Không phải vàng ước lệ, mà là vàng thật, vàng mười. Đó là thế hệ của Đình Bắc và các đồng đội lứa 2k, đã vô địch U23 Đông Nam Á và vừa giành HCV SEA Games 33 môn bóng đá nam.

Các đàn anh đã kiến tạo, để những lứa cầu thủ tài năng tiếp theo của bóng đá Việt Nam... ghi bàn, bước lên vũ đài vinh quang. Nền bóng đá đã và đang sở hữu thêm một thế hệ cầu thủ tài năng nữa với nhiều kỳ vọng lớn hơn.

Từ những chiếc áo của Huỳnh Đức, Hồng Sơn...

Thập niên 90 của thế kỷ trước, với thế hệ những người trẻ 8x, khi ra đường mà không mặc những chiếc áo (tất nhiên là toàn hàng giả, mà ngôn ngữ thời nay gọi là fake) đính tên Hồng Sơn, Huỳnh Đức, Công Minh, Việt Hoàng, Hữu Thắng, Đức Thắng, Sỹ Hùng, Quốc Cường, Hoàng Bửu..., phía sau lưng, bị cho là... nhà quê! Ngày ấy, các thần tượng bóng đá (và cả phim ảnh sitcom mì ăn liền) ảnh hưởng rất ghê gớm vào đời sống xã hội sau mở cửa.

Lứa cầu thủ ấy gọi là "thế hệ vàng" đầu tiên, dù họ chưa bao giờ giành vàng thực sự tại một giải đấu chính thức cấp khu vực như SEA Games hay Tiger Cup (phiên hiệu đầu tiên của ASEAN Cup, kể từ năm 1996). Dù vậy thì "thế hệ vàng" đầu tiên này đã tạo dựng được niềm tin nơi người hâm mộ, vốn quá thiếu thốn văn hóa giải trí, kể từ sau khi bóng đá Việt Nam hội nhập trở lại với đầu trường quốc tế.

Khi ấy, bóng đá Việt Nam đã trải qua gần 2 thập niên thất bại toàn tập, kể từ SEA Games 1991-2007, không hẳn vì các đối thủ trong khu vực như Thái Lan, Malaysia, Singapore hay Indonesia..., quá mạnh, mà chúng ta phần lớn đều tự thua trong các trận đấu quyết định. Rõ nhất chính là trận chung kết Tiger Cup 98, SEA Games 2005, SEA Games 2007 và cả SEA Games 2009, AFF Cup 2010... Có những trận thua cay đắng theo kiểu "một mất thì mười ngờ vậy"...

Ngay cả khi đã vô địch Đông Nam Á năm 2008, thì nền bóng đá vẫn phải mất trắng thêm ít nhất một thập niên nữa, rồi mới lấy lại được niềm tin, với lứa cầu thủ được cho là tương đối sạch sẽ của Công Phượng.

Đến vàng 10 Công Vinh, Tấn Tài, Vũ Phong...

Sau ít nhất 2 lần "vồ hụt" HCV SEA Games các năm 2003 và 2005, một bận vào đến tứ kết giải vô địch châu Á 2007..., lứa cầu thủ 8x đã làm nên chuyện tại AFF Cup 2008. Chức vô địch khu vực đầu tiên ấy như thể câu chuyện 1001 đêm ở xứ Ba Tư, mà phù thủy râu kẽm Henrique Calisto chính là người kể vậy.

Trở lại cương vị thuyền trưởng các ĐTQG Việt Nam lần thứ 2 bằng cửa chính, sau lần đầu năm 2002, HLV Calisto không nhận được sự chào đón, khi "gói thầu" chỉ ít hơn các ứng viên khác 1 USD. Thực tế, với chiến thuật mới lạ, gọi là "counter attack" (dịch nôm na là, phòng ngự chặt và tổ chức tấn công nhanh), mà HLV Calisto áp dụng, đội tuyển Việt Nam đã trải qua chuỗi hơn 10 trận đấu không nếm mùi chiến thắng, trong quá trình chạy đà đến giải vô địch Đông Nam Á ở Thái Lan năm 2008.

Làn sóng phản đối dữ dội và ông Tô đã toan từ chức, nếu không được các học trò ruột của ông nài nỉ tiếp tục. Sự kiên nhẫn và tin tưởng, đã làm nên cuộc đại cách mạng về thành tích năm ấy: Chức vô địch lần đầu tiên trong lịch sử của bóng đá Việt Nam, tại một giải đấu chính thức.

Nhắc lại một chút vào thời điểm 2007-2008, sau khi bóng đá Việt Nam đã mất đi gần chục cầu thủ cực kỳ tài năng từ đại án tiêu cực SEA Games Bacolod, Philippines 2005, mà "thần đồng" Phạm Văn Quyến là tiêu biểu. Song tại sao bóng đá Việt Nam lại bất ngờ thành công, từ Asian Cup 2007 đến AFF Cup 2008? Nó là minh chứng cho thấy, nền bóng đá không thiếu cầu thủ giỏi, chỉ cần chơi bóng một cách nghiêm túc, cầu thắng không cầu bại như "thế hệ vàng" trước đó.

