THỂ THAO VÀ VĂN HÓA - LONGFORM

LỜI TÒA SOẠN

ĐỔI MỚI NHÌN TỪ“THÀNH PHỐ SÁNG TẠO CỦA UNESCO”

Hà Nội - Thành phố sáng tạo văn hóa

Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương được xây dựng trên cơ sở dữ liệu thu thập từ hai nguồn chính. Nguồn thứ nhất từ số liệu thống kê, quản lý nhà nước được công bố chính thức từ các Bộ, cơ quan quản lí nhà nước, tổ chức ở trung ương. Nguồn thứ hai do các địa phương thu thập và cung cấp, kèm theo các tài liệu minh chứng.

PII 2026 có 52 chỉ số thành phần thuộc bảy trụ cột. Năm trụ cột đầu vào gồm: thể chế; vốn con người và nghiên cứu; cơ sở hạ tầng; trình độ phát triển của thị trường; trình độ phát triển của doanh nghiệp. Hai trụ cột đầu ra là sản phẩm tri thức, sáng tạo và công nghệ; tác động. Năm 2026, Hà Nội dẫn đầu 18/52 chỉ số thành phần, nhiều nhất trong số 34 địa phương được đánh giá. Các chỉ số Hà Nội đứng đầu tập trung ở những yếu tố gắn với năng lực nghiên cứu và phát triển, đổi mới sáng tạo như nhân lực nghiên cứu và phát triển R&D, chi cho nhân lực nghiên cứu và phát triển, số tổ chức khoa học và công nghệ, tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động R&D và tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo.

Hà Nội cũng dẫn đầu ở nhiều chỉ số đầu ra liên quan đến tài sản trí tuệ như sáng chế, giải pháp hữu ích, nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, cùng một số chỉ số về phát triển con người.

Xét theo các trụ cột, Hà Nội đứng đầu về chỉ số "Vốn con người và Nghiên cứu và Phát triển" và "Trình độ phát triển của thị trường", Hà Nội đứng đầu về "Sản phẩm tri thức, sáng tạo và công nghệ". Những kết quả này cho thấy lợi thế của Hà Nội được thể hiện ở cả năng lực tạo ra các điều kiện cho đổi mới sáng tạo và khả năng chuyển hóa các nguồn lực đó thành kết quả cụ thể.

Trong lĩnh vực Văn hóa, thực tiễn, từ khi Hà Nội tham gia Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO năm 2019, không khí các sự kiện sáng tạo đã tràn ngập Thủ đô.

Thành phố sáng tạo của UNESCO với tôn chỉ hướng tới thúc đẩy “nguồn lực văn hóa” và “sáng tạo văn hóa” làm nền tảng cho quá trình phát triển đô thị một cách bền vững. Có 7 lĩnh vực sáng tạo được xác định để UNESCO xét ghi danh, tham gia mạng lưới, gồm: Thủ công mỹ nghệ và nghệ thuật dân gian, thiết kế, điện ảnh, ẩm thực, văn học, nghệ thuật truyền thông đa phương tiện và âm nhạc. Hà Nội lựa chọn lĩnh vực thiết kế làm điều kiện ứng cử bởi đây là mảng có độ bao phủ rộng, liên quan mật thiết tới các lĩnh vực còn lại, sẽ thể hiện được đa dạng tiềm năng, thế mạnh của Hà Nội trong phát huy sức sáng tạo.

Là nơi sẽ thí điểm những ý tưởng và thực tiễn đổi mới, Hà Nội cũng như các Thành phố sáng tạo của UNESCO mang đến những đóng góp thực tế nhằm đạt được các Mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) của Liên hợp quốc thông qua tư duy và hành động đổi mới. Thông qua cam kết của mình, Thành phố sáng tạo của UNESCO theo đuổi nỗ lực phát triển bền vững, qua đó đem tới lợi ích trực tiếp cho cộng đồng dân cư trong đô thị.

