TTVH-buixuanphai

Sau thành công của Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ nhất năm 2025, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Ngoại giao và UBND thành phố Hà Nội đã kiến nghị đưa Lễ hội Văn hóa Thế giới trở thành sự kiện thường niên tại Thủ đô. Và từ ngày 1 -  4/10 này, tại Hoàng Thành Thăng Long, Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần hai chính thức diễn ra với chủ đề "Hội tụ di sản - Kiến tạo tương lai".

Thành công ngay từ mùa đầu tiên đã giúp Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội năm 2025 được đề cử tại hạng mục Giải "Việc làm - Vì tình yêu Hà Nội" của Giải thưởng Bùi Xuân Phái – Vì tình yêu Hà Nội lần thứ 19 - 2026.

Khi di sản Hà Nội mở cánh cửa đón thế giới

Ngược về 1 năm trước, từ ngày 10 đến 12/10/2025, Hoàng thành Thăng Long trở thành điểm hội tụ của các nền văn hóa trong Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ nhất - sự kiện văn hóa đối ngoại quy mô lớn, lần đầu tiên được tổ chức tại Việt Nam.

Lễ hội đã mở ra một không gian gặp gỡ hiếm có, nơi 48 quốc gia và UNESCO cùng hiện diện, nơi những khác biệt văn hóa trở thành cơ hội để hiểu nhau hơn. Quan trọng hơn, Lễ hội cho thấy một Hà Nội có thể đối thoại với thế giới bằng chính di sản, nghệ thuật và tinh thần nhân văn của mình.

Trong ba ngày, công chúng được trải nghiệm 45 không gian văn hóa quốc gia; 34 gian hàng ẩm thực quốc tế; 23 đoàn nghệ thuật trong và ngoài nước; 12 đơn vị giới thiệu sách và xuất bản phẩm và 22 quốc gia tham dự chương trình chiếu phim quốc tế.

Nhưng ý nghĩa của Lễ hội không chỉ nằm ở quy mô.

Điều đáng chú ý hơn là cách những nền văn hóa khác nhau được đặt cạnh nhau trong một không gian di sản của Hà Nội.

Hoàng thành Thăng Long - nơi lưu giữ dấu tích của lịch sử kinh đô Thăng Long - trở thành "ngôi nhà chung" để các quốc gia kể câu chuyện của mình. Nghệ thuật cồng chiêng Tây Nguyên, Quan họ Bắc Ninh, chèo, chầu văn, dân vũ của Việt Nam cùng hiện diện với các chương trình nghệ thuật đến từ Nhật Bản, Nga, Campuchia, Mông Cổ, Pakistan, Iran, Cuba, Romania, Sri Lanka, Malaysia, Indonesia, Palestine, Venezuela, UAE, Philippines...

Ở đó, văn hóa không phải là một cuộc trình diễn đơn tuyến. Mỗi nền văn hóa vừa giới thiệu bản sắc riêng, vừa trở thành một phần của bức tranh chung.

Thông điệp: "Văn hóa là cầu nối của nhân loại, sáng tạo là ngôn ngữ chung của thế giới" vì thế được thể hiện bằng chính cấu trúc của Lễ hội: gặp gỡ, chia sẻ, trải nghiệm và đối thoại.

Khoảng một triệu lượt khán giả trong và ngoài nước đã đến tham quan, thưởng thức và trải nghiệm Lễ hội trong ba ngày.

Một con số lớn, nhưng phía sau con số ấy là những cuộc gặp gỡ cụ thể: một người Hà Nội biết thêm về văn hóa của một đất nước xa xôi; một du khách quốc tế tiếp xúc với quan họ, chèo, chầu văn hay ẩm thực Hà Nội; những nghệ sĩ gặp nhau trên sân khấu; những câu chuyện văn hóa được trao đổi giữa những con người khác ngôn ngữ.

