Nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, bài viết "Ánh sáng Hồ Chí Minh soi đường cho chúng ta đi" của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ là lời tưởng nhớ sâu sắc đối với công lao trời biển của Bác, mà còn là một thông điệp chính trị - tư tưởng có ý nghĩa đặc biệt trong thời điểm đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới. 

Từ tư tưởng "dân là gốc", tinh thần độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường, đến yêu cầu xây dựng Đảng trong sạch, phát huy đại đoàn kết toàn dân tộc, phát triển văn hóa và con người Việt Nam, bài viết khẳng định một chân lý bền vững: càng đổi mới, càng hiện đại hóa, càng hội nhập sâu rộng, chúng ta càng phải kiên định và sáng tạo vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh như nền tảng tinh thần, phương pháp hành động và ánh sáng soi đường cho tương lai dân tộc.

Tư tưởng Hồ Chí Minh - điểm tựa tinh thần trong bước chuyển lớn của đất nước

Bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ra đời trong một thời điểm rất đặc biệt. Đất nước vừa đi qua Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, một dấu mốc quan trọng xác lập những định hướng chiến lược cho giai đoạn phát triển mới. Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã mở ra một chặng đường mới với yêu cầu rất cao về đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng thể chế, hiệu lực quản trị và năng lực phục vụ Nhân dân. Hệ thống chính trị đang từng bước vận hành theo mô hình tổ chức mới, tinh gọn hơn, thông suốt hơn, đòi hỏi hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả cao hơn.

Chính trong bối cảnh ấy, bài viết đặt ra một vấn đề có ý nghĩa nền tảng: đất nước càng đứng trước những chuyển động lớn, càng cần một hệ giá trị bền vững để soi đường. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm viết: "Trong bước chuyển lớn ấy, chúng ta càng nhận thức sâu sắc hơn giá trị trường tồn của tư tưởng Hồ Chí Minh - nền tảng tinh thần, ngọn đuốc soi đường, kim chỉ nam cho mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam, của dân tộc Việt Nam."

Đây là một nhận định rất quan trọng. Tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ thuộc về lịch sử, không chỉ là di sản của một thời kỳ đấu tranh giành độc lập dân tộc, mà còn là nguồn sáng dẫn đường cho công cuộc xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước hôm nay. Bài viết nhấn mạnh rằng nếu Văn kiện Đại hội XIV của Đảng xác định con đường phát triển mới của đất nước, thì tư tưởng Hồ Chí Minh chính là ánh sáng soi đường để chúng ta đi trên con đường ấy với bản lĩnh vững vàng, mục tiêu đúng đắn, phương pháp khoa học và niềm tin sâu sắc vào Nhân dân.

Điểm sâu sắc trong bài viết là cách nhìn về Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ như người tìm ra con đường cứu nước, giải phóng dân tộc, mà còn là người đặt nền móng tư tưởng cho sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước trong thời đại mới. Ở Người, độc lập dân tộc luôn gắn liền với tự do, hạnh phúc của Nhân dân, với chủ nghĩa xã hội. Giải phóng dân tộc không phải là điểm kết thúc, mà là điểm khởi đầu của hành trình xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, Nhân dân được làm chủ, được sống ấm no, tự do, hạnh phúc, được học hành, được phát triển toàn diện và được thụ hưởng thành quả của cách mạng.

Từ cách tiếp cận ấy, bài viết đã làm nổi bật chiều sâu nhân văn và sức sống thời đại của tư tưởng Hồ Chí Minh. Tư tưởng ấy đã soi sáng con đường giành độc lập, thống nhất đất nước trong thế kỷ XX, và hôm nay tiếp tục soi sáng công cuộc bảo vệ toàn vẹn chủ quyền, lãnh thổ, đổi mới, cải cách, phát triển nhanh và bền vững trong thế kỷ XXI. Trong kỷ nguyên mới, khi đất nước đứng trước yêu cầu vươn lên mạnh mẽ, nâng cao năng lực tự chủ chiến lược, bắt kịp các xu thế phát triển của thời đại, tư tưởng Hồ Chí Minh càng trở thành điểm tựa tinh thần, nền tảng tư duy và phương hướng hành động có ý nghĩa quyết định.