Ngọn hải đăng về đổi mới sáng tạo trong công nghiệp văn hóa

Từ sự chuyển biến trong chính sách đến thực tiễn sinh động, Hà Nội hôm nay đã thực sự khẳng định được vị thế lá cờ đầu, là ngọn hải đăng về đổi mới sáng tạo trong ngành công nghiệp văn hóa của cả nước.

Hà Nội đẩy mạnh đầu tư phát triển toàn diện các ngành công nghiệp văn hóa của Thủ đô cả về quy mô, chất lượng sản phẩm, dịch vụ và thị trường, đảm bảo phát triển bền vững, trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, có tốc độ, tỷ trọng, giá trị gia tăng cao; hoạt động có tính chuyên nghiệp, với kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại: dịch vụ, sản phẩm văn hóa đa dạng, có chất lượng, có thương hiệu, đáp ứng nhu cầu sáng tạo, hưởng thụ của người dân trong nước, thúc đẩy phát triển du lịch và xuất khẩu.

Đặc biệt, Thủ đô tập trung đầu tư phát triển một số lĩnh vực giàu tiềm năng lợi thế của như Du lịch văn hóa, Nghệ thuật biểu diễn, Thủ công mỹ nghệ, Thiết kế, Quảng cảo, Mỹ thuật, nhiếp ảnh và triển lãm, Điện ảnh, Thời trang, Ẩm thực, Phần mềm và các trò chơi giải trí, Xuất bản...

Hà Nội đi đầu trong đổi mới hoạt động thiết chế nhà văn hóa cơ sở, Hà Nội đổi mới hoạt động xuất bản, phát triển thư viện số, số hóa di sản, số hóa du lịch, các điểm đến kết nối dữ liệu đồng bộ với hệ thống quản lý của Thành phố và quốc gia.

Quyết định số 5287 của UBND TP Hà Nội về việc phê duyệt đề cương đề án "Bộ chỉ tiêu thống kê về các ngành công nghiệp văn hóa trên địa bàn TP Hà Nội" được xem là công cụ quan trọng để đo lường, đánh giá đầy đủ đóng góp của các ngành công nghiệp văn hóa vào tổng sản phẩm trên địa bàn GRDP phục vụ công tác hoạch định chính sách, thu hút đầu tư và quản lý phát triển ngành theo hướng thực chất, có cơ sở dữ liệu và tiêu chí rõ ràng. Việc phát triển công nghiệp văn hóa được đặt trong mối quan hệ hữu cơ với hoàn thiện thể chế, xây dựng thị trường và nâng cao năng lực quản lý.

Tại hội nghị triển khai nhiệm vụ ngành văn hóa thể thao năm 2026, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Phạm Tuấn Long khẳng định, toàn ngành xác định nhiệm vụ trọng tâm là đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ số và phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế thể thao, du lịch.

Trong bối cảnh Việt Nam đã xác định công nghiệp văn hóa là một trụ cột của tăng trưởng xanh và bền vững, Hà Nội là địa phương tiên phong xây dựng "hệ sinh thái công nghiệp văn hóa" với các trung tâm sáng tạo, các cụm công nghiệp văn hóa và chuỗi giá trị liên kết giữa di sản - nghệ thuật - công nghệ - du lịch - thương mại.

Việc triển khai Kế hoạch 270/KH-UBND về Trung tâm công nghiệp văn hóa có thể xem là là "bước đột phá" để hình thành một cực tăng trưởng mới, nơi các sản phẩm văn hóa không chỉ phục vụ công chúng mà còn mang lại giá trị kinh tế, xuất khẩu và thương hiệu cho thành phố.

Bên cạnh đó, Hà Nội thực sự là trung tâm đào tạo nhân lực cho công nghiệp văn hóa cả nước, nơi kết hợp giữa các trường nghệ thuật, đại học công nghệ, doanh nghiệp sáng tạo, hình thành liên minh hợp tác về tri thức đổi mới, sáng tạo, những liên minh và những con người có thể chuyển hóa ý tưởng văn hóa, di sản, nghệ thuật thành sản phẩm kinh tế số.