Đối ngoại thường được nhìn qua những chuyến thăm cấp cao, những cuộc hội đàm hay các thỏa thuận hợp tác. Nhưng giá trị cốt lõi của đối ngoại không nằm ở số cuộc gặp hay số văn kiện được ký kết, mà ở khả năng tạo dựng môi trường hòa bình, mở rộng cơ hội phát triển và mang lại lợi ích thiết thực cho đất nước, cho nhân dân. 

Sáng 1/8/2026, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban chỉ đạo Trung ương về đối ngoại và hội nhập quốc tế dự Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 với chủ đề: “Phát huy vai trò tiên phong và thực hiện nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của đối ngoại Việt Nam trong kỷ nguyên mới”. Ảnh: Thống Nhất – TTXVN

Đó cũng là thông điệp xuyên suốt trong phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33. Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu ngành Ngoại giao phải chủ động nhận diện cơ hội, tham mưu đúng, hành động kịp thời và biến đường lối đối ngoại của Đảng thành kết quả cụ thể. Điều đó cho thấy, đối ngoại ngày nay không chỉ là nhiệm vụ bảo vệ lợi ích quốc gia từ sớm, từ xa, mà còn là lực lượng tiên phong mở đường cho phát triển. 

Điều đáng chú ý là, cùng với yêu cầu đổi mới tư duy và nâng cao hiệu quả thực thi, bài phát biểu nhiều lần nhấn mạnh những giá trị mang tính nền tảng như lòng tin, sự chân thành, tôn trọng đối tác và lợi ích lâu dài. Đây không chỉ là nguyên tắc trong quan hệ quốc tế mà còn là những giá trị văn hóa đã làm nên bản sắc của ngoại giao Việt Nam. 

Một mối quan hệ bền vững không được quyết định bởi tên gọi của khuôn khổ hợp tác hay tần suất tiếp xúc, mà bởi mức độ tin cậy và khả năng cùng nhau tạo ra lợi ích lâu dài. Cũng vì thế, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh rằng sau mỗi chuyến thăm phải có chương trình hành động, sau mỗi cam kết phải có người chịu trách nhiệm, có tiến độ và có kết quả kiểm chứng được. Đó không chỉ là yêu cầu về quản trị, mà còn là văn hóa thực thi.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu. Ảnh: Thống Nhất – TTXVN

Đáng chú ý, phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã mở rộng nội hàm của ngoại giao trong giai đoạn phát triển mới. Ngoại giao không chỉ tìm kiếm thị trường hay thu hút vốn đầu tư, mà còn phải kết nối tri thức, công nghệ, nhân tài và những mô hình phát triển tiên tiến. Việc ưu tiên hợp tác về trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, chuyển đổi số, năng lượng sạch hay đổi mới sáng tạo cho thấy đối ngoại đang trở thành một kênh quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. 

Song, cơ hội từ bên ngoài chỉ có thể trở thành nguồn lực khi bên trong đủ năng lực tiếp nhận. Vì vậy, yêu cầu chuẩn bị thể chế, nhân lực, hạ tầng và cơ chế phối hợp đồng bộ cũng chính là lời nhắc về việc phải xây dựng nội lực đủ mạnh để hội nhập hiệu quả. 

Một điểm nhấn khác là sự coi trọng ngoại giao văn hóa và công tác người Việt Nam ở nước ngoài. Khi hình ảnh quốc gia ngày càng được định hình bởi sức mạnh mềm, thì mỗi hoạt động bảo hộ công dân, mỗi dịch vụ lãnh sự minh bạch, mỗi chương trình kết nối kiều bào hay mỗi hoạt động quảng bá văn hóa đều góp phần nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế. Đó là cách một quốc gia tạo dựng uy tín không chỉ bằng năng lực, mà còn bằng những giá trị văn hóa và trách nhiệm. 

Cuối cùng, mọi yêu cầu về cơ chế, con người hay phương thức triển khai đều hướng tới một mục tiêu thống nhất: mọi hoạt động đối ngoại phải phục vụ đất nước, phục vụ nhân dân. Đó vừa là thước đo hiệu quả, vừa là giá trị cốt lõi của nền ngoại giao Việt Nam trong giai đoạn mới. 

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đại biểu. Ảnh: Thống Nhất – TTXVN

Khi niềm tin trở thành nền tảng của hợp tác, khi văn hóa trở thành sức mạnh mềm và khi mỗi cam kết đều được chuyển hóa thành hành động, đối ngoại sẽ không chỉ góp phần bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa mà còn mở rộng không gian phát triển, đưa Việt Nam tiến xa hơn trên con đường hội nhập và phát triển bền vững.