Kiatisuk Senamuang là huyền thoại bóng đá của khu vực Đông Nam Á và cũng là cầu nối giữa bóng đá Thái Lan và Việt Nam.

Kiatisuk Senamuang được biết tới là ngôi sao trứ danh của bóng đá khu vực khi còn thi đấu. Khi lên làm HLV, Kiatisuk cũng giành được những thành công vang dội ở Thái Lan và để lại dấu ấn tại HAGL. Sẽ không quá lời nếu cho rằng nhà cầm quân có biệt danh "Zico Thái" này là cầu nối giữa bóng đá Thái Lan và Việt Nam.

Huyền thoại của bóng đá Thái Lan

Kiatisuk Senamuang sinh ngày 11/8/1973 tại huyện Kumphawapi, tỉnh Udon Thani. Ông là con út trong số ba người con của ông Suriya (cha) và bà Risom (mẹ), trên ông có hai chị gái.

Kiatisuk bắt đầu tham gia các giải đấu bóng đá cấp quốc gia lần đầu tiên vào năm 1990 khi được gọi vào đội tuyển trẻ Thái Lan thi đấu tại Malaysia. Sau đó, vào năm 1993, Kiatisuk lần đầu tiên được đôn lên đội tuyển quốc gia Thái Lan để tham dự Cúp Nhà vua (King's Cup) lần thứ 24, tiếp theo là giải Merlion Cup tại Singapore.

Kiatisuk là huyền thoại bóng đá Thái Lan

Bàn thắng cuối cùng của ông trong màu áo đội tuyển quốc gia Thái Lan là bàn thắng thứ 100 của ông cho đội tuyển quốc gia nước này (nếu chỉ tính riêng các trận đấu quốc tế chính thức được FIFA công nhận thì là 85 bàn) vào ngày 26/12/2006 trong khuôn khổ King's Cup lần thứ 37, trận đấu mà ĐT Thái Lan thắng Singapore 2-0.

Bên cạnh đó, Kiatisuk cũng nằm trong đội hình tuyển Thái Lan vô địch môn bóng đá nam tại SEA Games các kỳ 17, 18 và 19. Ông cũng cùng đội tuyển Thái Lan hai lần liên tiếp giành vị trí thứ 4 tại Đại hội Thể thao châu Á (Asiad).

Tại ASIAD 13, Kiatisuk Senamuang chính là người ghi bàn thắng mở tỷ số vào lưới Hàn Quốc, trước khi Thawatchai Damrong-Ongtrakul ghi "Bàn thắng vàng" quyết định giúp tuyển Thái Lan lọt vào top 4 đội mạnh nhất.

Trong sự nghiệp thi đấu cho đội tuyển quốc gia, ông đã từng lập 4 cú hat-trick. Kiatisuk là chân sút vĩ đại nhất lịch sử đội tuyển quốc gia Thái Lan với 71 bàn thắng sau 134 trận đấu. Mỗi khi ghi được bàn thắng, Kiatisuk thường ăn mừng bằng phong cách nhào lộn thương hiệu, khiến truyền thông thể thao đặt cho ông biệt danh là "Sát thủ nhào lộn" (Chom Teelang).

Vào năm 2002, khi vẫn còn là cầu thủ, Kiatisuk đã khởi xướng dự án lưu động "Zico Tips" nhằm huấn luyện bóng đá cho thanh thiếu niên trên toàn quốc, song song với việc sản xuất chương trình truyền hình dạy kỹ năng bóng đá cùng tên cho đến năm sau (2003). Đến năm 2006, ông hoàn thành khóa đào tạo huấn luyện viên bằng B (B Licence) của Liên đoàn Bóng đá Thái Lan và bắt đầu sự nghiệp huấn luyện ngay trong năm đó với vai trò HLV trưởng câu lạc bộ HAGL (Hoàng Anh Gia Lai) tại V-League của Việt Nam, khi đó ông vẫn đang là cầu thủ của đội bóng.

Ở cương vị HLV, Kiatisuk đã giành 2 chức vô địch AFF Cup với ĐT Thái Lan vào các năm 2014 và 2016, vô địch King's Cup 2016. Ông còn giúp bóng đá Thái Lan giành HCV SEA Games 2013 và giành vị trí thứ 4 ở ASIAD 2014.

Cầu nối giữa bóng đá Việt Nam và Thái Lan

Năm 2020, tờ Ball Thai của Thái Lan đã đăng tải bài viết về 5 cầu thủ Thái Lan thi đấu thành công nhất ở V-League, trong đó, Kiatisuk là người gặt hái được nhiều vinh quang nhất.

"Kiatisuk chính là cầu thủ Thái Lan thành công nhất lịch sử bóng đá Việt Nam. Huyền thoại của ĐTQG Thái Lan đã nhận lời mời từ bầu Đức (Chủ tịch CLB Đoàn Nguyên Đức) để gia nhập Hoàng Anh Gia Lai (HAGL) vào năm 2002 ở tuổi 29, và gắn bó với đội bóng phố Núi cho đến năm 2006 (tuổi 33)", tờ Ball Thai viết.