Đó chính là giá trị của một lễ hội văn hóa quốc tế: đưa thế giới đến gần nhau hơn bằng những điều tưởng như rất khác biệt.

Và trong cuộc gặp gỡ ấy, Hà Nội trực tiếp giới thiệu những giá trị của mình thông qua không gian văn hóa Hà Nội, các đoàn nghệ thuật, các tác phẩm về đất nước, con người Việt Nam và đặc biệt là không gian ẩm thực với những đặc sản như trà sen Tây Hồ, xôi Phú Thượng, cốm Mễ Trì, vịt Vân Đình...

Hà Nội vừa là nơi diễn ra Lễ hội, vừa là một trong những chủ thể kể câu chuyện văn hóa của Lễ hội. Đó là một cách quảng bá thành phố không chỉ bằng những khẩu hiệu, mà bằng chính di sản, nghệ thuật, ẩm thực và đời sống văn hóa.

Từ cuộc gặp gỡ văn hóa đến thông điệp kết nối

Nếu giao lưu là điểm khởi đầu thì sẻ chia chính là một trong những giá trị đáng nhớ mà Lễ hội để lại. Trong khuôn khổ Lễ hội, chương trình đấu giá và quyên góp thiện nguyện đã huy động tổng cộng 2,5 tỷ đồng. Toàn bộ số tiền được chuyển tới các địa phương chịu thiệt hại do mưa lũ để hỗ trợ xây dựng lại nhà ở, trường học, công trình dân sinh và tái thiết cuộc sống cho người dân vùng bị ảnh hưởng.

Một lễ hội quy tụ các nền văn hóa vì thế không dừng lại ở việc giới thiệu nghệ thuật, ẩm thực hay trang phục. Nó cho thấy văn hóa có thể tạo nên những kết nối vượt khỏi biên giới quốc gia, vượt khỏi những khác biệt về ngôn ngữ và phong tục.

Từ một không gian văn hóa ở Hà Nội, thông điệp được mở rộng thành một câu chuyện về con người.

Báo cáo của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đánh giá Lễ hội là biểu tượng sinh động cho tinh thần đoàn kết trong đa dạng, góp phần duy trì hòa bình, tăng cường hiểu biết lẫn nhau và thúc đẩy hợp tác quốc tế về văn hóa. Thông điệp về văn hóa như một "sợi tơ hồng" kết nối con người với con người, các quốc gia với nhau, cùng sẻ chia trước thiên tai và những thách thức của thời đại cũng được lan tỏa trong các hoạt động của Lễ hội.

Đây cũng là điểm gặp gỡ quan trọng với vị thế của Hà Nội - Thành phố Vì hòa bình, Thành phố Sáng tạo của UNESCO.

Một thành phố vì hòa bình không chỉ được nhận diện bằng những giá trị được ghi danh. Hòa bình còn cần được nuôi dưỡng bằng những cuộc gặp gỡ, sự hiểu biết và khả năng đối thoại giữa con người với con người. Lễ hội Văn hóa Thế giới đã tạo ra một không gian như vậy. Và khi văn hóa trở thành phương tiện kết nối, Hà Nội có thêm một cách để khẳng định vai trò của mình trên bản đồ giao lưu văn hóa quốc tế.

Không phải bằng việc đứng ở trung tâm để nói về mình, mà bằng việc mở cửa để thế giới cùng hiện diện, cùng chia sẻ và cùng đối thoại.

Đề cử Giải Việc làm - Vì tình yêu Hà Nội đối với Lễ hội Văn hóa thế giới lần thứ nhất là sự ghi nhận một sự kiện văn hóa đã tạo ra những tác động cụ thể đối với đời sống văn hóa của Thủ đô: mở rộng không gian giao lưu quốc tế, đưa công chúng Hà Nội tiếp cận nhiều nền văn hóa, đồng thời quảng bá hình ảnh Hà Nội thông qua chính di sản, nghệ thuật, ẩm thực và con người Hà Nội.

Yên Khương