Điều đáng chú ý là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định: "Tư tưởng Hồ Chí Minh không phải là những mệnh đề bất biến, khép kín, mà là một hệ thống quan điểm sống động, luôn gắn với thực tiễn, lấy thực tiễn làm điểm xuất phát, lấy lợi ích của dân tộc và hạnh phúc của Nhân dân làm mục tiêu cao nhất, lấy tự chủ, dân chủ, đổi mới, sáng tạo và hành động làm phương thức để hiện thực hóa lý tưởng cách mạng." Đó chính là tinh thần cốt lõi của việc học tập và làm theo Bác hôm nay: không giáo điều, không hình thức, không chỉ dừng lại ở lời nói, mà phải vận dụng sáng tạo vào những nhiệm vụ cụ thể của đất nước. Tư tưởng Hồ Chí Minh vì thế trở thành phương pháp luận phát triển, là cách để chúng ta trả lời những câu hỏi lớn của thời đại: phát triển như thế nào để không đánh mất mục tiêu vì con người; đổi mới như thế nào để không chệch hướng; hội nhập như thế nào để không lệ thuộc; hiện đại hóa như thế nào để không xa rời bản sắc văn hóa dân tộc.

"Dân là gốc" - thước đo của mọi cải cách và phát triển

Một trong những thông điệp nổi bật, xuyên suốt bài viết là tư tưởng "dân là gốc". Đây không chỉ là một nguyên lý đạo đức, mà còn là nguyên tắc chính trị, nguyên tắc quản trị và thước đo của mọi đổi mới hiện nay.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm viết rất rõ: "Trước hết, tư tưởng 'dân là gốc' của Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục là trục xuyên suốt của mọi chủ trương, đường lối, chính sách trong giai đoạn hiện nay." Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, Nhân dân là chủ thể của lịch sử, là nguồn sức mạnh vô tận của cách mạng, là mục tiêu phục vụ cao nhất của Đảng và Nhà nước. Bao nhiêu lợi ích đều vì dân. Bao nhiêu quyền hạn đều của dân. Chính quyền từ Trung ương đến cơ sở đều là công bộc của dân. Cán bộ, đảng viên phải gần dân, hiểu dân, tin dân, trọng dân, học dân, vì dân và có trách nhiệm với Nhân dân.

Điểm mới và rất đáng suy nghĩ trong bài viết là tư tưởng "dân là gốc" được đặt vào trực tiếp những nhiệm vụ cải cách hiện nay. Tinh gọn bộ máy, phân cấp, phân quyền, cải cách hành chính, chuyển đổi số, đổi mới thể chế… tất cả đều phải được soi chiếu từ lợi ích của Nhân dân. Tinh gọn bộ máy không chỉ là câu chuyện giảm đầu mối, giảm tầng nấc, giảm chi phí. Sâu xa hơn, đó là để bộ máy gần dân hơn, sát cơ sở hơn, xử lý công việc nhanh hơn, phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn. Phân cấp, phân quyền không chỉ là chuyển giao nhiệm vụ giữa các cấp, mà là để rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, phát huy tính chủ động, sáng tạo và tự chịu trách nhiệm của từng cấp, từng ngành, từng địa phương. Chuyển đổi số không chỉ là hiện đại hóa công cụ quản lý, mà là để tạo ra nền quản trị minh bạch hơn, thuận tiện hơn, công bằng hơn, chu đáo hơn và nhanh chóng hơn.

Ở đây, bài viết đưa ra một tiêu chuẩn rất rõ: mọi cải cách phải lấy Nhân dân làm trung tâm, lấy phục vụ Nhân dân tốt hơn làm mục tiêu, lấy sự hài lòng, niềm tin, hạnh phúc của Nhân dân làm thước đo đánh giá. Đây là tư tưởng Hồ Chí Minh được diễn giải bằng ngôn ngữ của quản trị hiện đại. Một bộ máy tinh gọn nhưng xa dân thì chưa đạt mục tiêu. Một nền hành chính số nhưng gây khó cho người yếu thế, người cao tuổi, người ở vùng sâu, vùng xa thì chưa thực sự nhân văn. Một chính sách đúng trên giấy nhưng không đến được với người dân thì chưa thể gọi là thành công.

