(TT&VH Cuối tuần) - Trên thế giới, ngành showbiz - công nghệ tổ chức biểu diễn, được xếp hạng trong top 10 ngành công nghiệp kiếm tiền nhiều nhất, trong khi ở Việt Nam, live show không thể kinh doanh nổi. Vì sao vậy? Hãy thử nghe ý kiến của những người trong cuộc.
PHAN MỘNG THÚY, GIÁM ĐỐC PHƯƠNG NAM PHIM:
Giám đốc sản xuất nhiều live show tác giả của Phương Nam Phim (Trịnh Công Sơn, Trần Tiến, Phạm Duy...)
Trước hết vé là lời, nay hết vé không đủ vốn!
* Trong lúc hầu hết các hãng băng đĩa đều “bótay.com” với tổ chức biểu diễn vì không chịu nổi thua lỗ thì Phương Nam Phim (PNF) vẫn đều đặn mỗi năm thực hiện ít nhất một live show thuộc loại “hoành tráng”. Phải chăng PNF không ngán lỗ, không bị lỗ, hay không quan tâm đến lời lỗ?
PHAN MỘNG THÚY, GIÁM ĐỐC PHƯƠNG NAM PHIM:
Giám đốc sản xuất nhiều live show tác giả của Phương Nam Phim (Trịnh Công Sơn, Trần Tiến, Phạm Duy...)
Trước hết vé là lời, nay hết vé không đủ vốn!
* Trong lúc hầu hết các hãng băng đĩa đều “bótay.com” với tổ chức biểu diễn vì không chịu nổi thua lỗ thì Phương Nam Phim (PNF) vẫn đều đặn mỗi năm thực hiện ít nhất một live show thuộc loại “hoành tráng”. Phải chăng PNF không ngán lỗ, không bị lỗ, hay không quan tâm đến lời lỗ?
 Bà Phan Mộng Thúy, Giám đốc Phương Nam Phim |
- Dĩ nhiên là chúng tôi phải quan tâm tới thị hiếu khán giả, đến thị trường, vì các show này đều bán vé mà, và PNF là đơn vị kinh doanh, phải tự cân đối thu chi. Trong tình hình tổ chức biểu diễn khó khăn hiện nay, lại thêm kinh tế khủng hoảng, mong muốn thu lợi nhuận từ biểu diễn là rất khó khăn, nếu có lợi nhuận thì cũng không bù nổi công sức và chi phí đầu tư. Vì tính ra, từ khi xây dựng ý tưởng, biên tập bài, dàn dựng, tập dượt, tìm tài trợv.v... phải mất ít nhất cỡ 6 tháng, một chương trình hiện nay đầu tư tiền tỷ là bình thường. Tuy nhiên tổ chức show nếu có hiệu quả nghệ thuật tốt thì nó đem đến uy tín thương hiệu cho nhà tổ chức. Tôi quan niệm lợi nhuận chưa lấy được lúc này thì rồi cũng sẽ lấy lại được lúc khác. Thật sự trong vấn đề này, có thể hơi chủ quan, nhưng các nhà tài trợ chương trình của PNF luôn sẵn sàng tài trợ cho chương trình tiếp theo của chúng tôi. Lượng vé phát hành cũng đạt được con số như mình mong đợi dù giá vé không phải nhẹ nhàng so với thu nhập bình quân của người dân. Sau chương trình, lượng băng đĩa bán ra có kết quả tốt. Như vậy là đạt kết quả rồi. Bởi vậy, trong lúc nhiều live show phải hoãn hoặc phải dời lại mà PNF vẫn làm được...
* Tổ chức live show hiện nay khoản chi phí nào là nặng nhất và theo chị đâu là khoản chi bất hợp lý nhất trong điều kiện hiện tại?
- Bất kể các khoản chi phí cho live show hiện nay đều ở tiền triệu, chục triệu, trăm triệu hết, từ mặt bằng nhà hát, chi phí âm thanh ánh sáng, kỹ thuật phóng hình v.v... Hợp lý hay không thì rất khó nói. Mình thấy khoản chi này rất nặng nhưng đối tác cũng có những vấn đề của người ta như chi phí mặt bằng, đầu tư trang bị âm thanh... Cát-sê của ca sĩ cũng vậy... Tốc độ chi phí càng ngày càng tăng, lần này làm thì đến lần sau mọi thứ đã lạc hậu. Thực tế này một phần cũng do yêu cầu của chính nhà sản xuất và mong mỏi của khán giả live show lần sau phải có gì đặc biệt hơn lần trước, vì vậy là chi phí đầu tư cho chương trình ngày một tăng, tăng nhiều và tăng nhanh hơn giá vé.
