Chuyện tử tế, khó nói lắm em ơi!

Thứ Tư, 17/07/2013 08:23 GMT+7

(Thethaovanhoa.vn) - 1. Sáng qua, các thí sinh thi cao đẳng làm bài thi môn ngữ Văn, có câu: “Khi có lỗi, người tử tế thì sẵn sàng nhận lỗi, kẻ ti tiện chỉ tìm cách đổ lỗi”, thí sinh bày tỏ suy nghĩ về ý kiến trên.
“Văn học là nhân học”, gần đây, những đề thi “mở” mang tính nghị luận xã hội vốn ngày càng được Bộ GD&ĐT “chuộng”, âu cũng là một cách cập nhật của chương trình giáo dục Văn học không thể nói là không cũ kỹ.
Có thể ví dụ như “Kẻ cơ hội thì nôn nóng tạo ra thành tích, người chân chính thì kiên nhẫn lập nên thành tựu” trong đề thi Văn khối C, đại học 2012.
“Biết tự hào về bản thân là cần thiết nhưng biết xấu hổ còn quan trọng hơn”, trích đề thi môn Văn khối C năm 2011. Hay đề Văn khối D năm 2010: “Đạo đức giả là một căn bệnh chết người luôn nấp sau bộ mặt hào nhoáng”.
Những mệnh đề đối lập: tử tế - ti tiện, cơ hội – chân chính, tự hào – xấu hổ… chính là để các em học sinh thể hiện thái độ rõ ràng, hướng các em tới chân thiện mỹ. Đề thi dạy thí sinh làm văn và làm người trong phòng thi.
2. Cũng như vậy, mục đích đề thi môn Văn sáng qua, tựu trung cũng là hướng các em trở thành người tử tế, làm những chuyện tử tế, như sai thì nhận lỗi chẳng hạn.
Có một dẫn chứng về sự tử tế rất hay mà đạo diễn Trần Văn Thủy đã nói trong bộ phim tài liệu của ông, Chuyện tử tế: “Tử tế có trong mỗi con người, mỗi nhà, mỗi dòng họ, mỗi dân tộc. Hãy bền bỉ đánh thức nó, đặt nó lên bàn thờ tổ tiên hay trên lễ đài của quốc gia. Bởi thiếu nó, một cộng đồng dù có những nỗ lực tột bậc và chí hướng cao xa đến mấy thì cũng chỉ là những điều vớ vẩn. Hãy hướng con trẻ và cả người lớn đầu tiên vào việc học làm người - người tử tế trước khi mong muốn và chăn dắt họ trở thành những người có quyền hành, giỏi giang, hoặc siêu phàm...”.
Sự tử tế của con người được nói rõ ràng.
Nhiều người còn nhớ câu danh ngôn của văn hào Mark Twain: “Sự tử tế là loại ngôn ngữ mà người điếc có thể nghe thấy và người mù có thể đọc được”.
Vâng, đó là thứ ngôn ngữ phổ biến nhất với con người. Chuyện tử tế được định nghĩa rất rõ ràng.
Và hẳn nhiên, trong ba-rem đáp án đề thi của Bộ GD&ĐT cũng có sự định nghĩa người tử tế rõ ràng, mô phạm. Có thể định nghĩa: Người tử tế là người có cách đối xử với người khác đàng hoàng, lịch sự, hợp đạo lý và đúng với giá trị của bản thân.
Đã là người thì phải có lòng tử tế. Do đó, khi có lỗi, phải biết nhận lỗi và nhận một cách thành khẩn, đồng thời cũng phải biết cố gắng hết sức để không tái phạm.
Phải dũng cảm đối diện với bản thân, với sự thật, để khi có lỗi dám nhận lỗi; không dối trá, không lấp liếm, vì những điều này có thể dẫn bản thân đi tới những hành vi của kẻ ti tiện, đổ lỗi cho người khác.
Sự tử tế cũng rất rõ ràng: hãy biết nhận lỗi.
3. Phần lớn thí sinh thi môn Văn cao đẳng hôm qua, cũng vừa trải qua kỳ thi đại học trước đó vài hôm. Tất nhiên, các em cũng vừa làm đề thi môn Văn khối C, trong đó cũng có câu: "Nhìn lại vốn văn hóa dân tộc, nhà nghiên cứu Trần Đình Hượu có nêu một nhận xét về lối sống của người Việt Nam truyền thống là: Không ca tụng trí tuệ mà ca tụng sự khôn khéo. Khôn khéo là ăn đi trước, lội nước theo sau, biết thủ thế, giữ mình, gỡ được tình thế khó khăn. Thí sinh hãy bày tỏ quan điểm sống của mình".
Bao nhiêu thí sinh đủ vốn sống để biết: Trong nhiều tình huống, “nhận lỗi” cũng là một cách hiệu quả để “thủ thế giữ mình, gỡ được tình thế khó khăn”. Bao nhiêu em biết rằng, xã hội hiện nay rất nhiều kẻ áp dụng chiêu này. Nhận lỗi xong, “sóng yên bể lặng” rồi đâu lại vào đó, “xin lỗi xong tất cả lại hòa”.
Nhận lỗi, một biểu hiện của sự tử tế, nhiều khi cũng là một sự khôn khéo.
Không hiểu, nếu thí sinh biết liên hệ hai đề thi này lại, liệu có được điểm cao?
Nguyễn Gia
Thể thao & Văn hóa
Bocalex Hỗ trợ nâng cao sức đề kháng, giảm mệt mỏi
Ý kiến độc giả (0)
Gửi ý kiến
Chọn avatar
Họ tên*
Email*