Từ tư tưởng "dân là gốc", bài viết cũng mở rộng sang yêu cầu xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn Đảng ta là Đảng cầm quyền, mỗi cán bộ, đảng viên phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, phải giữ gìn Đảng thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung thành của Nhân dân. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh rằng trong điều kiện hiện nay, yêu cầu ấy càng có ý nghĩa sống còn. Một đất nước muốn phát triển nhanh và bền vững phải có một Đảng thật sự trong sạch, vững mạnh, đủ bản lĩnh, trí tuệ, đạo đức, uy tín và năng lực lãnh đạo.

Đặc biệt, bài viết đặt phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, quan liêu trong mối quan hệ trực tiếp với phát triển. Đây là một cách tiếp cận rất sâu sắc. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm viết: "Vì vậy, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, quan liêu không chỉ là nhiệm vụ xây dựng Đảng, mà còn là nhiệm vụ phát triển." Chống tham nhũng là để làm trong sạch bộ máy, củng cố niềm tin của Nhân dân, bảo vệ nguồn lực quốc gia, tạo môi trường lành mạnh cho phát triển. Chống lãng phí là để khơi thông nguồn lực, sử dụng hiệu quả tài sản công, thời gian công, cơ hội phát triển của đất nước. Chống quan liêu là để bộ máy không xa dân, chính sách không xa thực tiễn, cán bộ không vô cảm trước đời sống Nhân dân.

Nhìn từ góc độ này, học Bác không chỉ là học những lời dạy về đạo đức cách mạng, mà còn là xây dựng một nền công vụ liêm chính, một bộ máy hành động, một đội ngũ cán bộ có trách nhiệm, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Tư tưởng Hồ Chí Minh vì thế trở thành nền tảng để chúng ta xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân; một Nhà nước không đứng trên Nhân dân, không xa Nhân dân, mà phục vụ Nhân dân bằng hiệu quả cụ thể trong đời sống hằng ngày.

Văn hóa, con người và đại đoàn kết - nguồn lực nội sinh của kỷ nguyên mới

Một thông điệp rất quan trọng khác trong bài viết là yêu cầu phát huy đại đoàn kết toàn dân tộc, phát triển văn hóa và con người Việt Nam như nguồn lực nội sinh của sự nghiệp phát triển đất nước.

Về đại đoàn kết, bài viết kế thừa sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh: đoàn kết là truyền thống cực kỳ quý báu của dân tộc ta, là nhân tố quyết định thắng lợi của cách mạng. Nhưng điều đặc biệt là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ nhìn đại đoàn kết như một yêu cầu chính trị, mà còn như một nguồn lực phát triển. Người viết nhấn mạnh: "Trong giai đoạn hiện nay, đại đoàn kết không chỉ là yêu cầu chính trị, mà còn là nguồn lực phát triển. Đất nước muốn vươn mình phải khơi dậy và phát huy cao nhất trí tuệ, bản lĩnh, khát vọng, sức sáng tạo và tinh thần cống hiến của mọi người Việt Nam."

Đây là một luận điểm có ý nghĩa rất lớn trong bối cảnh hiện nay. Phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới không thể chỉ dựa vào nguồn lực nhà nước, không thể chỉ trông chờ vào một khu vực, một tầng lớp, một lực lượng riêng lẻ. Đó phải là sự nghiệp của toàn dân tộc. Công nhân, nông dân, trí thức, doanh nhân, văn nghệ sĩ, thanh niên, phụ nữ, cựu chiến binh, đồng bào các dân tộc, các tôn giáo, người Việt Nam ở nước ngoài đều là những chủ thể quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đại đoàn kết vì thế không chỉ là sự tập hợp lực lượng, mà là năng lực kết nối, giải phóng và phát huy mọi tiềm năng sáng tạo của Nhân dân.

Bên cạnh đại đoàn kết, bài viết dành một vị trí rất quan trọng cho văn hóa và con người. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định: "Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa, con người tiếp tục soi sáng yêu cầu phát triển bền vững của đất nước. Với Người, văn hóa không đứng ngoài chính trị, kinh tế, xã hội, mà phải soi đường cho quốc dân đi. Con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của cách mạng."