* Tổ chức live show hiện nay khoản chi phí nào là nặng nhất và theo chị đâu là khoản chi bất hợp lý nhất trong điều kiện hiện tại?
- Bất kể các khoản chi phí cho live show hiện nay đều ở tiền triệu, chục triệu, trăm triệu hết, từ mặt bằng nhà hát, chi phí âm thanh ánh sáng, kỹ thuật phóng hình v.v... Hợp lý hay không thì rất khó nói. Mình thấy khoản chi này rất nặng nhưng đối tác cũng có những vấn đề của người ta như chi phí mặt bằng, đầu tư trang bị âm thanh... Cát-sê của ca sĩ cũng vậy... Tốc độ chi phí càng ngày càng tăng, lần này làm thì đến lần sau mọi thứ đã lạc hậu. Thực tế này một phần cũng do yêu cầu của chính nhà sản xuất và mong mỏi của khán giả live show lần sau phải có gì đặc biệt hơn lần trước, vì vậy là chi phí đầu tư cho chương trình ngày một tăng, tăng nhiều và tăng nhanh hơn giá vé.
Live show Hồng Nhung - Quang Dũng
* Vậy có điểm dừng không thưa chị? Giá vé từ một triệu nay đã lên tới ba triệu đồng?
- Đây là một bài toán đau đầu, vì dù gì thì mình cũng không thể đẩy giá vé quá cao được. Bởi thế nên số lượng live show hiện nay giảm đi trông thấy. Áp lực đối với nhà sản xuất ngày càng cao, trước bán hết vé là lời, nay bán hết vé vẫn không đủ vốn, nên phải đi tìm tài trợ, phải tìm khai thác thêm lợi nhuận từ băng đĩa ghi hình. Thực tế này một mặt hạn chế việc tổ chức show, mặt khác, nếu có tổ chức thì show càng ngày càng được đầu tư kỹ lưỡng hơn, vì giờ đây chỉ cần sơ sảy tính không kỹ là thiệt hại rất nhiều.
* Chị nghĩ sao khi có những ca sĩ quyết định “quay lại ngày xưa”, làm live show tiết kiệm, thay nhà hát bằng tụ điểm, đơn giản các tiết mục dàn dựng?
- Theo tôi mỗi người làm live show có một mục đích. Thị trường có nhiều nhu cầu, có nhiều đối tượng để phục vụ, làm diện “rộng” hay “sâu” đều tốt hết miễn là nghiêm túc, không coi thường khán giả. Live show Thanh Thảo nếu đầu tư đàng hoàng, nghiêm túc thì làm ở Trống Đồng hay sân khấu 126 cũng đáng hoan nghênh. Hoặc Hồng Nhung - Quang Dũng là mini show với số lượng khán giả ít nhưng không xuề xòa, tinh tế và sang trọng thì cũng đáng ghi nhận.
* Năm nay PNF có tiếp tục làm live show không thưa chị?
- Tháng Ba năm nay chúng tôi đã tổ chức đêm Phạm Duy - Ngày trở về tại Hà Nội. Và chúng tôi vẫn có kế hoạch làm một chương trình khác ngay trong năm nay.
HOÀNG TUẤN - ÔNG BẦU CỦA CA SĨ ĐAN TRƯỜNG
Liveshow không lãi không làm!
- Đây là một bài toán đau đầu, vì dù gì thì mình cũng không thể đẩy giá vé quá cao được. Bởi thế nên số lượng live show hiện nay giảm đi trông thấy. Áp lực đối với nhà sản xuất ngày càng cao, trước bán hết vé là lời, nay bán hết vé vẫn không đủ vốn, nên phải đi tìm tài trợ, phải tìm khai thác thêm lợi nhuận từ băng đĩa ghi hình. Thực tế này một mặt hạn chế việc tổ chức show, mặt khác, nếu có tổ chức thì show càng ngày càng được đầu tư kỹ lưỡng hơn, vì giờ đây chỉ cần sơ sảy tính không kỹ là thiệt hại rất nhiều.
* Chị nghĩ sao khi có những ca sĩ quyết định “quay lại ngày xưa”, làm live show tiết kiệm, thay nhà hát bằng tụ điểm, đơn giản các tiết mục dàn dựng?
- Theo tôi mỗi người làm live show có một mục đích. Thị trường có nhiều nhu cầu, có nhiều đối tượng để phục vụ, làm diện “rộng” hay “sâu” đều tốt hết miễn là nghiêm túc, không coi thường khán giả. Live show Thanh Thảo nếu đầu tư đàng hoàng, nghiêm túc thì làm ở Trống Đồng hay sân khấu 126 cũng đáng hoan nghênh. Hoặc Hồng Nhung - Quang Dũng là mini show với số lượng khán giả ít nhưng không xuề xòa, tinh tế và sang trọng thì cũng đáng ghi nhận.
