Mùa Xuân 2026, Giải thưởng Cống hiến của báo Thể thao và Văn hóa (TTXVN) bước vào cột mốc đặc biệt: Mùa trao giải lần thứ 20. Con số tròn trịa ấy không chỉ là dấu mốc thời gian, mà là một cuộc điểm danh bền bỉ của âm nhạc Việt Nam suốt hai thập kỷ - từ giai đoạn thị trường băng đĩa còn là "đường chính", cho đến kỷ nguyên streaming, mạng xã hội và những cuộc chuyển dịch gu thưởng thức nhanh như nhịp "trend".

Ở giữa những biến động ấy, Cống hiến chọn một con đường nhất quán: Tôn vinh những sáng tạo âm nhạc tử tế, khích lệ đổi mới nghệ thuật, và quan trọng hơn, tạo ra một cơ chế để những giá trị bền vững có cơ hội tỏa sáng giữa đời sống âm nhạc đại chúng.

Nếu coi âm nhạc Việt Nam là một bản giao hưởng dài nhiều chương, thì Cống hiến giống như người "ghi tổng phổ": Kiên trì chấm nhịp, ghi nhận, và đôi khi lặng lẽ điều chỉnh nhịp độ để bản nhạc không bị lạc khỏi tinh thần cốt lõi. 20 mùa Xuân ấy - suy cho cùng - là câu chuyện về một giải thưởng biết đứng về phía chất lượng trong khi vẫn lắng nghe hơi thở thời đại.

Ra đời năm 2005, Cống hiến với nền tảng là sự tham gia bầu chọn của báo giới toàn quốc - một cơ chế tạo ra "độ nghiêm" nghề nghiệp, bởi lá phiếu minh bạch của những người làm báo văn hóa không thể chỉ dựa vào độ ồn, mà phải dựa vào quan sát dài hơi và trải nghiệm nghề.

Càng về sau, khi đời sống âm nhạc bước vào thời kỳ số hóa, Cống hiến càng phải đối mặt với thách thức: Làm sao để vừa giữ được "xương sống" chuyên môn, vừa không trở thành một giải thưởng xa lạ với công chúng.

Từ năm 2023, giải mở rộng thành "hệ sinh thái" Cống hiến, phát triển thêm lĩnh vực thể thao và cải tiến phương thức bầu chọn của mảng âm nhạc theo hướng thu nhận thêm ý kiến hội đồng chuyên môn và đặc biệt là công chúng qua các hình thức bình chọn công khai.

Đó là một bước đi vừa mang tính thích ứng, vừa thể hiện sự tự tin: Giải thưởng đủ nền tảng để mở cửa mà không đánh mất bản sắc.

Nhưng một giải thưởng tồn tại lâu không chỉ vì cơ chế bầu chọn. Nó tồn tại vì "điểm tựa tinh thần" mà nó mang lại cho nghệ sĩ và khán giả.

Với nghệ sĩ, Cống hiến thường được nhắc như một "cột mốc nghề": Được đề cử đã là một sự ghi nhận; được vinh danh là một cách khẳng định con đường đã chọn - nhất là với những nghệ sĩ không muốn chạy theo lối mòn dễ dãi.

Với công chúng, Cống hiến giống như một bản đồ gợi ý: Trong một năm quá nhiều sản phẩm, đâu là album đáng nghe, show đáng nhớ, hay những gương mặt mới thật sự có nội lực.

Những lá phiếu ấy, theo thời gian, góp phần tạo nên sự dịch chuyển thẩm mỹ: Công chúng cởi mở hơn với cái mới, khắt khe hơn với sự dễ dãi; nghệ sĩ dám làm album, dám làm live concert, dám đi xa hơn "một bản hit".

Đặc biệt, trong bức tranh 20 mùa Xuân ấy, một điểm nhấn đặc biệt của chặng đường gần đây là cánh cửa quốc tế - cụ thể là sự hợp tác giữa Cống hiến với Giải thưởng âm nhạc Nhật Bản - Music Awards Japan (MAJ) do Hiệp hội Xúc tiến Ngành Văn hóa & Giải trí (CEIPA) tổ chức.

Hợp tác này mang ý nghĩa vượt ra khỏi câu chuyện "giao lưu" vì nó đặt Cống hiến vào một hệ quy chiếu rộng hơn, nơi tiêu chí nghề nghiệp được chuẩn hóa với hội đồng bình chọn gồm hàng nghìn chuyên gia và quy trình bình chọn nhiều tầng.