Trong suốt 4 năm cống hiến trên cương vị cầu thủ của Hoàng Anh Gia Lai, "Zico Thái" đã gặt hái được vô số chiến tích lẫy lừng. Trong đó, ông đã ghi 59 bàn thắng sau 75 trận ra sân tại đấu trường V-League. Ngoài ra, "Zico Thái" còn có 2 lần lên ngôi vô địch V-League vào các năm 2003 và 2004 với HAGL, 2 lần giành Siêu cúp Quốc gia vào các năm 2003 và 2004. Bên cạnh đó, vào các năm 2003 và 2004, Kiatisuk cũng có 2 năm liên tiếp ẵm danh hiệu Cầu thủ ngoại xuất sắc nhất giải đấu.

Sau khi theo nghiệp HLV, "Zico Thái" sau đó dẫn dắt CLB HAGL ở nhiệm kỳ thứ 2 từ năm 2020 tới 2024. Sau đó, vị chiến lược gia này còn dẫn dắt CLB CAHN từ tháng 1/2024 tới tháng 5/2024.

Cũng cần phải nói thêm rằng trước khi Thai League phát triển rực rỡ, từng có làn sóng cầu thủ Thái Lan sang Việt Nam chơi bóng mà Kiatisuk là trường hợp điển hình. Những người khác cũng sang Việt Nam thi đấu gồm Issawa Singthong, Nirut Surasiang (Đoàn Văn Nirut), Yuttajak Kornchan, Sakda Joemdee (Đoàn Văn Sakda), Dusit Chalermsan, Tawan Sripan...

Bầu Đức là người đã đóng vai trò quan trọng đưa Kiatisuk sang Việt Nam thi đấu vào năm 2002. Khi đó, việc Kiatisuk, ngôi sao lừng danh của ĐT Thái Lan, sang V-League chơi bóng đã tạo ra sức hút rất lớn cho đội bóng HAGL. Với sự đóng góp của Kiatisuk, HAGL đã vươn lên trở thành một đội bóng mạnh của V-League.

Trong cuộc phỏng vấn với truyền thông Thái Lan vào năm 2015, Kiatisuk nhớ lại: "Việt Nam giống như ngôi nhà thứ hai của tôi vậy. Tất nhiên, trong thời gian tôi còn thi đấu cho đội tuyển quốc gia Thái Lan, chúng tôi đã giữ vững vị trí số một Đông Nam Á suốt 15 năm liên tiếp. Tôi từng ghi bàn vào lưới ĐT Việt Nam và người hâm mộ ở đó thực sự tôn trọng tôi. Đặc biệt là sau khi chứng kiến sự tiến bộ của tôi tại Anh, họ chưa bao giờ nghĩ rằng Zico lại sang thi đấu tại Việt Nam. Chỉ có vị chủ tịch của CLB Hoàng Anh Gia Lai (bầu Đức) là quyết tâm chiêu mộ tôi, với mức lương khoảng 400.000 baht một tháng".

Kiatisuk và khoảng thời gian chơi bóng ở CLB HAGL của Việt Nam

Kiatisuk nhớ lại khoảnh khắc ông được CĐV HAGL chào đón khi mới sang Việt Nam: "Bầu không khí khi tôi vừa đặt chân đến đó thật không thể tin nổi. Hàng vạn người đã túc trực chờ đợi tại sân bay. Có cả những chiếc xe mui trần chờ sẵn để đưa chúng tôi diễu hành quanh thành phố như những người hùng Olympic. Tôi vốn là một người thực tế, nên không khỏi lo lắng. Chúng tôi thậm chí còn chưa đá trận nào, vậy mà họ đã vui mừng và đặt kỳ vọng cao đến thế. Lỡ như chúng tôi tịt ngòi suốt 10 trận thì sao đây? (cười)".

Kiatisuk thừa nhận rằng ông đã ấn tượng với tình yêu bóng đá cuồng nhiệt của CĐV Việt Nam: "Điều quan trọng là khi tôi mới sang, HAGL thậm chí còn chưa thăng hạng lên chơi ở giải đấu cao nhất. Ngay cả các đội bóng ở hạng dưới của họ cũng đầu quân đầu tư rất mạnh tay, và họ nhận được sự cổ vũ vô cùng lớn từ người hâm mộ. Các khán đài luôn chật kín khán giả, trung bình từ hàng vạn người mỗi trận; những trận cầu đinh thậm chí còn lên tới hai hoặc ba vạn người. Các CĐV Việt Nam rất cuồng nhiệt với bóng đá".