Đây là điểm gặp gỡ sâu sắc giữa tư tưởng Hồ Chí Minh và yêu cầu phát triển hiện nay. Một quốc gia không thể hùng cường nếu chỉ có tăng trưởng kinh tế mà thiếu nền tảng văn hóa, thiếu con người phát triển toàn diện, thiếu đạo đức xã hội, thiếu niềm tin, thiếu bản sắc, thiếu sức mạnh tinh thần. Phát triển đất nước không chỉ là tăng GDP, mở rộng hạ tầng, gia tăng năng lực sản xuất, mà còn là nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân cách, xây dựng đạo đức, phát triển văn hóa, chăm lo đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân.

Trong bài viết, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã khái quát rất đầy đủ yêu cầu này: "Một quốc gia chỉ thật sự hùng cường khi có nền kinh tế mạnh, thể chế hiện đại, quốc phòng - an ninh vững chắc, văn hóa giàu bản sắc, con người phát triển toàn diện và xã hội nhân văn, nghĩa tình, kỷ cương, sáng tạo."

Đây có thể xem là một trong những câu quan trọng nhất của bài viết. Nó nhấn mạnh rằng hùng cường không chỉ là sức mạnh vật chất, mà còn là sức mạnh văn hóa, sức mạnh con người, sức mạnh của một xã hội nhân văn, kỷ cương và sáng tạo. Đất nước muốn phát triển nhanh phải phát triển bền vững. Tăng trưởng kinh tế phải đi đôi với tiến bộ, công bằng xã hội. Đổi mới công nghệ phải đi đôi với phát triển con người. Hội nhập quốc tế phải đi đôi với giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.

Từ đó, bài viết đưa ra một yêu cầu hành động rất rõ: học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh hôm nay không thể dừng ở lời nói hay khẩu hiệu. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm viết: "Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh hôm nay không thể dừng ở những lời nói đúng, những khẩu hiệu hay, những phong trào hình thức. Điều quan trọng hơn là phải chuyển hóa thành đạo đức công vụ, kỷ luật thực thi, văn hóa liêm chính, tinh thần đổi mới sáng tạo, trách nhiệm phục vụ Nhân dân, năng lực tổ chức thực hiện và kết quả cụ thể trong đời sống."

Thông điệp ấy rất gần với yêu cầu hiện nay của đất nước: chuyển từ nhận thức đúng sang hành động đúng; từ chủ trương đúng sang tổ chức thực hiện hiệu quả; từ khẩu hiệu sang kết quả; từ phong trào sang thay đổi thực chất trong đời sống Nhân dân. Mỗi chủ trương đúng phải đi vào cuộc sống. Mỗi chính sách phải đến được với người dân. Mỗi cán bộ phải lấy sự hài lòng, niềm tin và hạnh phúc của Nhân dân làm thước đo công việc của mình.

Có thể nói, bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã làm sáng rõ tinh thần Hồ Chí Minh trong điều kiện mới. Đó là kiên định nhưng không bảo thủ; đổi mới nhưng không chệch hướng; phát triển nhanh nhưng bền vững; hội nhập sâu rộng nhưng giữ vững độc lập, tự chủ; xây dựng bộ máy tinh gọn nhưng phải phục vụ Nhân dân tốt hơn; phát triển kinh tế mạnh mẽ nhưng phải bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội và hạnh phúc của Nhân dân.

Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh vì thế không chỉ là dịp tưởng nhớ, tri ân Người, mà còn là dịp để chúng ta tự soi lại mình trước tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người; củng cố niềm tin vào con đường đã lựa chọn; nâng cao trách nhiệm trước Tổ quốc, trước Nhân dân; biến tư tưởng Hồ Chí Minh thành hành động cách mạng cụ thể trong từng cơ quan, từng địa phương, từng cán bộ, đảng viên và từng người dân.

Dưới ánh sáng Hồ Chí Minh, với bản lĩnh, trí tuệ, ý chí và khát vọng Việt Nam, chúng ta có thêm niềm tin để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, thực hiện thành công hai mục tiêu chiến lược 100 năm, hiện thực hóa khát vọng xây dựng đất nước hùng cường, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, sánh vai với các cường quốc năm châu như Bác Hồ kính yêu hằng mong muốn.