* Năm nay PNF có tiếp tục làm live show không thưa chị?
- Tháng Ba năm nay chúng tôi đã tổ chức đêm Phạm Duy - Ngày trở về tại Hà Nội. Và chúng tôi vẫn có kế hoạch làm một chương trình khác ngay trong năm nay.
HOÀNG TUẤN - ÔNG BẦU CỦA CA SĨ ĐAN TRƯỜNG
Liveshow không lãi không làm!
 Ông bầu Hoàng Tuấn |
Đã sáu lần là Giám đốc sản xuất live show cho Đan Trường, từ live show chính thức lần đầu tiên - Cảm ơn cuộc đời (2003 tại sân khấu Lan Anh) đến live show được tuyên bố là cuối cùng - Thập đại mỹ nhân (2008 tại SVĐ Quân khu 7), đây là nhà sản xuất duy nhất khẳng định chưa bao giờ lỗ khi làm live show!
* Live show Thập đại mỹ nhân của Đan Trường mới đây tiết mục nào cũng đầu tư cả trăm triệu, trong khi vé bán có hạng chỉ 50.000 đồng, anh tính toán thế nào để không lỗ, thậm chí còn có lãi?
- Đó là live show được đầu tư lớn nhất và cũng thu hút nhiều khán giả nhất của Đan Trường. Chỉ riêng một tiết mục với ca sĩ Phi Nhung đã tốn tới 200 triệu tiền dàn dựng. Và 12.000 khán giả là con số không tưởng với thời điểm live show hiện nay. Tổng chi phí cho live show này là gần 2,2 tỷ đồng - con số này thấp hơn những live show tuyên bố là 3 hay 4 tỷ, bởi 2,2 tỷ là chi phí thực tế chúng tôi bỏ ra, còn đồ của mình thì không tính: Đan Trường hát không cát-sê, trang phục tự mua vải và thuê thiết kế, máy móc kỹ xảo là đồ của công ty, thiết bị nâng cũng của công ty luôn, cộng thêm nhiều hỗ trợ của các nhà tài trợ, mới có cái giá đó. Quan điểm làm show của chúng tôi là: Không lãi không làm. Thập đại mỹ nhân chỉ được quyết định làm khi biết chắc là không lỗ. Nếu có lỗ là lỗ tiền hát (của Đan Trường) và phải nghỉ đi hát một thời gian để tập luyện chương trình thôi. Tất nhiên lợi nhuận trước mắt thì chưa có, nhưng có lợi nhuận sau này từ bán đĩa, và lợi nhuận từ việc Trường có tiết mục, trang phục và dàn dựng để phục vụ biểu diễn cả năm.
* Nói vậy, có nghĩa live show vẫn chưa thể lãi “tiền tươi”. Có thể có lợi nhuận bằng cách giảm chi phí và tăng giá vé được không, thưa anh?
* Live show Thập đại mỹ nhân của Đan Trường mới đây tiết mục nào cũng đầu tư cả trăm triệu, trong khi vé bán có hạng chỉ 50.000 đồng, anh tính toán thế nào để không lỗ, thậm chí còn có lãi?
- Đó là live show được đầu tư lớn nhất và cũng thu hút nhiều khán giả nhất của Đan Trường. Chỉ riêng một tiết mục với ca sĩ Phi Nhung đã tốn tới 200 triệu tiền dàn dựng. Và 12.000 khán giả là con số không tưởng với thời điểm live show hiện nay. Tổng chi phí cho live show này là gần 2,2 tỷ đồng - con số này thấp hơn những live show tuyên bố là 3 hay 4 tỷ, bởi 2,2 tỷ là chi phí thực tế chúng tôi bỏ ra, còn đồ của mình thì không tính: Đan Trường hát không cát-sê, trang phục tự mua vải và thuê thiết kế, máy móc kỹ xảo là đồ của công ty, thiết bị nâng cũng của công ty luôn, cộng thêm nhiều hỗ trợ của các nhà tài trợ, mới có cái giá đó. Quan điểm làm show của chúng tôi là: Không lãi không làm. Thập đại mỹ nhân chỉ được quyết định làm khi biết chắc là không lỗ. Nếu có lỗ là lỗ tiền hát (của Đan Trường) và phải nghỉ đi hát một thời gian để tập luyện chương trình thôi. Tất nhiên lợi nhuận trước mắt thì chưa có, nhưng có lợi nhuận sau này từ bán đĩa, và lợi nhuận từ việc Trường có tiết mục, trang phục và dàn dựng để phục vụ biểu diễn cả năm.
* Nói vậy, có nghĩa live show vẫn chưa thể lãi “tiền tươi”. Có thể có lợi nhuận bằng cách giảm chi phí và tăng giá vé được không, thưa anh?
