách Mỹ.
Đó là bước chuyển từ quảng bá đại trà sang tiếp thị chính xác.
Công nghệ để đi nhanh, nhưng cũng để đi bền vững
Một điểm đến quá tải không phải là một điểm đến thành công.
Nếu lượng khách tăng nhưng di sản xuống cấp, môi trường bị tổn thương, người dân địa phương không được hưởng lợi tương xứng và trải nghiệm của du khách giảm sút, thì những con số tăng trưởng ấy chưa thể gọi là phát triển bền vững.
Công nghệ phải giúp giải bài toán đó.
Dữ liệu có thể giúp dự báo và điều tiết dòng khách. AI có thể hỗ trợ phân tích sức chứa của điểm đến. Công nghệ số có thể giúp giám sát môi trường, quản lý di sản, phân bổ nguồn lực và đưa du khách đến những khu vực còn dư địa phát triển.
Một điểm đến thông minh không chỉ biết cách đón khách, mà còn phải biết khi nào nên đón, đón bao nhiêu và làm thế nào để những giá trị làm nên sức hấp dẫn của điểm đến không bị chính sự thành công của nó làm tổn thương.
Đó mới là ý nghĩa sâu xa của công nghệ đối với du lịch.
Việt Nam đang có một nền tảng thuận lợi để đi xa hơn: tài nguyên phong phú, di sản đa dạng, dân số trẻ, mức độ tiếp cận công nghệ cao và một hệ thống chính sách ngày càng coi khoa học, công nghệ và chuyển đổi số là động lực phát triển.
Nhưng cơ hội chỉ trở thành sức mạnh khi chúng ta biết làm chủ công nghệ.
Bởi cuối cùng, điều du khách tìm kiếm không phải là một ứng dụng.
Họ tìm kiếm một trải nghiệm.
Và phía sau trải nghiệm ấy là câu chuyện về một đất nước, một nền văn hóa, một cộng đồng và những giá trị không thể thay thế.
Công nghệ có thể giúp Việt Nam được nhìn thấy nhiều hơn. Nhưng chính văn hóa và con người Việt Nam mới là điều khiến du khách muốn ở lại lâu hơn, nhớ lâu hơn và trở lại.
Vì thế, bài toán của du lịch Việt Nam trong kỷ nguyên số không phải là lựa chọn giữa công nghệ và những giá trị truyền thống.
Đó là làm thế nào để công nghệ trở thành cây cầu đưa những giá trị Việt Nam đến gần hơn với thế giới.