Khi Cống hiến tham gia với tư cách thành viên bỏ phiếu ở một số hạng mục của MAJ, đó không chỉ là một vị trí, mà là sự công nhận: Việt Nam có một giải thưởng đủ uy tín để đóng góp tiếng nói vào một diễn đàn lớn.

Chính trong khuôn khổ hợp tác ấy, câu chuyện Tùng Dương trở thành một biểu tượng giàu sức gợi. Anh là nghệ sĩ Việt Nam đầu tiên được MAJ vinh danh ở hạng mục International Special Awards - Giải thưởng Đặc biệt Quốc tế, và cũng là người nắm kỷ lục 14 cúp Cống hiến.

Một đường nối đẹp hiện ra: Từ một "bệ phóng" trong nước - nơi kiên trì tôn vinh lao động sáng tạo - đến một sân khấu quốc tế nơi những giá trị ấy được nhìn nhận ở tầm khu vực.

Tùng Dương không phải một hiện tượng vụt sáng mà ở anh là một hành trình dài của đổi mới và sức bền. Và chính kiểu hành trình như vậy là điều Cống hiến luôn muốn giữ lại trong ký ức âm nhạc đại chúng: những người không chạy nước rút, mà chạy đường dài, không chọn công thức an toàn, mà chọn thử thách để làm mới mình.

Và, câu chuyện Tùng Dương cũng gợi ra một điều quan trọng: Một giải thưởng uy tín không chỉ trao cúp, mà trao động lực. Động lực ấy có thể là niềm tin để nghệ sĩ tiếp tục dấn thân, cũng có thể là "tấm hộ chiếu" để các giá trị trong nước bước ra ngoài biên giới bằng một cơ chế hợp tác chính thức.

Khi MAJ ghi nhận cả một giải thưởng trong nước mà nghệ sĩ đã nhận (như cách họ chú ý đến "Bài hát của năm" ở Cống hiến), điều đó nói lên rằng các thang giá trị có thể đối thoại với nhau, chứ không đứng riêng lẻ.

Nhưng rốt cuộc, điều làm nên sức sống của Cống hiến không nằm ở việc giải có thể đi xa đến đâu, mà ở chỗ giải có giữ được phẩm chất ban đầu hay không.

Mùa giải thứ 20 đặt ra yêu cầu kép: Vừa phải tiếp tục cập nhật nhanh với nhịp sống âm nhạc số - nơi khán giả nghe nhạc theo playlist, nghệ sĩ ra sản phẩm theo "đợt", truyền thông theo "làn" - vừa phải giữ vững vai trò "bộ lọc" của một giải thưởng: Không chạy theo ồn ào, không thỏa hiệp với sự dễ dãi, và không để những đóng góp tử tế bị chìm lấp.

Nhìn vào mùa Xuân, nhiều người hay nói về khởi đầu và hy vọng. Và nhìn vào Cống hiến cũng có thể được nhìn như một "mùa gieo": Gieo niềm tin vào chất lượng, gieo thói quen thưởng thức có chọn lọc, gieo sự can đảm để nghệ sĩ không ngại thử nghiệm.

20 mùa Xuân đi qua, những hạt giống ấy đã nảy mầm thành nhiều thế hệ nghệ sĩ. Lớp đi trước giữ lửa bằng sức bền nghề nghiệp; lớp trẻ đẩy biên giới thẩm mỹ bằng sự táo bạo và năng lượng thời đại.

Và quan trọng là, những cuộc gặp gỡ ấy diễn ra không chỉ trên sân khấu, mà trong chính đời sống âm nhạc đại chúng: nơi ca khúc được hát lại, album được nghe trọn vẹn, concert trở thành ký ức chung của một cộng đồng yêu nhạc.

Mùa giải 2026 sẽ lại xướng tên những gương mặt chiến thắng mới. Nhưng với một giải thưởng đã chạm mốc 20 mùa, điều đáng kể nhất không phải là danh sách cúp, mà là điều giải thưởng góp phần tạo ra: Một đời sống âm nhạc biết tôn trọng lao động nghệ thuật, một thị trường giải trí không chỉ cần tốc độ, mà cần chiều sâu và một khát vọng vươn tầm không dựa vào khẩu hiệu, mà dựa vào chất lượng, bản sắc và sự bền bỉ.

20 mùa Xuân Cống hiến - bản giao hưởng ấy vẫn đang viết tiếp. Và nếu phải chọn một lời chúc cho mùa Xuân thứ 20, có lẽ đó là: Cống hiến tiếp tục giữ được sự nghiêm cẩn của nghề, sự tươi mới của thời đại, và sức mạnh mềm của âm nhạc Việt Nam trên hành trình đi xa, đi sâu và đi cùng đại chúng.