Kiatisuk nhớ lại ngày chia tay HAGL: "Đặc biệt là ngày tôi rời đi, mọi thứ diễn ra vô cùng hoành tráng và đáng nhớ. Rất nhiều người hâm mộ đã đến để ủng hộ tôi. Các kênh truyền hình lớn của Việt Nam đã truyền hình trực tiếp trận đấu chia tay của tôi trên cả nước. Đó là hình ảnh sẽ mãi in đậm trong tâm trí CĐV Việt Nam. Họ yêu mến tôi, họ tôn trọng tôi. Điều này dạy cho tôi một bài học rằng: dù con người có khác biệt, đến từ những quốc gia và hoàn cảnh khác nhau, nhưng nếu có tình yêu thương và sự kết nối, một sợi dây liên kết bền chặt luôn có thể được hình thành".

Kiatisuk cũng chia sẻ rằng ông rất thích cuộc sống ở Gia Lai khi thi đấu cho đội bóng phố núi. "Vào thời điểm đó, tôi mới kết hôn và có ba cô con gái sàn sàn tuổi nhau. Vợ chồng tôi chia sẻ trách nhiệm; vợ tôi ở lại Thái Lan chăm sóc các con. Vì vậy, mục tiêu chính của tôi khi sang Việt Nam là xây dựng kinh tế gia đình. Tôi nhớ các con da diết. Tâm trí của tôi chỉ tập trung duy nhất vào gia đình và bóng đá. Một điều khác tôi thích ở Việt Nam là đó là một đất nước yên bình, tĩnh lặng, yên tĩnh hơn nhiều so với vùng Khao Yai nơi chúng ta đang ngồi trò chuyện lúc này".

"Đội bóng tôi thi đấu đóng quân cách thành phố khoảng 10 cây số. Tôi thích điều đó. Nó thật tĩnh lặng. Cuộc sống thành thị quá xô bồ và áp lực. Đây có lẽ là một lý do khác giúp tôi thích nghi với môi trường Việt Nam một cách dễ dàng", Kiatisuk.

Nhắc tới Kiatisuk, các CĐV của HAGL không thể quên khoảnh khắc danh thủ người Thái ôm đàn ghitar hát bằng tiếng Việt bài hát của ca sĩ Mỹ Tâm "Hát với dòng sông". Trên thực tế, HLV Kiatisuk rất thích các ca khúc tiếng Việt và nhiều lần hát những bài hát này tại Thái Lan cũng như ở Việt Nam. Năm 2020, Kiatisuk chiếm trọn tình cảm của CĐV Việt Nam khi hát bài "Như có Bác Hồ trong ngày đại thắng". Đây chính là bằng chứng cho thấy tình yêu của Kiatisuk với Việt Nam.

Kiatisuk có sở thích hát các bài hát tiếng Việt

Năm 2020, khi Kiatisuk trở lại HAGL để bắt đầu nhiệm kỳ thứ 2 với đội bóng phố núi, "Zico Thái" tiết lộ với truyền thông Thái Lan rằng ông nhận lời dẫn dắt đội bóng là để đền đáp ân tình của bầu Đức (Chủ tịch CLB Hoàng Anh Gia Lai), người đã nâng đỡ và dìu dắt ông trở thành một cầu thủ lẫn một huấn luyện viên chuyên nghiệp.

Cây bút thể thao Thái Lan Sodsoi Sao Sangwian viết trên tờ Khaosod vào thời điểm đó: "Bất kể là đi đâu hay tới nơi nào, việc được sống và làm việc ở một nơi từng trân trọng giá trị cũng như dành sự tôn trọng lớn cho chúng ta như những gì anh (Kiatisuk) từng nhận được, thì đừng chần chừ gì nữa... Hãy mau chóng thu dọn hành lý, sớm trở lại nơi ấy thôi. Và chúc anh luôn gặp nhiều may mắn".

Ở nhiệm kỳ thứ 2 tại HAGL, Kiatisuk đã cùng đội bóng phố núi vô địch Cúp Hoàng Đế Quang Trung 2022. Ông cũng luôn được các CĐV Việt Nam chào đón ở bên ngoài sân cỏ. Hiện tại, dù không làm việc ở Việt Nam, Kiatisuk vẫn dõi theo đội bóng HAGL và dành tình cảm với CLB của bầu Đức.

Nhìn lại toàn bộ hành trình của Kiatisuk Senamuang, có thể thấy ông không chỉ là một huyền thoại của bóng đá Thái Lan, mà còn là một ngoại binh đặc biệt trong lịch sử V-League. Dù là ngôi sao sân cỏ hay trên cương vị HLV, Kiatisuk vẫn tạo ra dấu ấn chuyên môn, sự chuyên nghiệp và khả năng tạo ảnh hưởng vượt ra ngoài phạm vi sân đấu.

Điều làm nên sự khác biệt của "Zico Thái" không chỉ là những bàn thắng hay danh hiệu, mà còn là cách ông được đón nhận và gắn bó với người hâm mộ Việt Nam trong suốt nhiều năm. Ở chiều ngược lại, Việt Nam cũng trở thành một phần ký ức nghề nghiệp quan trọng của Kiatisuk, nơi không chỉ có bóng đá, mà còn có sự kết nối về văn hóa, con người và tình cảm.