Ngôi vị số 1 Đông Nam Á 2008, chính là đã mở ra một chương rất mới cho bóng đá Việt Nam, ngay thời điểm chạm đáy của lạm phát và khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Nó đổi đời cho không chỉ thế hệ Minh Phương, Như Thành, Tài Em, Dương Hồng Sơn, Công Vinh, Tấn Tài, Vũ Phong, Phước Tứ, Đoàn Việt Cường, Minh Đức, Minh Châu, Thanh Bình..., mà cả lứa tiếp theo của Thành Lương, Long Giang, Mai Tiến Thành..., cũng được hưởng lây.

Trước HLV Calisto, không một ai làm được. Sau ông "ba xích lô" (theo cách gọi của trợ lý số 1 của ông Tô khi ấy là Phan Thanh Hùng), phải mất 10 năm sau, mới xuất hiện Park Hang Seo. Sự kế thừa như thế vẫn bị cho là hơi muộn.

Quang Hải, Hoàng Đức và...

Tuyết trắng Thường Châu tháng 1/2018, với ngôi á quân VCK U23 châu Á mở ra một chu kỳ đại thành công của bóng đá Việt Nam, trong ít nhất nửa thập niên dưới triều đại HLV Park Hang Seo. Trước ông Park, hiếm một vị thuyền trưởng người nước ngoài nào tại vị một nhiệm kỳ lâu như thế, ngay cả người hùng Henrique Calisto.

"Người Việt Nam chỉ yêu bóng đá chiến thắng", ông Park từng nói. Quả thật nếu không có những chiến thắng hoặc một số chiến bại có giá trị hơn cả chiến thắng, ví như trận chung kết thua Uzbekistan tỷ số 1-2 giữa bão tuyết năm ấy, ông Park khó thể tại vị lâu như vậy và thậm chí còn được gia hạn hợp đồng với sự hậu thuẫn tài chính từ ông bầu Đoàn Nguyên Đức.

Nhưng, trước khi nền bóng đá gặt hái được những thành tích và các cột mốc vô tiền khoáng hậu dưới thời HLV Park Hang Seo, chúng ta đã trải qua một thập kỷ thất bại trên mọi đấu trường, kể từ sau chức vô địch AFF Cup 2008, như đã nhắc. Các thất bại đã dạy cho nền bóng đá hiểu ra rằng, làm sao để thành công. Và chính những người đã từng thua cuộc khi chúng ta vội "gặt lúa non" ấy, những Xuân Trường, Tuấn Anh, Công Phượng, Văn Toàn, Quang Hải, Văn Hậu, Hoàng Đức..., là phép giải.

Ông Park khéo léo cấy vào mô hình "3 trong 1" suốt một thời gian dài, bằng một đôi lứa cầu thủ bắt đầu vào độ chín và ông thành công. Tính thời điểm rất quan trọng, song không một ai phủ nhận năng lực cầm quân của thuyền trưởng người Hàn Quốc.

Thế hệ vàng thứ 4, tại sao không?

Nhưng Thể thao & Văn hóa đã nhiều lần khẳng định, bóng đá với sự phát triển có căn cơ, chính là tính kế thừa liên tục và nâng cấp năng lực chinh phục. Về điều này, bóng đá Việt Nam ít nhất đã duy trì được ở mức độ tích cực tương đối, kể từ sau lứa 95-97 của Thành Chung, Tiến Dũng, Duy Mạnh, Quang Hải, Hoàng Đức..., từng đi đến các trận đấu cuối cùng giành vé dự FIFA World Cup 2022 với đầy đủ các cường quốc bóng đá châu Á.

Đấy là lứa cầu thủ của Đình Bắc, Bùi Vĩ Hào, Thanh Nhàn, Khuất Văn Khang, Lê Văn Thuận, Thái Sơn..., những người từng 3 lần liên tiếp vô địch giải trẻ U23 Đông Nam Á như đã nhắc và vừa giành HCV SEA Games 33.

Một vài cầu thủ được lứa, không làm nên cả một thế hệ, nhưng vài chục người cùng độ tuổi đã cùng nhau giành các chức vô địch giải trẻ khu vực, thì đó thực sự là vận may. Hy vọng, Đình Bắc và các đồng đội, không chỉ quanh quẩn ở Đông Nam Á, mà còn có thể làm được nhiều hơn các lứa đàn anh, đó là biến giấc mộng World Cup trở thành hiện thực.

Không ai đánh thuế giấc mơ cả, song giấc mơ chính là cũng phải được thêu dệt từ thực tế. Hãy tin rằng, chúng ta có thể.