Live show Thập đại mỹ nhân
- Từ live show năm 2003 đến live show năm 2008, mọi chi phí đã tăng gấp đôi. “Nặng” nhất là chi phí sân khấu, dàn dựng và âm thanh ánh sáng. Khán giả khó tính hơn, đòi hỏi cao hơn. Ngày nay live show muốn thu hút khán giả phải đầu tư đúng mức. Nhưng nếu bán vé quá cao thì liệu khán giả có đến nhiều không? Ở Mỹ đã xảy ra tình trạng đó rồi, vé bán cao quá khán giả sẽ không tới. Khán giả của Đan Trường đa phần là học sinh, sinh viên, giới bình dân, nếu đưa giá vé cao thì dù có yêu mến ca sĩ họ cũng chỉ đứng nhìn thôi, họ không tới với mình. Vì vậy live show Đan Trường, có 50.000 đồng cũng tới xem được, 80.000 đồng cũng tới xem được, nhưng cũng có hạng vé tới gần 1 triệu đồng.
* Nhưng anh lại tuyên bố Thập đại mỹ nhân là live show cuối cùng?
- Vì làm live show quá vất vả mà không mang lại lợi nhuận, hoặc có nhưng không bao nhiêu. Vậy nên nếu làm nhỏ thì còn làm, chứ làm lớn như Thập đại mỹ nhân thì chắc không làm nữa, trừ phi có tài trợ mấy tỷ đồng...
* Nhưng anh lại tuyên bố Thập đại mỹ nhân là live show cuối cùng?
- Vì làm live show quá vất vả mà không mang lại lợi nhuận, hoặc có nhưng không bao nhiêu. Vậy nên nếu làm nhỏ thì còn làm, chứ làm lớn như Thập đại mỹ nhân thì chắc không làm nữa, trừ phi có tài trợ mấy tỷ đồng...
|
ĐẠO DIỄN PHẠM HOÀNG NAM
11 câu hỏi lớn cho nhà tổ chức biểu diễn
  Tham gia nhiều show trình diễn đẳng cấp cao ở trong nước ở vị trí đạo diễn, có điều kiện làm việc với một số nhà sản xuất chương trình quốc tế, “tác phẩm” live show mới nhất của anh là mini show Hồng Nhung - Quang Dũng lần đầu tiên tại sân khấu của một nhà hàng (On The Six, TP.HCM). * Thưa anh Phạm Hoàng Nam, trên thế giới, ngành showbiz - công nghệ tổ chức biểu diễn, được xếp hạng trong top 10 ngành công nghiệp kiếm tiền nhiều nhất, trong khi ở Việt Nam, live show ngày càng là “của hiếm” vì không kinh doanh nổi. Với tình hình thực tế của chúng ta hiện nay, theo anh, có cách nào thu được lợi nhuận từ live show? - Đơn giản là trả lời những câu hỏi sau: 1. Tính mục đích: Tổ chức show để làm gì? Lợi nhuận? Lấy tiếng (PR)? 2. Nếu vì lợi nhuận, bài toán tiếp theo sẽ là sự chênh lệch giữa giá vé và giá thành tổ chức sản xuất, tức kinh phí, là bao nhiêu? Bán vé bằng cách nào? Ai sẽ ngồi tính bài toán đó? Ca sĩ? Nhà sản xuất? 3. Kinh phí có 2 nguồn: Tự bỏ tiền hay có tài trợ? Nếu có thì tài trợ chiếm bao nhiêm % kinh phí? Tự bỏ bao nhiêu? 4. Điều kiện nhà tài trợ bỏ tiền để được quảng bá thương hiệu (PR)? 5. Nếu vì PR thì có thể chịu lỗ nhưng lời về tiếng, thương hiệu. Chịu đến bao nhiêu? 6. Thương hiệu có hai loại: Thương hiệu mới cần nhận biết và thương hiệu cũ cần hâm nóng. Trường hợp đầu tốn kém hơn trường hợp sau. Loại nào? 7. Có những cách nào để giới thiệu và hâm nóng thương hiệu ngoài việc làm show cá nhân? 8. Điều gì là bản chất cho việc hấp dẫn khán giả đến một show cá nhân? 9. Khán giả của show diễn là ai? Thu nhập? Nhu cầu? Fan? 10. Khán giả chờ đợi gì ở những show cá nhân? Lý do để họ mua vé? 11. Địa điểm biểu diễn ở đâu? Ý tưởng bắt đầu từ địa điểm hay ngược lại? Phần lớn những người tổ chức show không trả lời hết các câu hỏi trên đã làm. Và đó là nguyên nhân. |
Thu Thủy (thực hiện)
